ЧIехи пай агакьнава

Дагъустанда лапагар ва цIегьер къишлахриз куьчарунин  кIва­лах давам жезва. Кьуьд акъудун патал къишлахриз, санлай къачурла, 1,5 миллиондив  агакьна лапагар тухун лазим я. РД-дин хуьруьн майишатдин ва недай суьрсетдин министерстводи хабар гузвайвал, чIехи пай лапагар ва цIегьер кьуьд акъуддай чкай­риз кIвачи-кIвачи физва, куьлуь карч алай тахминан 250-300 агъзур гьайван малдарри автотранспортда аваз тухузва­.

Эхиримжи де­лил­ралди, 80 процентдив агакьна лапагар къиш­лахрив агакьнава. Хипе­хъанри, тIе­би­­атдин шар­тIар хъуь­туьл­­бур­ хьуникай мен­фят къачуна, чпин суьруьяр дагълара адет яз амукь­завай вахтунилай геждалди туна. Алай вахтунда рекьера асул гьисабдай улакьра аваз тухвана кIанзавай суьруьяр ама.

И йикъара РД-дин хуьруьн майишатдин  ва недай суьрсетдин министерстводин жинсинихъ галаз алакъалу кIвалахдин рекьяй отделдин начальник Юсуп Гьасанов  къишлахрал фена ва лапагар куьчарунин кIвалах гьикI кьиле физватIа, гьакIни  лапагар авай гьал ахтармишна.

Гьайванрин иесийри министерстводин векилдиз лапагар къишлахрал куьчарун чпиз багьаз акъваззавайдан гьакъиндай арза-ферзе  авуна ва и кIвалахдиз жезвай харжияр эвез хъувунин месэла къарагъарна.

Юсуп Гьасанова хипехъанриз и жигьетдай государстводин патай куьмекдин са шумуд жуьре авайдакай лагьана. Гьа жергедай яз, ада лапагар хуьниз  ва сар гьялуниз ийизвай харжияр субсидияр яз элкъвена вахчуз жезвайди рикIел хкана. Идалайни гъейри, диде хиперин суьруьяр хуьниз, жинсинин хипехъанвал виликди тухунизни государтводин патай куьмек гузва.

Юсуп Гьасанова  хипехъанрин фикирар министерстводин руководстводив  агакьарун хиве кьуна.

Эхирдай къейд ийин,  республикадин къишлахрал  суьруьйри къулайдаказ кьуьд акъудун патал лазим алафар бес кьадарда гьазурнава.

Ирид уьлкведиз гузва

Дагъустандин  хуьруьн майишатди гьасилзавай суьрсет къецепатан ирид уьлкведиз маса гузва. Республикадин хуьруьн майи­шатдин ва недай суьрсетдин министерстводи хабар гузвайвал,  Дагъустандин АПК-ди акъудзавай шейэр Ирандиз, Азербайжандиз, Латвиядиз, Вьетнамдиз, Гуржистандиз, Индиядиз ва Из­раилдиз тухузва. ИкI, виридалайни гзаф балугъар ва балугърикай гьазурнавай суьрсет, лапагар, абурун як, сар, дуьдгъвер ва са жерге маса шейэр маса гузва.

Гьа са вахтунда федеральный дережада  2019-йисан 10 вацран вахтунда  къецепатан уьлквейриз  19 миллиард доллардин къимет авай АПК-дин суьрсет маса ганва. Кьилди къачуртIа, къушарин як гьасилзавайбуру  кьуд вацран вахтунда Китайдиз  74 миллион  доллардин кьадарда авай продукция ганва. Гележегда  Вьетнамдин,  Саудовский Аравиядин  ва шаркь патан са жерге маса уьлквейрин базарра кьунвай чкаяр гегьеншарун планламишнава.

Чилерин фонд  тешкилзава

Россияда федеральный дережада аваз хуьруьн майишатдин тайинвал авай чилерин Фонд тешкилунин месэла гьазурзава­.

Кьилди къачуртIа, СМИ-ри хабар гузвайвал, иник  хуьруьн майишат патал менфятлу вири чилер кутун мумкин я. КьетIен­даказ къейд ийин, инал ихтилат неинки федеральный  ва я региондин, гьакIни муниципалитетрин чилерикай физва. Фондуник гьакIни иеси авачир, дуьзгуьндаказ гьял, я тахьайтIа тайинарнавай жуьреда ишлемиш тийизвай чилер кутада.

Пешекарри гьисабзавайвал, и Фондуни гьакIни авай вири чи­лер санал кIватIдай мумкинвал гуда. Гележегда абур, дугъридан­­ни, чпивай чил гьялиз алакьдай ва и кардал машгъул жедай кса­рив вугуда.

Абурун арада, гафуналди,  АПК-дин хиле проектар уьмуьрдиз кечирмишдай  фикир авай ва и кар патал къулай чилерихъ къекъвезвай кьилди кьачур инвесторарни хьун мумкин я.

Къейд ийин, Дагъустанда 2018-йисуз хуьруьн майишатдин тайинвал авай, амма  ишлемиш тийизвай мад 130 агъзур гектар чилер жагъанва. Санлай къачурла, республикада хуьруьн майишатдин тайинвал авай чилерин умуми майдан 4,3 миллион гектардив агакьнава, идакай 3,2 миллион гектар хуьруьн майишат патал менфят къведай чилер я.

«Лезги газет»


Всего просмотров: 62

Читайте также: