«Гьар симинай рахаз виш гаф…» Виш йисара чи халкьди ашукьриз яб гана, мел-межлисрин шадвилерикни, зулуматдин йикъара дерт кьезилариз-алудизни, женгинин эвердиз жаваб гузни. Виш йисара лезгидин рикI янач ашукьрин искусстводихъай, къенин йикъалди ам михьиз маса шартIарин ва мумкинвилерин дуьньяда яшамиш хьуни гьатта мягьтеларзава. Советрин девирда лагьайтIа, чахъ чпиз гьакъикъатдин бажарагъ ганвай са жерге ашукьар авай ва...
Дагъустанда Советрин власть гъалиб хьайи йисара халкьдиз чирвилер гунин гегьенш кIвалахар тухвайбурукай сад Алкьвадар Абдулкъадир я. Ада медресада, гуьгъуьнлай Гуржистандин Гори шегьерда муаллимрин семинарияда кIелна. Советрин девирда ада эвелимжи лезги букварь ва чIехибуруз кIелиз-кхьиз чирдай учебник, Дагъустандин школаяр патал эвелдай туьрк, ахпа урус чIаларин учебникар туькIуьрна. Республикадин меркезда (адал гьеле «Махачкъала» тIвар акьалтдалди) Алкьвадар Абдулкъадиракай...
Ичин тарар са жергеда Чуьхвер тарци вуч лугьуда? Суна, куь руш гваз хъфейла, Рушан дидед вуч лугьуда? Тик гуьнедай гьикI экъечIда, Пеле кьадай гар авачир. ЧIур хьай хуьруьз гьикI хъфида, РикIиз кIани яр авачир. ПIинид тарци цуьк ахъайна. Цуьк ахъайна, пеш галачиз. Зулун йифер гьикI акъудда, РикIиз кIани яр галачиз. Агъа багъдай...
Бягьсинава И чIимчIирдин гьалдиз килиг! Ам нихъ галаз бягьсинава?! Гзаф дамах хьанва вичихъ, Элдихъ галаз бягьсинава. Квадарнава акьул тамам, Садазни гун тийиз салам, Йифиз цавухъ, юкъузни ам Чилихъ галаз бягьсинава. Чизмач вичин чка вичиз, Са дуьз фикир къвезмач кьилиз, Гагь квадариз акьул михьиз, Вичихъ галаз бягьсинава. Къазра хьиз, тик кьуна гардан, Вичинди...
Бабли къачур сикI ракьара гьатда. Багъдин буба багъманчи я. Багъдин цуьквер багъманчидин ярашугъ я. Багъдиз килиг багъ жеда, килигмир вун дагъ жеда. Багъ ваз къурбанд я, амма жугъундивай яргъаз акъваз. Бахчаяр, багьлар, жумар-анарар вири къайтIани вун ксумир яр. Багъдадда лам ньве шагьи я лагьайла, килигайтIа акун кьве шагьн хьана. Багъиш — виш-виш, гьисаб — кепек-кепек....
А факъир азарлу я, хамара гьакьзамач. Авадан хуьр гумадлай чир жеда. Авайла вилер яру жеда, авачирла — чин. Авайдалай элкъуьмир, авачнрдахъ гелкъуьмнр, Авайвал лагьайла, сив патахъ жеда. Авайвал лагьайдаи бармакдин патар хкатда. Авачир чан азраилдизни жегъидач. Авачирдакай гъуцарни бизар я. Агъдин са кьил лацу, са кьил чIулав жедач. Агъадин мал фида, муздурдин чан. Адав кIекеризни...
