ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Сулейманни Жамидин – шаирар-русвагьчияр

Алай йисуз  Дагъустандин литературада машгьур кьве шаирдин юбилеяр — СтIал Сулейманан 155 ва Миграгъ Жамидинан  90 йисар — къейдун санал ацалтзава. Им хъсан лишан я. Абур гзаф месэлайри — лезги миллетдин векилар, кьетIен алакьунар авай русвагьчи шаирар, викIегь ва жумарт инсанар хьуни  сад-садаз мукьва ийизва. Кьилин мукьвавал Сулеймана ХХ асирдин сад лагьай паюна лезги халкь...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Ам чи арада (Тажидин Агьмедханов рикIел хкиз)

Фикирдиз хквезва ам… Са кье­тIенвални вичихъ тахьай эвелан гуьруьш, садра хатадай хьиз гьалтайла, кIвачел акъвазна, хьайи ихтилат (адакни тади квай, зазни кIвалахди маса мумкинвал тазвачир). Чара хъхьайла, амукьай гьисс — гъавурда акьадай, вичихъ ихтибариз жедай мукьва кас я. Инанмишвални: гьалт хъийиз жеда­ чун, маса рахунарни ийида. Гила фикирдиз хквезва ам, вичихъ галаз, гьайиф хьи, са...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Зиядхан Къараханов

Муаллимдин илгьамдин бегьер Чаз чизвай гьуьрметлу инсанрикай сад тир Зиядхан Надирович­ Къараханов Кьурагь райондин Шимихуьре 1933-йисан 15-ян­вардиз дидедиз хьана. Тпигъа юкьван школа, Дербентдин пед­училище, ДГУ-дин филологиядин факультет акьалтIарна, ада районрин мектебра лезги чIалан муаллимвиле, хейлин йисара Шимихуьруьн юкьван­ школадин директорвиле, Махачкъалада Дагъустандин педагог­вилин кадрийрин пешекарвал хкаждай институтда мето­диствиле кIвалахна. 2001-йисалай Дербентда яшамиш жезва, шегьер­дин об­разованидин...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Вун са дагъ я… (I пай)

Седакъет Керимовадин — 70 йис Жуван къелемдин дустуникай, халкьдин къагьриман рушакай са ктаб, 20 макъала ва очерк, са шумуд шиир кхьенватIани, а кхьинра са вуч ятIани агакьзавачирди, рикIелай ракъурнавайди, са квекай­ ятIа­ни кхьенвачирди хьиз жеда заз. «Белки кьетIен вичвал – жуввал авай и зурба къелемэгьлидин яратмишунрикай кхьин патал зи къелем ажуз ятIа», –  лугьуз фикирда...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

«Дидедин хъвер»

Хайи чилихъ авай кIанивал! Адан метлеб, къимет, ширинвал, эбедивал иллаки яргъариз акъатайла, ашкара жеда. Инсандиз и кар икьван гагьда фикир тагай цIийи гьисс хьиз ачух жеда. Ихьтин фикирдал зун Руслан Къафланован «Муграгърин рагъ» ктаб кIелайла атана. Чи чилел атай, адан агьалийрин яшайишдихъ галаз таниш хьайи са камалэгьлиди чи вилаятдиз «ашукьринни шаиррин макан» лагьаналдай. И гафарик...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Шалбуз дагъдин авазри лувар кутурди (II пай)

(Эвел — и ссылкадай) Дяведилай гуьгъуьнин девир Дяведилай гуьгъуьниз Ш.-Э. Мурадован уьмуьрда цIийи девир башламиш жезва. Ада мадни чIехи гьевесдалди кхьинар давамарзава. Акьван гагьди вичин эсерар анжах газетра чап хьайи шаирдин кьилдин ктабарни акъатзава:  «Хушбахт Дагъустан» (1949), «Лацу лифер» (1953),  «Дагъвидин манияр» (1957) ва масабур.  И девирда шаир вичин фикирар, веревирдер чIехи кIалубрин эсерра —...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Лезги сатирадин дестек

Кьасум Фаталиеван — 100 йис 1983-йисуз шаир-сатирик, муаллим Фа­талиев Кьасум Уружевичан 60 йисан юбилей къейддайла, Дагъустандин халкьдин шаир, рагьметлу Шагь-Эмир Мурадова адаз ихьтин бенд бахшнай: Уьмуьрдин шадвилел ашукь я даим, Чирна на инсанар шадардай илим, Халкьдин рикI алай халис зегьметчи, Юбилей мубарак ваз, Кьасум муаллим. ЦIи рагьметлу Кьасум Фаталиеван — гзафбурун рикI алай шаирдин —...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Шалбуз дагъдин авазри лувар кутурди (I пай)

Шагь-Эмир Мурадован — 110 йис ХХ асир гьам дуьньядин, гьамни лезги халкьдин тарихда чІехи бахтсузвилерин девир хьиз лишанлу я. И девирда вири дуьнья къарсурай кьве дяве, гьакІни жуьреба-жуьре инкъилабар, гьукуматрин къурулушра дегишвилер (переворотар) кьиле фини, жуьреба-жуьре сиясатдин режимар арадал атуни миллионралди инсанриз дердер, гъамар, хажалатар, мусибатар гъана. И асир дуьньядин тарихда гзаф ивияр авахьайди хьиз...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Халидин Эльдаров

Зунни цав   Шумуд чIалал зи яшара Вун захъ галаз рахана, цав — Бес хьана заз ви ишара, ГьакIни айгьам, агакьай зав…   Фад гъавурда акьадай зун Ракъин-чIалан ва циферин, Регьятдаказ рахадай зун Вацран чIалав ва йиферив.   Фасагьатдиз гъетерин чIал Агакьдай зав ажеб нурлу. Гьатта вацран мичIерин чIал Алахъдай зал мичIи-гурлуз.   Таржумачи герекдачир...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Гиливи Мисрихан

Чапнавай ктабар дуьньяда пара ава. Абурукай са бязибур чпин девиррин энциклопедияр я лагьайтIа ягъалмишвал авач. Лезгийрин машгьур алим Алкьвадар Гьасан эфендидин 1913-йисуз Темир-Хан-Шурада араб чIалалди акъатай “Диван аль-Мамнун” тIвар алай ктаб гьахьтин энциклопедия яз гьисабиз жеда, XIX асирдин 2-паюна Да­гъустанда, иллаки адан кьибле пата хьайи вакъиайрин. Гьайиф хьи, а ктаб чапна виш йи­салай пара вахт...