Профессор Гьаким Къурбанан 2015-йисуз чапдай акъатнавай “Лезги зарияр” ктабда къейднавайвал (46-чин), Мискинжви Жабраил1 тахминан 1838-йисуз Самур магьалдин Мискискар хуьре дидедиз хьана. Ада хайи хуьре кIел-кхьин, ахпа Ахцегьрин медресада диндин ва тIебии илимар, къецепатан чIалар чирна. 1877-йисан бунтара иштиракунай Жабраил Урусатдиз суьргуьндиз акъудна. Мискинжви Жабраила вичин шиирар халкьдин четин уьмуьрдикай, гьахъ авачир дуьньядикай теснифна. Ам 1910-йисуз...
Чан зи хайи чил! Ватан я вун, чан зи хайи чил, Дагъустан, Вал дамахзава, кьуна цава кьил, Дагъустан. Авазва вахъ кьакьан дагълар, чуьл, Дагъустан, Ачух рекьер, гьяркьуь вацIар, гьуьл, Дагъустан. Ви тIвар ван тахьай, гьеле Дагъустан, Амач гьич са касни и чилел, Дагъустан. Мугьмандиз атай чара касни, Дагъустан, Кьабулда вуна хайи хва хьиз, Дагъустан....
Саид Гьуьсейнован — 85 йис “Физва фикир зи бейнидин…” Уьмуьрда, тарихда ахьтин шаирар, гьикаятчияр гьалтда хьи, кIелдайбуруз са ктабдални, гьатта са эсердални машгьур хьайи. Саид Гьуьсейнов заз гьахьтин бажарагърин жергедай хьиз я. Чи шииратдиз ам алатай ХХ асирдин 70-йисара атанатIани, сифте ктаб 2016-йисуз чапдай акъудна. Вичинни 80 йис тамам хьанвай. Гила чна автордиз 85 йис...
Бубадин сурал Чуьлдин юкьвал пач хьиз къацу Къавах ала, кукIуш ханвай. Виш йис хьанвай гужлу, яцIу Тан гьакI михьиз саф-саф хьанвай. Къене хъалхъам авай пичIи, Са пад кьураз эгечIнавай. Адан кIаник кIунтI ква гъвечIи, Фарашдиз векь акъатнавай. — Буба, яргъал рекьерай мад Атанва зун, вал гъиз меслят. Кисмир, мегер вун тушни шад,...
Ракъурдач куьн рикIелай Са чIавузни ракъурдач куьн рикIелай, Ватанд(ин) кьилел къурхулувал атайла, Уьтквемвилелд(и) дяведин цIуз фейибур. Гьамишанда эзберзава мецелай, Куь гьунарар, кьегьалвилер, Чун паталди багьа чанар гайибур. Са чIавузни ракъурдач куьн рикIелай, Гел галачиз квахьна, Ватанда сур тахьайбур. Гьамишанда эзберзава мецелай Куь гьунарар, душман тергна, Чаз азадвал, гъалибвал гвазхтайбур. Са чIавузни ракъурдач куьн рикIелай, Чи яракьдин гьайбатлувал...
Ичинрин хуьр Акур инсан гьейран жеда РикIиз чими Ичинрин хуьр! Вун дердиниз дарман жеда, Гъед хьиз экуь Ичинрин хуьр! Емиш гъидай ава багълар, Яйлахарни кьакьан дагълар, Кьилел хьурай даим нурар, Девлет авай, Ичинрин хуьр! Кьуьзуьбур я хуьруьн дамах, Чидай гьар са сенят, кIвалах, Вун я мягькем руьгьдин даях, Гьуьрмет авай, Ичинрин хуьр! «Лезги...
Марал Экуьн кьиляй сегьер-сегьер къарагъна, Къекъведа вун къачуз зирек кам, Марал. Тик кьилелай келегъа ви эляна, Зун куьз тада къачуз залай кам, Марал. Бахтавар я Аллагьди вун гайиди, Ви хуш рахун, къилих иес хьайиди, Дуьньяд девлет санал кIвализ гъайиди, Я бахтарив ацIанавай кIам, Марал. Пехил жеда къвед на къачур камарал, Лув гуз кIан я...
Дустариз Яб це, дустар, рикIин са гаф лугьун квез: Уьмуьр физва, сад-садакай фитне гваз. ТакIанвиляй, ажуз хьана, багьна кьаз, Кефияр хаз, бейкеф жемир куьн, дустар. Аллагьди куьн халкьнава и чилерал, Инсанвилин шартI агъура гъилералд, Вахт акъудмир такIанвал гваз, хъилералд. Регьимдикай пай атIумир куь, дустар. Квадармир куь инсанвилин лайихар, Акван тийиз жувак квай...
РикI секин туш.. ИкI лугьуз, вичин дердер чи вилик шиирдин цIараралди ачухзавай касдин и йикъара 90 йис жезва! Ихьтин яшара авайла, инсандин рикI мегер секин жедани?.. Квекай касди дарихвалзава? Адан руьгьдин кIубанвилиз фикир гайила, уьмуьрди ам бизар авурди аквазвач. РикIини, фикирдини хъсан кIвалахзава. Дуьньядин гьалариз дуьз къиметар гузва, инсандин лайихлувал квадарзавач, ажузвал хиве кьазвач. Амма...
АтаначтIа… Вуч муштулух гуз гьазур я мугьмандиз? Эй дагъларин такабурлу пачагь лекь? И маканар, чун фидайла Мугъандиз, Аманат яз тунай за вал, къуччагъ лекь. Ингье и раг, и еке къван. Къванцел чун Муьгьуьббатдин тахтунал хьиз ацукьдай. Инал ярди кхьейди тир “Зид я вун”, Туьхуьн тийир чи ашкъидин сагълугъдай. Вири тирвал ама ина:...
