Гьамишанда рикIеваз… Зун дидеди хана, хвена жуван ватан хуьн патал, Атанач хьи зун дуьньядиз иллаки са тIуьн патал. Армидизни фейид я зун, герек хьайтIа, кьин патал, Шарвилини Куьре Мелик гьамишанда рикIеваз. Арменида, СВО-да игитвилелд къуллугъна, Писни хъсан чирна жуваз, чIехибурал алукьна. Терхеба хьай нацистар за гуьллейралди алугна, КичI тийижир зи миномёт жуван эрчIи къуьневаз. Жувахъ...
Зегьметкеш ва адан чIалар Рухунрин хуьряй тир Магьмудан гъвечIи гада Хидир 1928-йисуз дидедиз хьана. Ина ада 1943-йисуз 8-класс куьтягьна. Ватандин ЧIехи дяве башламишайла, Хидиран чIехи стхаяр Мегьамед-Шафи ва Мегьамед армиядиз тухвана. Виридаз хьиз, и хизандизни ризкьидикай, алукIдай парталдикай дарвал акуна. Кьилел буба аламачир гада, гьеле школа куьтягь тавунмаз, колхоздин маларив фена. 1946-йисуз аскервилиз тухвай ада...
Диде ГъвечIи чIавуз, кьуна вуна къужахда, Рагъ хьиз, цавуз хкаждай зун, диде чан. Дурум гана уьмуьрдиз гьар саягъда, Ви лайлайри сустардай зун, диде чан. Юкъуз-йифиз гамар вуна храдай, Инсаф тийиз жегьил чандиз, диде чан. Гьич датIана билбил мез ви рахадай, Ви зиреквал чешне тир заз, диде чан. Тербияни, кIанивални, акьул гуз, Багьа...
Дидедиз Ширин бала лугьуз, къужахламишна, Галат хьайла такур гьич кьил галтадиз, Халкь авуна, заз и дуьнья багъишна, Темен гана, кьилелай кап алтадиз… Зун гьайифди кузава вун галачиз, Шикил гъиле кьуна, шел кваз вилерик. Лап умудсуз жез вун кIвале авачиз, Вав рахада, диде, фул кваз гъилерик. РикIе къамат хуьда за ви гьамиша, Ихтилатар хъуьрез-хъуьрез ийидай....
Хайи чил Хайи чил, ви рикlикай заз хабар я, Шадвилерни хажалатар санбар я, Кьуд патава, чкlана, ви балаяр, Туна фейибур паласаяр, талаяр. Къулай ятlани гъурбатдавай маканда, Зи рикl ава даим хайи ватанда, Гьамишанда вахъ цlигел я, масан я, Вун зи рикlел алайвиляй кlубан я. Зи вил гала ви баркаван накьвадихъ, Куьрпе тирла нефес...
Кьурагь райондин Гелхенрин хуьряй я. Орджоникидзе шегьерда пединститутда кIелна, гзаф йисара хайи хуьре тарихдин муаллимвиле ва колхоздин председателвиле кIвалахна. Адан шиирар газетризни журналриз акъатна, 1973-йисуз «Чирагъ» кIватIалдиз дуьнья акуна. Къ. Акимован «Лезги литература» энциклопедиядай.
Вини Ярагърин хуьре дидедиз хьана. Дербентдин педучилищеда кIелна, 1939-йисалай муаллимвал авуна, районрин газетра кIвалахна. И. Агьмедов Ватандин ЧIехи дяведин иштиракчи тир. Ам газетризни журналриз акъатай шиирринни поэмайрин, гьикаяйрин автор я. Адан «Сефералидин месэлаяр» (1979) ва «КIеви дустар» (1990) ктабриз дуьнья акуна. Са бязи гьикаяяр Европадин чIалариз элкъуьрнава. Къ. Акимован «Лезги литература» энциклопедиядай.
Хайи Ахцегьа школа куьтягьай ам Бакудиз фена, инкъилабдин гьерекатрик экечIна, «Азербайжандин кесибар» газетда кIвалахна. Сураханада лезгийрин халкьдин театрдин тамашайра артист яз къугъвана, режиссер ва художникни хьана. 1925-1928-йисара Ленинграддин университетда рагъэкъечIдай патан чIаларин факультетда кIелна. Ватандиз хтайла, ам «Шура Дагъустан» газетдин редакторвиле тайинарна. Шагьдагъви Малик шииррин («Билбил», «Къайнар булах», «Дидедин сурал» ва мсб.) ва пьесайрин («Инкъилабчи...
Самур округдин Чахчарин хуьре дидедиз хьана. ТIебии алакьунар авай жегьилди халкьдин арада фад машгьурвал къазанмишна. Намус михьи, гьахъ кIани Мирима девлетлуйриз акси чIалар туькIуьрзавай ва чуьнгуьрдихъ галаз лугьузвай. Ашукьдин крар-гафар бегенмиш тахьай Куьре округдин начальникдин эмирдалди ам дустагъна. Дустагъдай катай Мирим, къачагъ хьана, Куьрединни Къубадин тамара гьатна. КцIарин тама жандармайри кьур ам 1905-йисуз тарагъаждиз акъудна....
ЧIехи Гъалибвилин – 81 йис Дагъустандин кард (СССР-дин Игит Эсед Салигьован экуь къаматдиз) КIиридай тир кьегьал хва, Халис кард тир дагъларин. Адаз къуват ганавай Суварини багълари. Вафалу яз Ватандиз, КIвенкIве хьана женгера. Инадар кьаз душмандиз, Туна абур кIевера. Тежрибалу регьберди Чандилай гъил къачуна, Терс фашистрин сенгердин Дестек барбатI авуна. Тергиз душман ацалтай...
