Зейнудин Батмановаз Гатфар юкъуз кIвачин хьана Тамуз-тараз килигиз. Тамун юкьваз акъатайла, Са ван хьана япариз. Гьерекат кваз зверна ада Ван къвезвай патахъ. Хизан кьунвай зулумкарри Гъилевай яракь. И гьал акур Батманова Хъувунач фикир. Хизан азад авун патал Вич хьана есир. Чарабурун уьмуьр патал Чан гана хци. Къагьриманвал машгьур хьана Уьлкведиз вири....
Хуьда за! Вал дамахиз, лезги халкьар уях яз, Акъваз тийир, яйлахдин са булах яз, Зи чIехи чIал, вун зи кьилин дамах яз, РикIе туна хуьда за вун, лезги чIал! Яраб чилел алатIа гекъигдай Са затI ахьтин, ви къаншарда эцигдай? Маса емиш жагъич, вал нур илигдай. РикIе туна хуьда за вун хайи чIал! ...
Профессор Гьаким Къурбанан 2015-йисуз чапдай акъатнавай “Лезги зарияр” ктабда къейднавайвал (46-чин), Мискинжви Жабраил1 тахминан 1838-йисуз Самур магьалдин Мискискар хуьре дидедиз хьана. Ада хайи хуьре кIел-кхьин, ахпа Ахцегьрин медресада диндин ва тIебии илимар, къецепатан чIалар чирна. 1877-йисан бунтара иштиракунай Жабраил Урусатдиз суьргуьндиз акъудна. Мискинжви Жабраила вичин шиирар халкьдин четин уьмуьрдикай, гьахъ авачир дуьньядикай теснифна. Ам 1910-йисуз...
Чан зи хайи чил! Ватан я вун, чан зи хайи чил, Дагъустан, Вал дамахзава, кьуна цава кьил, Дагъустан. Авазва вахъ кьакьан дагълар, чуьл, Дагъустан, Ачух рекьер, гьяркьуь вацIар, гьуьл, Дагъустан. Ви тIвар ван тахьай, гьеле Дагъустан, Амач гьич са касни и чилел, Дагъустан. Мугьмандиз атай чара касни, Дагъустан, Кьабулда вуна хайи хва хьиз, Дагъустан....
Саид Гьуьсейнован — 85 йис “Физва фикир зи бейнидин…” Уьмуьрда, тарихда ахьтин шаирар, гьикаятчияр гьалтда хьи, кIелдайбуруз са ктабдални, гьатта са эсердални машгьур хьайи. Саид Гьуьсейнов заз гьахьтин бажарагърин жергедай хьиз я. Чи шииратдиз ам алатай ХХ асирдин 70-йисара атанатIани, сифте ктаб 2016-йисуз чапдай акъудна. Вичинни 80 йис тамам хьанвай. Гила чна автордиз 85 йис...
Бубадин сурал Чуьлдин юкьвал пач хьиз къацу Къавах ала, кукIуш ханвай. Виш йис хьанвай гужлу, яцIу Тан гьакI михьиз саф-саф хьанвай. Къене хъалхъам авай пичIи, Са пад кьураз эгечIнавай. Адан кIаник кIунтI ква гъвечIи, Фарашдиз векь акъатнавай. — Буба, яргъал рекьерай мад Атанва зун, вал гъиз меслят. Кисмир, мегер вун тушни шад,...
Ракъурдач куьн рикIелай Са чIавузни ракъурдач куьн рикIелай, Ватанд(ин) кьилел къурхулувал атайла, Уьтквемвилелд(и) дяведин цIуз фейибур. Гьамишанда эзберзава мецелай, Куь гьунарар, кьегьалвилер, Чун паталди багьа чанар гайибур. Са чIавузни ракъурдач куьн рикIелай, Гел галачиз квахьна, Ватанда сур тахьайбур. Гьамишанда эзберзава мецелай Куь гьунарар, душман тергна, Чаз азадвал, гъалибвал гвазхтайбур. Са чIавузни ракъурдач куьн рикIелай, Чи яракьдин гьайбатлувал...
Ичинрин хуьр Акур инсан гьейран жеда РикIиз чими Ичинрин хуьр! Вун дердиниз дарман жеда, Гъед хьиз экуь Ичинрин хуьр! Емиш гъидай ава багълар, Яйлахарни кьакьан дагълар, Кьилел хьурай даим нурар, Девлет авай, Ичинрин хуьр! Кьуьзуьбур я хуьруьн дамах, Чидай гьар са сенят, кIвалах, Вун я мягькем руьгьдин даях, Гьуьрмет авай, Ичинрин хуьр! «Лезги...
Марал Экуьн кьиляй сегьер-сегьер къарагъна, Къекъведа вун къачуз зирек кам, Марал. Тик кьилелай келегъа ви эляна, Зун куьз тада къачуз залай кам, Марал. Бахтавар я Аллагьди вун гайиди, Ви хуш рахун, къилих иес хьайиди, Дуьньяд девлет санал кIвализ гъайиди, Я бахтарив ацIанавай кIам, Марал. Пехил жеда къвед на къачур камарал, Лув гуз кIан я...
Дустариз Яб це, дустар, рикIин са гаф лугьун квез: Уьмуьр физва, сад-садакай фитне гваз. ТакIанвиляй, ажуз хьана, багьна кьаз, Кефияр хаз, бейкеф жемир куьн, дустар. Аллагьди куьн халкьнава и чилерал, Инсанвилин шартI агъура гъилералд, Вахт акъудмир такIанвал гваз, хъилералд. Регьимдикай пай атIумир куь, дустар. Квадармир куь инсанвилин лайихар, Акван тийиз жувак квай...
