“КIела, кIела ва мад кIела!” — Владимир Ильич Ленинан и гафар несилар патал эвер гуниз элкъвенай. Гзаф вахтар, йисар алатнаватIани, абурун метлеб къени квахьнавач: чирвилер гьамиша герек я. Чирвилер авай инсандилай зурба крар алакьда. И гьакъикъат чаз уьмуьрдайни аквазва. Чирвилери инсан къуллугъдин гурарин кIарарайни винелди акъудда. Ктаб галачиз мектебда кIелзавай аялдивай чирвилер къачуз жедач. Мектебдиз...
(Эвел — 46-нумрада) Ахцегь райондин Хинерин хуьр, и дередин амай хуьрерив гекъигайла, эпиграфикадин гуьмбетралди девлетлу я. Гьеле XX асирдин 70-йисара алим Амри Шихсаидова тарихдин са шумуд чешме винел акъуднай. Абурун арада XII асирдиз талукь куфи хатIуналди авунвай кхьинар алайбурни авай. Мукьвара чаз и хуьряй икьван чIавалди садазни малум тушир мад са гуьмбет жагъана. Ихтилат Угъларияр...
Етим Эминан шиирра чаз эхирдалди ачух тахьанвай сирер гзаф ама. Гьабурукай сад шаирди “терг” гаф вуч манада аваз вичин яратмишунра ишлемишнайтIа, гьа кар я. М.Гьажиевани Б.Талибова туькIуьрна, 1966-йисуз чапдай акъудай лезги чIаланни урус чIалан словарда “терг” гафуникай кьве жуьредин глаголар арадал къвезвайди къалурнава: “терг: терг авун — уничтожить, губить (кого-что-л.); терг хьун — погибать; исчезать,...
Дуьз цIарара: 1. Хуьруьн майишатдин хилерикай сад. 5. ЧIижери кIватIзавай ширинлух. 6. Лезги чIалалди акъатзавай журналрикай сад. 8. Кьилел алукIдай кIерпIе. 11. СМИ-дин такьат. 12. Секинсузвилин гьисс. 13. Хийир, къазанжи. 14. Муьгьуьр, печать. 18. ГъвечIи аял. 20. Лавар. 21. Лезги чIалан диалект. 22. Беябурчивал. Тик цIарара: 1. Гъил ачух, заха. 2. Фикир. 3. Инсаф, инсафлувал....
И мукьвара Бикеханум Алибеговадин кьве ктаб санал чапдай акъудна. Абурукай сад — “Гатфарин мани” — шииррикай ибарат я. Кьвед лагьай ктаб — “КIвализ рехъ” — гьикаятдин эсеррикай туькIуьрнава. И ктабра гьатнавай эсерра, автордин уьмуьрдин рекьерин делилар гьатунихъ галаз сад хьиз, адан рикIин къалабулухдин гьиссерини еке чка кьазва. Лагьана кIанда, Бикеханум гьам шииратдин, гьам гьикаятдин эсеррани...
Дуьз цIарара: 5. Векъи рух. 6. Хиперин жинс. 7. МинтIикь, мутIлакь. 10. Россиядин шегьер. 11. Мерейрин кул-кус, чумур. 12. Тамун гуьрчег верч. 14. Лезгийрин “пицца”. 15. Фяледин “улакь”. 20. ДакIардай авадарнавай парча. 23. Гимидин кетен. 24. Мусурманри сив хуьдай варз. 25. Шапкадин экъис хьанвай пай. 26. Мадара. 27. Шаир Азиз … Тик цIарара: 1. Шииратдин...
Профессор Агьмедуллагь Гуьлмагьемедова туькIуьрнавай “Лезги чIалан словардикай” студентри, муаллимри, чIал михьиди, девлетлуди, таъсирлуди хьун истемишзавай гьар сада гегьеншдиз менфят къачузва. “Уьмуьр, дуланажагъдин шартIар, зигьин лагьайтIа, гьамиша гьерекатдик квайди я”,- давамарнава авторди. Гьа са вахтунда словарда 1964-йисалди хзан кхьин орфографиядин къанун тирди къейд авуникай заз жуван фикирдал акъвазиз кIанзава. Дагъустан Республикадин “Лезги газетдихъ”, Мегьарамдхуьруьн райондин “Самурдин...
Урусатдин миллетрин къурулуш гзаф девлетлуди ва муракабди я: ам 180-дав агакьна халкьарикайни жуьреба-жуьре миллетрин дестейрикай ибарат я. Тек са Дагъустандин мулкарал 40-дав агакьна гьар жуьредин халкьар яшамиш жезва. Ихьтин гьалара миллетчивилин гьиссериз рехъ тагун патал акьалтзавай несилрин векилрин арада эдебдинни ахлакьдин, ватанпересвилин тербиядиз кьетIен фикир гана кIанзава. Жегьилриз, тарихдай чешнеяр гъиз, Ватан кIан хьунин, жуван...
Тарихдин илимрин доктор, профессор Замир Закарияева Кьиблепатан Дагъустандин районра жуьреба-жуьре асирриз талукь чешмеяр (асул гьисабдай къванерал атIанвай кхьинар) ахтармишун давамарзава. Мукьвара ада “Лезги газетдин” редакциядив цIийи макъала агакьарнава. Ам Ахцегь райондин хуьрерай жагъанвай XI-XVIII асирриз талукь чешмейрал араб чIалал авунвай кхьинриз талукьди я. Абурукай бязибуру Ахцегь райондин хейлин хуьрерихъ къадим тарих авайдан гьакъиндай шагьидвалзава. Алимди...
Бажиханум Исаева яшар тарихдин сур чIаварив агакьзавай ЭчIехуьре 1940-йисуз дидедиз хьана. ЭчIехуьряй Асеф Мегьман, Лезги Нямет, Бажиханум Исаева хьтин шаирар, Камал Абдуллаев, Эшреф Баламетов, Тарикъули Эмирасланов хьтин алимар, Регьбер Незуьров, Сархан Шансон, Фаик Къардашов хьтин манидарар, Режеблияр хьтин пагьливанар, чи сейли этнограф тир Абир ЭчIехви акъатнава. Бажиханум Исаева, Асеф Мегьмана лагьай “ЭчIехуьруьн консерваторияда”, лайлайриз, махариз,...
