Эминан алемдай “Лезги газетдин” 2021-йисан 39-нумрадилай башламишна кардик акатай “Эминан алемдай” рубрика акьалтI хьанвайдакай хабар гузва. И кардин себеб ам я хьи, и мукьвара Дагъустандин ктабрин чапханада Мансур Куьревиди (Низами Абдулгьамидова) туькIуьрнавай “Етим Эмин. ЦIувай куз тахьай цIарар” ктаб (656 чиникай ибарат ктабдин тираж 300 экземпляр я) чапдай акъатнава. Ктабда гьатнавай хейлин шиирар ва абуруз...
Лезгистанда харапIайриз элкъвенвай хуьрер, чи гьисабунралди, виридалайни гзаф Ахцегь районда ава. Фикирдиз Ялцугъар, Филискъар, Филифгуьне, Ухулар, Храхар, КурукIнар, Мацар, Грар, Лгар, Гъуьгъвезар ва масабур къвезва. Са вахтара инра, чи йикъарин хуьрера хьиз, уьмуьр ргазвай: кIвалерин гурмагърай гум акъатзавай, мискIинрай азандин ван къвезвай, рекьерик гьерекат квай, кимерал чан алай. Бес вучиз и хуьрер етим хьана? Вучиз...
“ИчIи мийир зи къавун муг…” Макъаладин кьилиз гъанвай и келима шаир-бунтчи Кьуьчхуьр Саидан “Чубарук” шиирдай къачунва: Хъфимир вун, туна ялгъуз зун хуьре, ИчIи мийир зи къавун муг квай чIере, Сузадик кваз зун накъвар авай вире, Минет я ваз, акъваз чина, чубарук… (“Эй инсанар!”, Махачкъала, “Мавел”, 2012-йис. 81-чин). Заз акI жезва, и гафар шаирди 200 йис...
(Урусрин тарихчи Владимир Федорович Минорскийди “лезги” этнонимдин гьакъиндай ганвай баянриз талукь къейдер) Кавказдин этнографиядин илимда гьеле ахтармиш тавунвай темайрикай сад лезгийрин этнонимикадиз талукьди я. Сифте арадал къвезвай фикир ахьтинди я хьи, лезгияр тарихчийри садрани фикир тагана тунач. Гьакъикъатдани, чакай лап сур девиррилай эгечIна кхьизвай. Мисал яз, лезгийрикай сифте яз гьеле I асирда раханва. Тарихдин чешмейра...
Ася Абасовадин юбилей Шаирар яшаривай (йисаривай) кьуьзуь ийиз тежер векилрикай я. За кьатIузвайвал, уьмуьрдини субутзавайвал, са бязи авторри чпин лап гуьзел, таъсирлу эсерар самбар яшариз акъатайла кхьизва. Дуьньядин классик Гётедин игит Фауст — философ ва жерягь, 80 йисан яшариз акъатайла, 18 йиса авайдал ашукь жезва. Имам Шамила руьгьдинни бедендин хирер фад сагъар хъувун патал сифте...
Дуьз цIарара: 7. Низ ва я куьз ятIа бахшнавай шиир. 8. Динсуз, кьве чин алайди. 11. Гамунин шикил, суьрет. 12. Уьтквемвал, итимвал, жуьрэтлувал. 13. Костюмар цун патал сун ва памбагдин парча. 14. Тарцин емиш. 16. ЧIичI авачир гам. 17. Вагьши гьайван. 21. Картайрин кIватIал. 22. Чкадин тIвар. 24. Керчеквал. 25. Жамидинан зарафатдин шиир. 29. Азар,...
ЦIийи ктабар Гъилевай йисуз Сардархуьряй тир муаллим ва шаир Абдурагьман Межидован 90 йис тамам хьана. 1932-йисуз дидедиз хьайи ва 2012-йисуз регьметдиз фейи ада вичин савадлу вири уьмуьр муаллимвилин пешедиз ва шииратдиз бахшна. Мукьвара кIелзавайбурал рагьметлу Абдурагьман Межидовахъ галаз алакъалу кьве савкьат: А.Межидован “Адалат” (шиирар ва поэма) ва писатель, алим Гьаким Къурбанан “Сардархуьр — дустарин мескен”...
За фадлай са кар кьатIанва хьи, эхиримжи вахтара чапдай акъатзавай цIийи ктабрикай, абурун метлебдизни къурулушдиз, нукьсанризни хъсан терефриз килиг тавуна, асул гьисабдай тариф авунин макъалаяр-рецензияр кхьинин адет дебда гьатнава. КIусни хъсан адет туш. Мадни керчекдиз лагьайтIа, чи чIалаз, эдебиятдиз зиян гузвай адет я. Критика авачир чкада ерим кьарада акIида. Ашкара жезвайвал, гзаф дуьшуьшра тарифдин рецензияр...
Устаддин руьгьдин алем Лезги халкьдин арада “Мерзият” мани ван тахьай кас бажагьат ама жеди, гьикI лагьайтIа, а мани галачиз гьич са мехъерни межлис кьиле физвач. И макъалада заз а манидин автор, РД-дин культурадин лайихлу работник, алай йисуз вич дидедиз хьайидалай инихъ 85 йис тамам жезвай бажарагълу композитор Халил Назирович Халиловакай суьгьбетиз кIанзава. Халил Халилов 1937-йисан...
Исятда за ийизвай фикирар, веревирдер зи бейнида са кьадар вахт идалай вилик арадал атайбур яз гьисабайтIани жеда. И кардихъни вичин себебар авачиз туш. А себебрикай садни, зи къелемдиз гьерекат ва илгьам гайи, чи чIехи шаир ва арифдар, гафунин устад ва хайи чIалан дестек Етим Эминан жавагьирар, туькIуьр хъийизвайди я лугьуз, тIвар-ван авай писателарни шаирар шииратдин...
