Алкьвадар Гьасанан тIварунихъ галай центради алим Гьажибег Гьажибегован 120 йисан юбилейдин сергьятра аваз лезги публицистикадай махсус конкурс кьиле тухуда 6-ноябрдиз Махачкъалада Алкьвадар Гьасан эфендидин тIварунихъ галай медениятдинни марифатдин центрадин активдин нубатдин заседание кьиле фена. Адан кIвалахда РД-дин Халкь­­дин Собранидин депутатар тир Ильман Алипулатовани Самир Аб­дул­хали­кьова, РД-дин Общественный палатадин член Ислам Мегьамедова, СтIал Сулейманан райондин кьилин...

За ДГУ-да кIелдай вахтунда, халкьдин сивин яратмишунар кIватIа лагьана, чаз  лезги эдебиятдин муаллимди тапшуругъ ганай. И кар кьи­лиз акъудун патал зун са чIи­мел юкъуз Мискискарин хуьруьз жуван чирхчир Шихрин кIвализ мугьман хьанай. Абурухъ лап яшлу баде авай. Ам лезги халкьдин фольклордин тамам са чешме тир: за и бадедивай пуд виш цIар кьван хурун манияр кхьенай....

Вилик йисара хьиз, цIини “Лезги газет” — гьар са кIвализ” серенжем кьиле тухузвайдакай чна хабар ганай. РикIел хкин, адан сергьятра аваз чпихъ мумкинвилер авай ватанэгьлийри хайи хуьрериз, игьтияж авай хизанриз, мектебра кIелзавай аялриз, мукьва-кьилийриз “Лезги га­зет” кхьизва ва идалди хайи чIал хуьник чпин пайни кутазва. Лезги чIалахъ рикI кузвай ихьтин стхайрикай сад вичин би­не СтIал...

Мукьвара Дагъустандин ктабрин чапха­нада муаллим, журналист ва писатель Гьажибала  Къазиеван  “Девирдин аламатар” тIвар алай ктаб (160 чиникай ибарат) чапдай акъатна. Ана гьа и тIварцIихъ га­лаз кьазвай гьикаяяр, мезелияр ва шиирар гьатнава. 300 экземплярдин кьадарда аваз акъатнавай ктабдин редактор Да­гъус­тандин халкьдин шаир Арбен Къардаш я. Гьажибала Къазиев лезги кIелчийриз фадлай чизва. 1971-йисалай Хасавюрт райондин ЦIийи Къурушрин...

Лезгийрин алай девирдин машгьур гьикаятчи, педагогикадин илимрин кандидат, филологиядин илимдин доктор, профессор, лезги эдебиятдин программайрин, учебникринни хрестоматийрин, илимдинни методикадин  ктабрин автор, гзаф йисара гьакъисагъвилелди хайи халкьдиз, эдебиятдиз къуллугъ ийизвай  Гьаким­ Къурбана чун вичин нубатдин энциклопедия акъудуналди шадарна. “Лезги литература фадлай халкьдин руьгьдин игьтияжриз жаваб гузвай милли ивирдиз, руьгьдин хазинадиз, тербиячидиз элкъвенва. Чи литература вичин энциклопедия...

(Урусрин тарихчи Владимир Федорович Минорскийди “лезги” этнонимдин гьакъиндай ганвай баянриз талукь къейдер) (Эвел — 42-44-нумрайра) Этимология Гила макъалада тIварар кьур вири этнонимрин этимологиядикай рахан. Им гзаф му­ра­­каб месэла я, гьавиляй абурун бинейрин гьа­­къин­дай лугьузвай фикирар тахминанбур я. Лег. Лезгийрин арада гьисабзавайвал, и термин “лекь” (орел) гафуникай арадал атана­. Лекар яшамиш хьайи чкаяр фикирда кьуртIа (дагъларин...

Эсмира  Магьмудова  КцIар  райондин  Хуьрелрин  хуьряй я. Мектебда кIелзавай йисарилай гатIунна хайи чIалал, эдебиятдал адан рикI пара алай. Шиирар кхьидай бажарагъ авай руша чи шаиррин, гьикаятчийрин  ктабар кIелзавай, ­милли эдебиятдин вичиз малум тушир сирер чириз алахъ­завай. Исятда Эсмира КцIар шегьерда яшамиш жезва, кьве аялдин диде я. КIвалин-йикъан дердийрикай азад вахт ада шиирар кхьиниз бахшзава. Лагьана...

И йикъара зав фадлай гуьзлемишай Къурбан Акимован “Лезги литература” энциклопедия агакьна. Зи фикирдалди, эхиримжи йисара чапдай акъатнавай “Лезгистан” (2014-йис) ва “Лезги литература” (2022-йис) энциклопедияр чи литературадин тарихдин еке агалкьунар я. “Лезги литература” энциклопедия сифте гафунилай гъейри муьжуьд кьиликай ибарат я. А кьилерни чеб чпихъ галаз сих алакъада ава. Чаз малум тирвал, лезги лите­ра­турадин дувулар лап...

Гужлу чешме тир Шихзада  Юсуфович  Юсуфов чи кIел­завайбуруз лап хъсан журналист, публицист, писатель, таржумачи ва, эхирни, пародист яз чидай. Адан къелемдикай урус ва лезги чIа­ларал кхьенвай вишералди макъалаяр, очеркар, зарисовкаяр, фельетонар, шиирарни паро­дияр, повес­тар хкатна. Чи гъилера ада кхьенвай “Ватандин хва”, “Зи баркаллу ватанэгьлияр”, “Лезгинцев — инкъилабдин хва”, “Муштулух”, “Къе гьи югъ я?” тIварар алай...

2022-йисан  октябрдиз, тIеби­ат­диз хважамжамдин рангар язавай, инсанри зулун бегьерар кIватI хъийиз­­вай йикъара, Куьреви Мансура лезги литературадиз тарихда та­хьай­ хьтин мад са зурба ктаб: “Етим Эмин. ЦIувай куз тахьай цIарар…”. — Махачкъала, ДКИ, 2022, 440 ч. — ба­гъиш­на­. И вакъиа чаз, М.Куьревиди Е.Эми­накай сад лагьай ктаб акъудайла хьиз, еке  шадвал хьана. Чаз ихьтин шадвал ганвай  ктабдин ...