Сергьятдал («Пароль — «Рехи Каспий» повестдай чIук) Фабрикантдин кIвалин багьа затIаралди дуьзмишнавай тавханада Стамбулдин агьваллуяр кIватI хьанвай. Гуьзелан бубади чара хьунин мярекат туькIуьрнавай. Мярекатдин «тахсиркарни» и девлетлу туьркдин езне жезвай Тарлан тир. И няналди Кларка гьар жуьре багьнайралди дагъустанвидиз Гуьзелан кIвализ къведай ихтияр ганачир. Англиядин разведчикдиз вичин ихтибарлу агентдин куьмекдалди икI хъсандиз башламишнавай кIвалах сабурсуз...
Муаллимдин илгьамдин бегьер Чаз чизвай гьуьрметлу инсанрикай сад тир Зиядхан Надирович Къараханов Кьурагь райондин Шимихуьре 1933-йисан 15-январдиз дидедиз хьана. Тпигъа юкьван школа, Дербентдин педучилище, ДГУ-дин филологиядин факультет акьалтIарна, ада районрин мектебра лезги чIалан муаллимвиле, хейлин йисара Шимихуьруьн юкьван школадин директорвиле, Махачкъалада Дагъустандин педагогвилин кадрийрин пешекарвал хкаждай институтда методиствиле кIвалахна. 2001-йисалай Дербентда яшамиш жезва, шегьердин образованидин...
Геж хьайи кагъаз Багъларани никIера намуслу зегьметдин бегьер дигмиш хьанвай колхоздин хуьр суварин хунчадиз элкъвенвай. Къецелай хтай Алиди чарпайдал кьуьнт янавай вичин бубадиз цIийи хабар гана. Фахрудин отпускдиз хквезва лагьана. Алидин хва Фахрудин советрин инженер-геолог я. Бакуда ва Избербашда Каспий гьуьлел арадиз атанвай нафтIадин мяденрик адан гъил ква. Фахрудинан буба Али лагьайтIа, Бакудин рабочий, гила...
Гудач ва Ахкудач Са хуьре кьве итим яшамиш жезвай – къуншияр, аламатдин инсанар. Сад мискьиди тир: ада садавни лигемда затI-матI, буржуна пул вугайди тушир. Гьавиляй хуьруьнвийри адал тIварни эцигнавай – Гудач. Муькуьди лагьайтIа, къачур бурж вахкун тийидай луту тир. Адазни тIвар ганвай – Ахкудач. Къуншийрин хасият чизвай хуьруьнвияр абурукай яргъа жез алахъдай. Са сеферда Ахкудач,...
Регъуьхбандин тIалабун Дагъларай инсанар куьч хьайила, сифте лап четин тир. КIвал-югъ авачиз, чилин къазмаяр туькIуьрна, яшамиш жезвай. Ахпа, куьч хьанвай инсанрин гьахъвал-дуьзвал акурла, ХанжелкIеледин ва Мамрачрин иесийри чпин кIвалериз теклифна, кIвал-югъ жедалди. Яваш-явашдиз кIвалер эцигиз башламишна. Фу тIуьн патал гъуьр герек къвезвай. Къуьл регъведай чкаяр авачир. Акьуллу инсанри башламишна регъвер эцигиз. Мамрачрин хуьруьн кIаник регъв...
Мезелияр Гьава Шегьерда яшамиш жезвай хва, вичин дидедал кьил чIугваз, хуьруьз хъфида. Хва хтана, шад хьайи диде адавай жузун-качузун ийиз эгечIна. Шегьерда гьава гьикI ава лагьай суалдиз туькIвена яб, фикир тагай, адан гъавурда вичин тегьерда акьур гадади, дидедин гаф атIана, гьеле хтана агакь тавунмаз, Гьавадин ихтилат вегьемир ман, чан диде, лугьуда. (Гьава гададин сусан тIвар...
Къе чи ихтилат, гьуьрметлубур, кIелзавайдаз регьятвал, хъвер-хъуьруьн багъишдай «Паб чуьхвей дустар» ктаб яратмишай касдикай кьиле фида, амни вичин тIвар милли эдебиятдал рикI алайбуруз фадлай сейли тир рагьметлу Гьамзет Гьамзатов я. Бажарагълу журналист, таржумачи ва писатель Гь.Гьамзатован яратмишунриз чIалан михьивал, къешенгвал ва девлетлувал хас я. Адалай вичиз лугьуз кIанзавай гаф жезмай кьван куьруьз, гьа са вахтунда...
Туьтуьнин хат Алатай сеферда гайи якIал рази тушиз, Негъиди и сеферда хуьруьн кьасабчидивай вичиз дуьз як гун тIалабна. – Кьасабулагь, чан Кьасабулагь! ТIалабзава вавай, и за куь патав рекье тунвай жегьилдив вугана, заз са вад-цIуд кило як рекье хтун… Пакун тIвал-мал, къвалан буш-муш, цIум-мум ва мадни гьа икI… Куьрелди, гьа алатай сеферда хьиз. Мад квез...
* * * Профессоррин-инженеррин дестедиз самолетда аваз фин теклифна. Къулайдаказ ацукьайдалай кьулухъ абуруз и самолет чпин студентри туькIуьрнавайдакай хабар гана. И хабарди тажубарай профессорар-инженерар саки вири тадиз анай эвичIна. Анжах сад квачиз. Самолетда амукьай, секиндаказ вичин чкадал ацукьнавай профессордивай хабар кьуна: — Куьн вучиз акъвазна? Профессорди жаваб гана: — Зун жуван студентрихъ тамамвилелди инанмиш я....
Пехил къунши Кимел ихтилат дагъдин са хуьре яшамиш жезвай кьве къуншидикай кватна. Садан тIвар Ханали тир, муькуьдан – Сефибег. Ханали рикI михьи, масадаз зиян тагудай, авай гаф дуьз лугьудай кас, Сефибег лагьайтIа, пехил рикI авай, чарадаз хийир тагудайди тир. Йикъарикай са юкъуз Ханалиди, агъзур манат пул гана, виш цицIиб къачуна. Кас абур хуьз гзаф алахънатIани,...
