Жуьреба-жуьре рекьерай алакьунар авай лезгийрикай чав гьар са вилаятдай, шегьердай, ма­гьалдай хабарар агакьзава. И сеферда чна кIелзавайбур же­гьил гьикаятчи, аялар патал маракьлу махар кхьизвай  Севда  Азизовадихъ  галаз танишарда. Ам 1981-йисан 30-декабрдиз Бакуда инженер Мубариз Азизован ва машгьур шаир Седакъет Кери­мовадин хизанда дидедиз хьана. Сихилда тIвар-ван авай духтурар гзаф авайвиляй Севдадизни и пеше хкядай фикир авай....

Азиз Мирзебегован — 60 йис Макъаладин кьилиз гъанвай цIар вичин 60 йисан юбилей и йикъара къейдзавай шаир-философ, шаир-алим, литературовед, шаир-публицист  Азиз  Абдулмирович  Мирзебегован  “Вегьемир шиирар къиметдай” эсердай къачунвайди я. Шиирар — къиметдай, шаирар гьуьрмет­дай­ вегьей дуьньядин гьал гьихьтинди же­датIа? “Билбил квахьай багъдал элкъведайди чIагъ я” лугьунни мумкин я. Шаирар чилерал атуникай, абурун дережайрикай, везифайрикай  гзафбуру...

И макъалада дагълух Хуьруьгрин хуьре авай юкьван асиррин мусурманрин ибадатханайра араб чIалалди авунвай кхьинар ахтармишна чирунин нетижаяр раижзава. Хуьруьгрин эпиграфика­дин девлетлу чешмеяр ахтармишунив эгечI­на са тIи­мил вахтар я. Хуьруьн къерехда авай мусурманрин пак чкадин — суфий Ражабан пIирен цларал араб чIалалди авунвай, авторди дуьздал акъуднавай кхьинар сифте яз илимдин бинедаллаз раижза­ва. XVI асирдиз талукь надир...

Ярагъ Мегьамедан уьмуьрдин ва яратмишунрин рекьи фадлай неинки Дагъустандин, Урусатдин, гьакIни къецепатан уьлквейрин тарихчийрин, философрин фикирни вичел желбзава. Машгьур шейхди Да­гъус­тандин, Чечнядин ва санлай вири Кав­каздин та­рихда кьетIен гел тунва. Дагъ­ларин уьлкведин пуд имамдин муал­лим хьайи Ярагъ Ме­гьамед гражданвилин, милливилин ва диндин ивиррин гъавурда хъсандиз хьайивиляй вич яшамиш хьайи девирдилай вилик фена. И ма­къа­лада чна...

Эвел — 37-41, 43-44-нумрайра Гафарин къашар-образар Чи  эпосдин чIалан куьгьневиликай чун алатай нумрайра раханвай. Амма “Шарвили” эпос гьа са куьгьне гафари кьетIенди ийизвач. Санлай и шагь эсердин чIалан тIебиатди (хазинади) ам къуватлу ва кIелзавайдаз гьейранвал гъидайди ийизвайдал шак алач. Сад лагьайди, чи вилик квайди шиирралди теснифнавай эсер я. Шииратдин чIал лагьайтIа, гьикаятдин чIалалай вичин гьиссералдини,...

Къадим Дербентдин музейра мукьвал-мукьвал шегьердиз, тарихдин метлеб авай чкайриз талукь тир мярекатар тешкилзава. Гьа ихьтин лишандик кваз шегьерда авай дуьнь­я­дин культурайрин ва динрин тарихдин музейда­ ачух­навай выставка Къала-Къорейшдиз талукьди я. Кьиблепатан Дагъустанда кьакьан дагъларикай са кукIушдал алай Къала-Къорейш хуьр — къеле, тарихдин делилрай аквазвайвал, дегь заманайра арабрин къурейшитри арадал гъайиди я. Да­гъустанда исламдин дин чукIурунин...

Дербент шегьердин аялринни жаванрин яратмишунрин Дворецда (ДДЮТ) кардик квай хореографиядин ансамбль — Дагъустандин вири халкьарин кьуьлер чIехи устадвилелди тамамарзавай жа­ванрин коллектив — махсус концертар гуналди неинки Дербентда, гьакI адалай къецени машгьур я. Кьуьлерал рикI алайбур вичин устадвилелди ша­дарзава, тамашачийрин патай гьар сеферда гурлу капариз, гьакI жуьреба-жуьре дережайрин дипломриз, гьуьрметдин грамотайриз ва маса шабагьриз лайихлу жезва....

Зулун и йикъара дербентвияр, къадим шегьер­дин мугьманар ва иниз йисалай-суз гзаф къвезвай туристар патал вижевай савкьат арадал гъан­ва. Амни “Эпоха” издательствода чапдай акъатнавай винидихъ тIвар кьунвай ктаб я. Ам урус чIа­лал­ди кхьенва. Автор, Дербент шегьердин ЦБС-дин (Центральный библиотечный система) директор Диана Алиевади лугьузвайвал, ктабдин винел­ ада гзаф йисара кIвалахна. Къадим шегьердин куьчейрикай, вини магьалрикай тарихдин...

Мехъерар! Килиг садра мярекатди чун, иллаки жегьилар, диде-бубаяр, мехъеррик иштиракзавай саки вири гьикьван шадарзаватIа. Жечни бес, мехъерин нетижада цlийи хизан арадал къвезва. Мукьвара чун, са шумуд кас, са суфрадихъ ацукьнавай, вични межлисрин чlехи залда. Са акьван вахт арадай фенач, залдин къуллугъчийри чаз тlуьнар гъиз башламишна. Машаллагь мехъерин иесидиз! Суфрадал алачир гьич са затlни авачир: са...

3-ноябрдиз Дербент райондин администрациядин дараматдин вилик квай майдандал  Халкьарин садвилин йикъан сувариз, райондин 98 йис тамам хьуниз,  “Къизилдин зул” ва республикадин Vlll  “Севиндж” фестивалриз талукь мярекатар кьиле фена. Ана Дербент райондин кьилин везифаяр тамамарзавай Фуад Шихиева,  Да­гъустан Республикадин Халкьдин Соб­ранидин депутатар Яхья Гьажиева, Ферзилагь Исламова, Эрик Иб­рагьи­мова, Дербент шегьердин кьилин заместитель Заур Эминова, Дагъустандин Огни...