Зи хайиди тир масан чIал, зун гьамиша гьейран я вал… Дуьньядиз машгьур “Лезгинкадал” алай тIвар я вун. Халкьдин лувар я вун!.. Гьикьван риваятар ава чIалакай. Гьи­кьван чIалар дуьньяда ава. Амма гьардаз вичин хайи чIал, вичин багъри инсан хьиз, хуш я, кIани я. Завай и сеферда, чIал себеб яз, зи кьилел атай агьвалатдикай рахун тавуна акъвазиз...

Акьалтзавай несилдиз тербия гунин карда кьилин чка, гьелбетда, дидед чIа­ла кьазва. Ам чирунин асул бинени хизанда ава. ЧIал сифтени-сифте хизанда хьана кIан­да, школада аялдиз кIелиз, кхьиз чирдайвал. Шегьердин школада чIал течир аялдихъ галаз кIвалахун гзаф четин я. Шегьерар анихъ амукьрай, хуьрерани гзаф ая­лар урусдалди рахазва. Лезги сесер лу­гьуз­ жезвач. Гьи миллет я лагьайла, вирида­ “зун...

Жуваз хъсандиз чидай, рикIиз багьа, маш­­гьур касдикай, иллаки адакай парабуру чпин гаф лагьанвайла, кхьиз четин я. Ихтилат­ зи ри­кIин дуст, Дагъустандин халкьдин шаир  Майрудин  Бабахановакай  къвезва. Къе вичин шиирри гьар са касдив фикир-фагьумиз, лезет хкудиз тазвай шаирдин уьмуьрдинни яратмишунин рекьиз вил вегьена, жуван гаф лугьуз кIанзава. Чун ДГУ-дин филфакдик экечIай 1980-йи­суз гуьруьшмиш хьанай. И танишвал...

Саламатдиз хуьзвай дестекар ПIирерал, шейхерал, зияратрал гьалтайла, къадим Ахцегьар лап девлетлу чкайрикай сад я. Исятда парабуруз чидач жеди, дегь заманада куьгьне Ахцегьар къуза пата КIелез хивен этегдик кваз, гуьне пад вири сурарини магьсулар цадай никIери кьунвай. Пак ксарин сурарал халкьди, кьетIен гьуьрмет авунин лишан яз, гуьмбетар эцигиз, абур хуьзвай, пIи­рериз элкъвезвай. ХХ асирдин сифте кьилералди,...

Цlийи ктаб Бубайрин гзаф асиррин ахлакьдинни эдебдин, къанажагъдинни марифатдин хважамжам чи йикъарин несилрив агакьун дуьшуьшдин кар туш. И гьерекат менфятлу са шар­тIуниз элкъуьрун патал чи чIалан ва эдебиятдин алимри тухванвай ва тухузвай кIва­лах къимет­ авачирди я. Ахьтинбурукай сад алим, писатель, лезги литературадин къайгъудар  Акимов  Къурбан  Халикьович  я. И фи­кирдиз къуват яз, завай адан жуьреба-жуь­ре классра...

Художественный литература, вичиз хас тир, кьетIен лишанриз ки­лигайла, искусстводин са хел я. Кьилин материал яз ада гафарин алем, синтаксисдин мумкинвилер, предложенийрин къурулуш ва маса такьатар  ишлемишзава. И макъалада заз Албанистикадин НИИ-дин директор, Урусатдин писателрин ва журналистрин союзрин член, филологиядин илимрин доктор, лезгийрин тIвар-ван авай шаир, публицист, гьикаятчи Фейзудин Рамазанович Нагъиеван гьикаятдин чIалан бязи кьетIенвилериз фикир...

(2021-йисан 19-февралдиз Кьасумхуьрел кьиле фейи лезги чIа­лан илимдинни тежрибадин IХ лагьай конференциядихъ галаз алакъалу яз)  (Эвел — 7-8-нумрайра) Къенин лезги алфавитдин графика, эгер кI, пI, тI, чI  хьтин гьарфар туькIуьрзавай кIир гьисаба такьур­тIа, тамамдиз кириллицадин лишанрикай-гьарфарикай ибарат я. Кхьин гьа са жуьреда ийиз, чпи кьве сес къалурзавай гьарфар та­фа­ватлу авун патал са гьихьтин ятIа мах­сус...

Фейзудин Нагъиеван — 70 йис Шаир ва публицист, филологиядин илимрин доктор  Фейзудин  Рамазанович  Нагъиеван  яшар 70-дав агакьнава. Яратмишдай кас патал лап чрай ва гьакьван феслу, сеслу чIалар кIел­завайбуруз теклифдай вахт. Чи юбилярди вич и рекьерай, гьам шаир ва гьикаятчи, гьам публицист ва литературани хайи чIал ахтармишзавай алим хьиз, вири дережайра устадвал авай автор (кирам) тирди...

И йикъара чав Москвадай шад хабар агакьна: 26-28-февралдиз меркезда кардик квай уьлкведин хайи чIаларин муаллимрин ассо­циацияди са жерге маса тешкилатрин куь­мек­далди дидед чIалан Международный йи­къаз талукьарнавай форум кьиле тухвана. Мярекатда иштиракай Сулейман-Стальский райондин Герейханован хуьруьн Р. Османован тIварунихъ галай юкьван мектебдин дидед чIалан муаллим Шамсудин Магьамдарова Урусатдин Общественный палатада кьиле фейи семинарда ва “элкъвей столда”...

Папаз кIан хьайитIа, итимдивай вири вахчуда, гьатта адан фамилияни. Итимди — жери кьван, папа — кIани кьван кIвалахда. Хъсан итимар рекьерал ярх жедач. Диванрал ярх жеда… Дишегьлиди, вуч багъишдатIа, садрани чирдач: руш ва я гада. Руш жегьил патал гуьлле хьиз я: виле акьада, рикIяй фида, жибинра къекъведа, къвалай  эхкъечIда… ТIебии хкягъун — им папа итимдивай...