ТIвар-ван авай чIехи композитор, за гьуьрмет авур, заз гьуьрмет авур багъри кас Мегьамед Гьуьсейноваз талукь макъаладин кьил яз ганвай­ гафар за жуван чIехи са эсерда, “Къавкъаздикай агъзур хиял” поэма-эсседа лагьанвайбур я. Инал, заз чиз, а цIар авай бенд гъайитIани кутугнава­: Рагьиматан сес, Тарланан гьевес, Мегьамед — къизмиш везинрал алай, Алирза, Асеф… Исамудин бес! Абдулкъадир, рикI...

Чи гъилиз и мукьвара Москвада чапдай акъуднавай цIийи ктаб — чи классик Етим Эми­нан уьмуьрдикайни яратмишунрикай авунвай цIийи ахтармишун (“Етим Эмин (1840-1880)”) агакьнава. Адан автор вичин асул пешедай инженер-физик я. Амма ктабдай аквазвайвал, ам лезги эдебиятдал,  чIа­лал, тарихдал, чи адетрални къанунрал — ир­си­нал дериндай ашукь я. Гьавиляй ам, кьарай квахьна, чи халкьдин руьгьдин кукIуш­ри­­­кай сад...

Мукьвара Кьасумхуьрел, издательстводин “ЦIийи Кавказ” — “Куьредин ярар” дестеди лезгийрин машгьур гьикаятчи, Сулейман-Стальский райондин Шихидхуьруьн мектебдин муаллим  Нажмудин  Шихнабиеван  “Большевик” тIвар алай ктаб чапдай акъуднава. Лагьана кIанда, ктаб авторди ДАССР-дин 100 йис тамам хьунин сергьятра аваз гьазурнава. “Большевик” гьикаятчидин ру­­гуд лагьай ктаб я. Асул гьисаб­дай, ам чи тарихдикай кхьенвай повесть я. Ктабда уьлкведа Советрин гьукум...

2- февралдиз Дербент райондин Белиж поселокдин М.Ярагъидин тIварунихъ галай 1-нумрадин юкьван мектебда дидед чIа­лан Международный йикъан сер­гьятра аваз Дагъустандин ав­торрин эсерар хъсандиз кIелу­най РД-дин образованидин ва илимдин министерстводи школь­никрин арада тухузвай конкурсдин лезги чIалан номинациядай  райондин дережадин пай  кьиле фена. Ана 11-класс­ра кIелзавай аялри иштиракна. Мярекатдиз РД-дин Халкьдин Собранидин депутат, Дербент райондин образованидин управленидин начальникдин...

“Лезги газетдин” редакцияди 2018-йисалай гатIунна гьар йисуз мектебра кIелзавай аялрин арада лезги чIалай олимпиада кьиле тухузва. 2019-йисалай инихъ чIал хуьнин ва вилик тухунин макьсад авай и серенжем Махачкъала шегьерда тешкилзава. Кьуд лагьай сеферда и олимпиада алай йисан 18-февралдиз республикадин меркездин 10-нумрадин юкьван мектебда 6-классра кIелзавай аялрин арада тухуда. Ана Махачкъаладин ва Каспийскдин мектебра лезги чIал...

Гьуьрметлу  дустар! Ингье 2021-йис алукьна, са варзни алатзава. Чна мад сеферда квез алукьнавай цIийи йис мубаракзава. Адал зегьметчи яру яцран лишан ала. Инсанри адак еке умудар­ кутазва. Къуй чи гьар са югъ сагъламди, шадди, зегьметрив хьиз, берекатривни ацIайди хьурай! Куь зегьмет кIелун, дерин чирвилер, михьи ахлакьдин тербия къачун я. КIела, кхьихь, шикилар чIугу, хъсандиз ял...

Кьил ичIи хьайитIани, гъил ичIи тахьурай! Кур чIехидав гъвечIи тIур жедач. Гузвай тIекве пек твадай гъил кьурурай. Гузвай гъил ачухайла, къачузвайди кIевдани? Чуьнуьхай затI гьалал жезвайбурни авайди я. ЧIехи тIунахъ галайбуруз вири иливда. Гьисаб тавуна незвайбуруз вири гьалал я. Виш кесиб дустунилай са куьгьне манат хъсан я. Пул — вири я. Пул авачирди — са...

Музыкадин устадар Лезги мани, лезги макьам, лезги кьуьл. Алатай асирдин иллаки кьвед лагьай паюна и гафари чи бейнида кьетIен чка кьунвай. Радиодай цIийи мани ягъун ва я са цIийи аваз тамама­рун чун патал халисан  сувар тир. Гьакьван чна цIийи манийрихъни цIийи авазрихъ еке гьевесдивди яб акалдай.  Эхиримжи вахтара майдандиз акъатнавай цIийи манийрини макьамри, гьакI абур...