18-майдин йикъан сятдин 12-даз Махачкъалада, Дагъустандин халкьдин шаир СтIал Сулейманан гуьмбетдин патав, XX асирдин Гомеран Шииратдин югъ къейд авуниз талукьарнавай мярекат кьиле фида. Ана чIехи шаирдин эсеррал рикI алай гьар са касдивай иштиракиз жеда. «Лезги газет»
Образованидин “НИКА” порталди Дагъустандин образованидин идарайра чирвилер ва тербия къачузвай аялриз, абурун диде-бубайриз, муаллимриз, гьакIни республикадин вири агьалийриз хайи маканриз талукьарнавай вирироссиядин яратмишунрин конкурсра иштиракуниз эвер гузва. И кар патал официальный сайтдин (https://оценика.рф) чинилай электронный арза рекье тун лазим я. Хайи макандиз талукь яз кьуд жуьре конкурсар малумарнава: “Зи рикI алай шегьер”, “КIанда заз вун,...
И мукьвара Ахцегьа, райондин библиотекадин залда, Дагъустандин халкьдин шаир ва общественный деятель Фазу Алиевадин 90 йисан юбилейдиз талукь яз адан яратмишунар хуралай кIелдайбурун конкурсдин кьвед лагьай, яни райондин дережадин пай кьиле фена. Адан хкягъунин пай гьеле 15-апрелдиз чкайрал школайрани библиотекайра хьанай. Шииратдин “Ислягьвилинни кIанивилин ван” тIвар алай и мярекат Ахцегь муниципалитетдин культурадин управлениди (МКУ “УКСМПиТ”)...
Алатай гьафтеда Ахцегьрин краеведческий музейда лезги чIалал ватанпересвилин шиирар кIелунай “Заз зи Ватан кIанда” лишандик кваз мектебра кIелзавай аялрин арада кьиле фейи конкурсдин гъалибчийрив, кIвенкIвечи чкаяр кьурбурув пулдин пишкешар, савкьатар вахкуниз талукьарнавай мярекат кьиле фена. Ватан хуьзвайбуруз бахшнавай и мярекатдин кьилин спонсор меценат Нариман Гъазалиев тир. Тешкилатчийрин арада РД-дин жегьилрин крарин рекьяй министерство ва Дагъустандин...
Алай йисан гатун вахтунда сагъламардай кампания кьиле тухунин месэла веревирдна 28-апрелдиз РД-да аялар сагъламарунин ва абурун ял ядай вахт дуьздаказ кьиле тухунин месэлайрай са шумуд идарадин векилрикай ибарат комиссияди. Адан кIвалахда РД-дин Гьукуматдин Председателдин заместитель Муслим Телякавова, РД-дин образованидин ва илимдин министр Ягья Бучаева, жуьреба-жуьре идарайрин ва министерствойрин векилри, гьакIни республикадин муниципалитетрин кьилери иштиракна. “Кьилин...
Мухбирди мухбирдикай Тарцин гужлувал, дурумлувал адан дувулрилай аслу я. ВацIукайни гьакI лугьуз жеда: адак гьикьван гзаф кIамар, булахар акахьайтIа, гьакьван ам гурлу жеда. Вичихъ районра, шегьерра цIудралди хуьрерин мухбирар авай республикадин жемиятдинни сиясатдин “Лезги газетни” за гужлу тарцив, гурлу вацIув гекъигзава. Сад-кьве кас квачиз, багъри газетдиз чкайрилай макъалаяр, литературадин эсерар кхьизвай вири мухбирар заз мукьувай...
Балугъдивай яд галачиз яшамиш тежервал, инсандивай чIални рахун галачиз яшамиш жедач. ЧIал, иллаки дидедин чIал, дуьздаказ, михьидаказ чир хьун — им инсандин руьгьдин, кьилин винизвал я. И месэла гьялун патал гьам хизан, гьам школани алахъна кIанда. Хайи чIала — хайи халкьдин къилих, тарих, рикIел хуьнар, адетарни къайдаяр, дуланажагъ, яшайиш, камал, насигьат — вири ава. Хайи...
Гафарин алемдай Чаз чизвайвал, лезги чIала -хъан суффиксдин куьмекдалди асул гьисабдай инсандин пеше, кеспи ва я амалар къалурзавай гафар туькIуьрзава. Инсандин са тайин кьетIенвилиз, лишандиз килигна лугьудай бязи гафар туькIуьрдайлани, и суффиксдикай менфят къачузва. Инал къалурнавай чичIехъан, чIурухъан, шимехъан пеше, кеспи къалурзавай гафарин сиягьдик акатзавач. Яни ибур -хъан суффиксдин адетдин метлеб къерехдиз акъатнавай дуьшуьшар я....
“ЛГ”-дин 17-нумрадиз акъатай кроссворддин жавабар: 1. ЧIагъан. 2. Чапар. 3. Хемир. 4. Кенаф. 5. Бириш. 6. Гичин. 7. Сараг. 8. Гамиш. 9. ЧIахар. 10. Гьалал. 11. Балугъ. 12. Жаван. 13. Запун. 14. Закьум. 15. Зарар. 16. Калук. 17. КIалам. 18. Кьарай. 19. Макъам. 20. ТIаратI. 21. ТIавус. 22. КьакIар. 23. Чумал. 24. ЦуцIул.
Макъаладин кьил яз гъанвай гафара ХХ асирдин 30-40-йисарин лезги эдебиятдик вичин пай кутур, чи меденият вилик финиз еке таъсир авур Балакъардаш Султанован уьмуьрдин ва яратмишунрин рехъ ава. Б.Султанов 1912-йисуз Куьре округдин Агъа Хъартасрин хуьре дидедиз хьана. Адан диде Бисен Агъа СтIалдилай тир. Вичин итим жегьилзамаз кечмиш хьун себеб яз, Бисен гъвечIи гадани гваз бубадин кIвализ...
