Алукьнавай цIийи, 2020-йисарин, девирда Кьиблепатан Дагъустандин вилик гьихьтин везифаяр акъваззава? Лагьана кIанда хьи, регионда гьялна кIанзавай месэлайрин сан кьун четин я. Гьелбетда, чкадин агьалияр, чпин ери-бинеяр туна, кьил хуьн патал масанриз куьч хьунин вилик пад кьун Кьиблепатан Дагъустан патал кар алай месэла я. Амма и кIвалах дуьзгуьндаказ гуьзчивилик ку­тун­ четин акъваззава, гьикI лагьайтIа, агьа­лияр санай...

Журналистикадин агъсакъал Шихмурад Шихмурадоваз: Шихмурадан михьи рикIни кхьинар Адан руьгьдин гуьзелвилин лишан я. Дидед чIал мадни ийиз ширинар, Ам къагьриман, ам баркаллу Инсан я. Уьмуьр женг я, чун — жергедин аскерар, Хуьзвай руьгьдин имаратар, сенгерар. ЦIийи йисуз цIийи бахтар хьурай, дуст! Худади ваз сагълам уьмуьр гурай, дуст! Ваз алатай йисан дидедиз хьайи югъ, алукьнавай ЦIийи...

Гьар са йис тарихда гьатдайла, адет яз, суа­лар къведа: гьихьтинди тир  алатай йис? Квелди ам амайбурулай тафаватлу хьана?  Чи рикIера гьихьтин гел туна? Лезги халкьдин векилри спортда къазанмишай агалкьунрикай рахайтIа, 2019-йис бегьерлуди хьайидан гьакъиндай йисан кьиляй-кьилиз чна гайи муштулухри, миллетдин векилрин руьгь хкажай макъалайри шагьидвалзава. Шадвилелди мадни а кар къейд ийиз кIанзава хьи, лезгийрин арада...

И мукьвара Махачкъаладин 42-нумрадин мектебдиз Госдумадин депутат Гьажимет Сафаралиев мугьман хьана ва ада школадин коллективдихъ галаз суьгьбетарна. Муаллимри чпин кIвалахда гьалтзавай бязи ме­сэлайрикай, игьтияжрикай лагьана, кьилди къачуртIа, мажибар гъве­чIи­бур хьунилай наразивална. Мектебдин директор Тимур Саркарова ва профсоюздин председатель Сапижат Къурбановади муаллимрин наразивилер ва тIалабунар гьахълубур тирди тестикьарна. Гьажимет Керимовича мектебдин муаллимриз вичивай жедай куьмекар гун...

Образованидин идарайрин гьалар хъсанарунихъ рекье тунвай Да­гъустан Республикадин “150 школа” проект  уьмуьрдиз  кечирмишун яз, Сулейман-Стальский районда еке кIвалах тухузва. Чпин хсуси пулунин такьатар гуналди, гзаф районэгьлийри баркаллу и кардик еке пай кутазва. 2018-йисуз кардик кутур проектдин сергьятра аваз райондин образованидин 5 идарада ремонтрин кIвалахар тухванай. Проектдихъ цIийивални авай: акъатзавай харжарикай 5 процентдилай тIимил тушиз пулунин...

Мегьарамдхуьруьн райондай машгьур пешекарар — муаллимар, эко­номистар, багъманчияр, художникар,  спортсменар, гьакIни илимдин чIе­хи кукIушриз хкаж хьанвай ксарни тIи­мил акъатнавач. Чпин гьакъисагъ зегьметдалди абуру райондин тIвар адалай къецени машгьурна ва и кар давамарзава. Къе вичикай суьгьбет физвай  Гьамидов  Лазер  Шафтаридиновични  ­ахьтинбурун жергедай я. Ам 1986-йисуз Азадогълида дидедиз хьана. Липецкда 1-классдиз фена. 2004-йисуз хайи хуьре школа акьалтIарна....

Алукьнавай йисуз Дагъустандин властриз  “Земский учитель” программадин сергьятра аваз  республикадин хуьрерин школайра 180  муаллимдиз кIвалахдин чкаяр тешкилдай фикир ава. Идакай Да­гъустандин Кьил Владимир Васильева Табасаран райондиз мугьман хьайи вахтунда малумарна. “2020-йисуз федеральный бюджетдай чаз хуьрерин школайра 130 муаллим кIва­лах­далди таъминарун патал пулдин такьатар чара ийи­да, идал алава яз 50 миллион манат чна региондин бюджетдани фикирда...

Алатай 2019-йисуз зегьметда, яратмишунра, ийизвай къуллугърин рекьерай кьетIен агалкьунар хьайи, чпиз государстводи ва общественностди чIехи тIварар, шабагьар гайи ва и кардалди хайи халкьдин, Ватандин тIвар  машгьурай вири рухвайризни рушариз аферин! Чна абуруз Аяз Бубадин тIварунихъай цIийи тебрикар рекье твазва. Шак алай кар туш, чи халкьдин векилрикай Ватандин жуьреба-жуьре  пипIера кьетIен агалкьунар къазанмишай вирибурун тIварар чаз...

Улакьар гьалзавайбур секин жедатIа? Россиядин МВД-ди 20-40 километрдиз са сятда финин йигинвал аваз гьалзавай улакьчийриз талукь жерме 6 сеферда артухарун теклифзава. Идакай “Новости” РИА-ди хабар гана. Икьван чIавалди 500 манат тиртIа, гила жермедин кьадар 3 агъзур манат жеда. И делилар рекьерин гьерекатрин хатасузвилиз талукь махсус комиссиядин материалра къалурнава. Документда тестикьарнавайвал, эгер улакь гьалзавай касди йигинвал...

Ватандин ЧIехи дя­­­ве­­­д­илай кьулухъ СССР-да 127 миллион инсан ­амукьна. Гъалибвилин югъ сад лагьай сеферда яз гегьеншдиз 1965-йисуз къейдна. А чIавалай инихъ и югъ суваринди яз тестикьарна. Гъалибвилин сад лагьай парад Москвада 1945-йисан 24-июндиз кьиле фена. Статистикадин делилрал асаслу яз къейдзавайвал, дяведа иштиракай советрин аскеррикай 80 агъзур кас дишегьлияр тир. Ватандин ЧIехи дяведин йисара дишегьлийрин кьушунар...