ЦIийихуьр  (Ново-аул)  Мегьарамдхуьруьвай (райцентрадивай) 7 км-дин яргъа, кефердинни рагъэкъечIдай патахъ гала. Кеферпата ам — Кьурагь райондин Кьуьчхуьррихъ, кьиблепа­та — Бут-Къазмайрихъ, рагъакIидай пата — Сенгеррихъ (За­хитI), рагъэкъечIдай патани Хважа-Къазмайрихъ галаз сергьятламиш жезва. Хуьруь 2500 га (райондин вири мулкарин 3,8 %) майдан кьазва. Абурукай 1220 га хуьруьн майи­шатдин чилер я. ЦIийихуьр Самур ва Гуьлгери вацIарин дугунра экIя...

Дарманрин набататар Урусатдин агьалийри чичIекдикай, шивитдикай менфят къачузвай хьиз, европавийри успагьан (шпинат) ишлемишзава. И набатат абуруз гзаф менфят квайди тирвиляй кIанзава. Успагьан Россиядани эхиримжи вахтара гегьеншдиз ишлемишзавай набататрикай сад я. Гьакъикъатдани, пешекарри ам витаминралди девлетлу ва маса хийирлу затIар квай дармандин набатат тирди тестикьарнава. Успагьан саларбанри гегьеншдиз гьасилзавай на­батат туштIани, базарра ва чIехи туьквенра адан...

“Гел галачиз квахьна” лагьай гафари чи рикIер тIарзава. “Ри­кIел хуьнин” махсус ктабар акъуднаватIани, гилани чав “гел гала­чиз квахьна” гафарин сагьибар хьайибурун тIварар ахгакьзава. Ингье и йикъара ихьтин кьве тIвар чав отставкада авай милициядин полковник, эсил Хив райондин Лака хуьряй тир  Гьабибов  Музафар Гьаруновича  агакьарна: Фейзуллаев  Бадрудин  Гьамзатович. 1922-йисуз Кьасумхуьрел дидедиз хьана. 1941-йисуз, дяве къарагъайла, Кьасумхуьруьн...

Чи ватандашри жуьреба-жуьре рекьерай  агалкьунар къазанмишуникай хабарар агакьайла, чун, гьелбетда, шад жеда. ИкI, и мукьвара чак хайи халкьдин мад са векилдин агалкьунри дамах кутуна: январдин эхирра Москвада яшайишдин технологийрин илимрин ва чкадин самоуправленидин Академиядин Президиумдин заседанидал  Къазиев  Азим  Мегьамедалиевичаз,  яшайишдин хиле агьалийрин ихтиярар хуьдай пешекардиз, академиквилин гьуьрметдин тIвар гунин къарар кьабулна. Исламдин  бизнесдин Международный Ассоциациядин...

Уьлкведин Президентдин теклифдалди Ватандин ЧIехи дяведин ветеранриз гьар садаз 75 агъзур манат пул гунин къарар кьабулнава. Им лап хъсан кар хьанва.  Бар­кал­лу ветеранар гьар гьихьтин хьайитIани, гьуьрметриз чIехи шабагьриз лайихлу я. Ватандин ЧIехи дяведин ветеранар чахъ тIимил ама, абурун жергеяр йисалай-суз кьери жезва. Гзаф хуьрера, районра абур ерли амач. Бязи шегьеррани абур тупIаралди гьисабиз жеда....

Чи халкь ЧIехи Гъалибвилин 75 йисан юбилейдин къайгъуйрик квайла, Мегьарамдхуьруьн райондин Къуйсунрин хуьре яшамиш жезвай зи имидин хцин хва-хтул Жалилов  Жамалдиназ  (Валериказ)  вичин рагьметлу буба Жалилан куьгьне са кьватидай кьве шагьадатнама (шикилра) жагъана. Ватандин ЧIехи дяведин йисара женгера къалурай кьегьалвилерин шагьидар. Сад зи буба Абдулазизаз, муькуьдини адан стха (зи ими) Расулан хва Жалилаз ганвайбур. И...

Чна виликдайни къейд авурвал, чи гзаф жегьил­ри Урусатдин жуьреба-жуьре шегьерра чпин алакьунар, пешекарвилин виниз тир ерияр къалурзава, жавабдар къуллугърал гьакъисагъвилелди кIвалах­зава. Красноярскда яшамиш жезвай ва ана медицинадин чIехи центрадин кьилин духтурвиле кIвалахзавай  Ренат  Бадрудинович  Къурбанисмаиловни  чIехи алакьунар авай жегьил пешекар я. Ам 1991-йисан 31-октябрдиз  Мегьарамдхуьруьн райондин Гилийрин хуьре дидедиз хьана. Диде-бубадихъ галаз Красноярскдиз куьч хьайи...

И мукьвара  РФ-дин Госсоветдин Президиумдинни Президентдин патав гвай илимдинни образованидин рекьяй Советдин саналди тир заседанидал кьиле фейи (ам чи кьилин телеканалрай са шумудра тикрарна) рахунри, гайи кьван теклифри, мумкин я, са зак ваъ, гзафбурук са гьихьтин ятIани умудар кутуна. Суаларни тIимил туш. Умудар куь кутуна? Гьикьван лагьайтIани, санал кIватI хьана, акьван чIехи дережайра ийизвай ихьтин ...

Дуьньядин тарихда, гьикьван вахтар алатайтIани, рикIелай алудиз тежедай вакъиаяр хьана. Абу­ру­кайни сад Ватандин ЧIехи дяве я. ЧIехи несилдин векилриз хъсан­диз­ чизва и мусибатдин дяведа фа­­шизмдал гъалибвал къазанмишун патал чи бубайри гьихьтин магьрумвилериз, четинвилериз таб ганатIа!  Жуван тарих чир хьуни, ри­кIел хуьни руьгьдин жигьетдай инсанриз еке къуватар гузва. Къвезмай несилар,  гележег патални чна а дяведин вакъиаяр...