ТуькIуьрайди — К.КIелетви ___________________________ «ЛГ»-дин 28-нумрадиз акъатай сканворддин жавабар: Дуьз цIарара: Марифат. Мертеба. Хъвер. Файда. Махпур. Диндар. Рув. Кару. Рафтар. Ачар. Яралуг. Тик цIарара: Мармар. Фере. Апай. Ефимов. Фири. Афар. Удмуртия. Дуст. Риваят. Курум. Ринг.  

Инсаниятди къвезмай несилриз чил, дидедин чIал, адетар, халкьдин   уьмуьрдин гьакъикъат ирс яз тазва. Алай вахтунда газетрин чинра хайи хуьрерикай, чIехи бубайрин яшайишдикай, дуланажагъдин шартIарикай макъалаяр чапзава, кьилдин ктабар акъудзава. Яраб абур авторри вуж ва вуч паталди кхьизватIа? Зи фикирдиз атанвай жавабар тайин бинеяр авайбур я: акьалтзавай несилар хайи ерийрал рикI алаз тербияламишунин мураддалди абуруз дидедин...

Писатель, филологиядин илимрин кандидат, РД-дин лайихлу юрист, лап хъсан крариз къаюмвалзавай меценат Абил Абдурагьманович Межидован и йикъара 65 йис тамам жезва. Сардар Абил яратмишунрин яцIа ава, кагьулвал чин тийиз, халкьдиз къуллугъзава. И кардихъ галаз алакъалу яз, чна лугьузва: Ви гьисабрай, хва я вун кьве дидедин. Векил я жал чара тир кьве уьлкведин? Амма чаз вун...

И мукьвара Ахцегь райондин­ кьилин ктабханадин кIел­дай­бурун залда райондин «ЦIийи дуьнья» газетдин къвалав гвай эдебиятдин «Самурдин сес» кIватIалдин нубатдин заседание кьиле фена. Адан кIвалахда Дагъустандин писателрин Союздин сек­ретарь, машгьур публицист ва таржумачи Максим Алимова, фи­лологиядин  илимрин канди­датар ва РФ-дин писателрин Со­юздин членар тир Ахцегь­ райондин образованидин уп­рав­­ленидин начальник Халидин­ Эльдаровани Фрид Кисриеван тIварунихъ галай жегьил...

Эмилия Шихрагьимовадикай макъала­­ газетдиз чапдай чIавуз чун адахъ галаз алакъалу тир мад са карди шадарна. ИкI, Дагъустандин халкьдин шаир Расул Гьамзатован 100 йисан юбилейдиз бахшна, музыкадинни драмадин концерт гьазурун патал Россиядин Федерациядин Гьукуматдин Грант Дагъустандин операдин ва балетдин театрдин Эмилия Робертовнади регьбервал гузвай хорди къазанмишнава. Малум хьайивал, РФ-дин Гьукуматдин Грантдин макьсад «цIийи» Расул Гьамзатов­ ачухун...

Пешекарри, чIехи устадри тестикьар­завайвал, музыка искусстводин ви­ни­ дережадин хилерик акатзава. Инсаният патал ам зурба хазина я, гьикI лагьайтIа, адак гьар миллетди­ вичин­ пай кутунва, хсуси ирс арадал­ гъан­­­­ва. И жигьетдай СтIал Сулейма­нан­ районэгьлийри къугъванвай ролни­ ла­йихлуди я. Дагъларин уьл­кве­дин милли музыкадин буба Г.Гьа­са­нован, зурба музыкант, искусст­вовед С.Керимован, адан хва А.Ке­римован, гьевескар композиторар­ тир М.Абдулмуталибовадин, Ж.Мегь­тиеван,...

Машгьур педагог К.Д.Ушинскийди лагьанай: «ЧIалан къене халкь ва Ватан руьгьламиш жезва. Гьина хайи чIал квахьда, гьана халкь хкатунин бине жеда». Дидедин чIал. Акьул, къанажагъ артмишзавай, чирвилерин алемдиз рехъ ачухзавай милли медениятдин чешмени руьгьдин девлет. Дидедин некIедихъ галаз  чIал руьгьдиз гьахьай касди ам эхиримжи нефесдал кьван хуьнни авуна кIанда. ЧIалан патахъай мацIахайвал авун — им къанажагъдин...

Инсаният виликди финин карда чирвилери дегь заманайрилай инихъ важиблу чка кьазва. Абуру инсандин мумкинвилер гегьеншарзава. Чирвилерин чIехи метлеб садрани квахьдач: мектеб куьтягьайла, институтрик экечIзава, илимдин рехъ давамарзава. Акьуллу, савадлу кас кьетIен жуьредин – виридалайни винизди тир девлетдин сагьиб я. Ихьтин ксарин  тIварар халкьдин тарихда эбеди яз амукьда.   Дагъустанда савадлувилиз, илимдин сергьятар гегьенш хьуниз кьилди вичин...

9-июлдиз ухулвийри чпин чIехи бубайрин Ватанда Хуьруьн югъ къейдна. Абуруз и шад вакъиа мубаракиз атанвай мугьманрин арада Ахцегь райондин кьил Абдул-Керим Палчаевни авай. Ухулрин хуьр икьван чIа­валди Ахцегь райондин гадарнавай, касни яшамиш тежезвай хуьрерин сиягьда авай. Амма са шумуд йис идалай вилик ухулвийрин са десте чпин хуьрел чан хкунив эгечIна. И месэладин патахъай абуру метлеб...

И мукьвара чаз ахцегьви Ширинбег гьажи Мирзоеван (араб чIалал каллиграф) ктабханада 700 йисан куьгьне ктаб акуна. – Куфидинбуруз ухшар куьгьне араб чIалал гъилин ха­тIаралди кхьенвай Шариатдин манадин и надир ктаб заз, дуьшуьшдай хьиз, са ахцегьвидин хсуси архивдай жа­гъа­­на. Жилдинай чир жезвайвал, якъин­, ам вичин вахтунда Юкьван­ Азиядин уьлквейрикай сана туь­кIуьр­­нава. ГьикI ятIани, Ахцегьиз акъатна. Ктабдин...