Гьар са халкьдихъ вичин тарих, чIал, меденият ава. Инсаниятди къвезмай несилриз ирс яз пуд шей тазва: чил, чIал ва бубайрин адетар. Къенин юкъуз чи чIал, культура авай гьалари рикIерик къалабулух кутазва. Чкай­рин телевиденийрай къалурзавай пе­­редачайриз килигайла, хайи чIалан михьивал, адан эсерлувал квахьзавайди­ аквазва. Им чIуру, туькьуьл кар я. Телеви­денидикай менфят къачузвайбур, анай иллаки гзаф рахазвайбур...

И йикъара чи арадай культурадин хилен зегьметдин ве­те­ран, ДАССР-дин культурадин­ ла­йихлу работник, Лезги писателрин Союздин член, сегьнедин бажарагълу устад, яратми­­шунрин жуьреба-жуьре кон­курс­­­­рин лауреат, «Бубадин веси» ктабдин ва вишералди ши­­­­ирринни публицистикадин эсер­­рин автор Гьемдуллагь Минетуллагьович Бабаев акъатна. Гъилевай йисан 7-декабрдиз адан 85 йис тамам жезвай. Гьемдуллагь Бабаев 1939- йисан декабрдиз Ахцегь рай­­он­дин дагълух Усуррин хуьре зегьметкеш...

Дагъустандин халкьдин шаир СтIал Сулей­манан 155 йисан юбилейдиз гьазурвилер акунин мярекатра активвилелди иштирак авунай СтIал Сулейманан райондин биб­лиотекайрин центральный­ къу­рулушдин (ЦБС) художник-оформи­тель Лариса Рамазанова мергьяматлувилин «Умуд» фондунин патай Чухсагъулдин чарчиз ва пулдин пишкешдиз лайихлу хьана. …Художник — им кьетIен пешекарвал я. Инсанрин суьретар, тIебиатдин гуьзел чкайрин шикилар чIугун, чепедикай, хъенчIикай кIалубар арадал гъун, парчадал гъаларалди...

Къенин юкъуз Дербент шегьерда­ алава образованидин (спортдин, музыкадин, искусствойрин, художествен­ный) саки 25 школа кардик ква. И мукь­вара чун 2014-йисалай инихъ чи ватанэгьли Мевлудин Гьамзабегов­ич Хаирова регьбервал гузвай А.Амин­тиевадин тIварцIихъ галай 1-нумрадин аялрин музыкадин школадиз фена, ана алава образованидин кIвалах тешкилнавай гьалдихъ галаз таниш хьана. Къейд. М.Гь.Хаиров 1956-йисуз Ахцегь район­дин Хкемрин хуьре дидедиз хьана. Школа акьалтIарай...

Гафарин алемдай Малум тирвал, на- бязи прилагательнийрихъ акал хьуналди, абуруз акси манаяр гудай префикс я. Месела: гьахъ – нагьахъ, динж – надинж. Лезги чIала ахьтин сад-кьве гаф дуьшуьш жезва хьи, чпикай на- префиксдин куьмекдалди арадиз къвезвай антонимрилай гъейри, абурухъ алава манаярни жезва. «Намерд» гьа ихьтин гаф я. Алим А.Гуьлмегьамедован пуд томдикай ибарат гафарганда «мерд» гафуниз...

1. Дуьдгъвердикайни какадикай гьазурдай тIуьн. 2. Савад, чирвал. 3. Са чIалай маса чIалаз элкъуьрун. 4. КIвалахдин, зегьметдин­ гьакъи. 5. Янавай векьерин цIиргъ. 6. Меркез Багъдат тир уьл­кве. 7. АтIай нек. 8. Грекрин остров. 9. Хъуьруьш алай къуьл. 10. Дуьгуьдин сорт. 11. КIекIец. 12. Глаголдин буйругъдин наклоненидин кьвед лагьай касдиз талукь къадагъадин форма арадал гъидай суффикс....

Музыкадин тербия гунин рекьяй, урусрин тарихда манияр ядай килисайрин сад лагьай школайрилай гатIунна, Петербургдин­ ва Москвадин хордин училищей­рилай хкатна, гзаф инсанри санал манияр лугьудай (хор) коллек­тивриз кьетIен фикир гана.И кIва­лах гилани давам жезва. Им чи уьл­кведин музыкадин культурадин­ ви­­жевай диб я. Иллаки кIелиз экечIнавай сад лагьай йисалай хордин классда сифте лугьунин вердишвилер, ахпа регьбервилин ва...

Алимдин меслятар «Школадиз геж тахьуй, Гьич гуьгъуьна жез тахьуй, Илим чира, чан бала, Зи азиз масан бала» (Халкьдин гафар) Чун яшамиш жезвай девирда, Рагъа­кIи­дай патан са кьадар уьл­квеяр сад хьана, Урусатдиз басрух гуз алахънава. Чун физвай рехъ гьахълуди тирди, лап Октябрдин инкъилабдилай, Ватандин ЧIехи дяведин женгерилай башламишна, къенин йикъал къведалди гьакъикъатди субутзава, чи гьар йикъан...

Кьуьчхуьр Саид лезги халкьдин­ арада, Сурхай хандиз акси­ экъе­чIун себеб яз, бунтчи шаир­ хьиз машгьур хьанва. Бажарагълу ашукьдин шиирар къенин юкъуз­ лезги эдебиятдин тарсарай мектебдин программадик акатнава­, гьакIни кьилдин ктабар яз чапдай­ акъатнава. Адан къелемдикай хкат­навай эсерар сегьнедилай ва гьакI мехъеррикни межлисрик тамамарзава. Абурун арадай чавай­ Ашукь Адила тамамарзавай «Шика­ят» (Су­найрин сердер я…), «Самур» ВИА-ди...