Ирс Сифте яз абурукай, XIX асирдин чи кьве бажарагълу шаирдикай, са 50 йис идалай вилик Бакуда яшамиш жезвай, куьгьне лезги литературадай ахтармишунар тухузвай Мавлуд Ярагьмедова «Дуствал» альманахда куьруьдаказ кхьенай. Алимди Дербентдин ва Бакудин архиврай жагъай чешмейрай тайинарайвал, стхаяр тир Мирзе-Керим (псевдоним Шуайи) 1820-йисуз ва Мирзе-Жабраил (Сипейри) 1824-йисуз гилан Кьурагь райондин Штулрин хуьре Исрафилан хизанда дидедиз...
«ЛГ»-дин 11-нумрадиз акъатай кроссворддин жавабар: 1. Асала. 2. Марифат. 3. Таржума. 4. Мажиб. 5. Маргъв. 6. Ирак. 7. Арута. 8. Крит. 9. Нехв. 10. Акула. 11. Аса. 12. «-мир». 13. Канбар. 14. Авсият. 15. Гъам. 16. Яб. 17. Тавар. 18. Ар. 19. Арба.
Гафарин алемдай Эдебиятдин эсеррилай гъейри, халкьдин чIалан девлет къалурзавай чешмейрикай сад фольклор я. Яратмишзавай къелемчийрини (асул гьисабдай шаирри) гзаф дуьшуьшра халкьдин мецин эсерриз хас гуьрчег чIалакай менфят къачузва. Куьгьне заманайрилай чав агакьнавай халкьдин мецин эсеррихъ авай мад са кьетIенвал ам я хьи, абурай чавай алай аямда саки малум тушир, инсанри рахунра гегьеншдиз ишлемиш тийизмай гафар...
Кхьейдакай мад сеферда «Лезги газетдиз» алатай йисан мартдин вацра (10-нумра) акъатай, Самур вацIун чапла пата авай кьантIардикай хъенчIин къапар гьатайдакай хабар гузвай макъалади гьич чеб чпив кьан тийидай хьтин гьиссер арадал гъана. Жуван кьилиз тадиз атай фикирар за а чIавуз «ВК» соцсетдани кхьенай (https://vk.com/gilivi_alibeg). Зи фикирдалди, макъаладин автор Мансур Куьреви (физикадинни математикадин илимрин кандидат Н.А....
И йикъара шаир Бикеханум Алибеговадиз Чуваш Республикадин халкьдин шаир Раиса Сарбиди лезги чIалай вичин чIалаз таржума авунвай шииррин ктабдин презентациядиз теклифнавай. Мярекат Чебоксары шегьердин «Дуствилин кIвале» кьиле фена. Межлисдал рахай Раиса Сарбиди вичинни Бикехануман арадавай дуствиликай, лезги шаирдин яратмишунрикай суьгьбетна. Са вахтара Раисадин ваха, Альбина Юратуди, Бикехануман шиирар таржума авунай ва адакай кхьенвай очерк «Пике»...
Гьар са халкьдихъ вичин тарих, чIал, меденият ава. Инсаниятди къвезмай несилриз ирс яз пуд шей тазва: чил, чIал ва бубайрин адетар. Къенин юкъуз чи чIал, культура авай гьалари рикIерик къалабулух кутазва. Чкайрин телевиденийрай къалурзавай передачайриз килигайла, хайи чIалан михьивал, адан эсерлувал квахьзавайди аквазва. Им чIуру, туькьуьл кар я. Телевиденидикай менфят къачузвайбур, анай иллаки гзаф рахазвайбур...
И йикъара чи арадай культурадин хилен зегьметдин ветеран, ДАССР-дин культурадин лайихлу работник, Лезги писателрин Союздин член, сегьнедин бажарагълу устад, яратмишунрин жуьреба-жуьре конкурсрин лауреат, «Бубадин веси» ктабдин ва вишералди шиирринни публицистикадин эсеррин автор Гьемдуллагь Минетуллагьович Бабаев акъатна. Гъилевай йисан 7-декабрдиз адан 85 йис тамам жезвай. Гьемдуллагь Бабаев 1939- йисан декабрдиз Ахцегь райондин дагълух Усуррин хуьре зегьметкеш...
Дагъустандин халкьдин шаир СтIал Сулейманан 155 йисан юбилейдиз гьазурвилер акунин мярекатра активвилелди иштирак авунай СтIал Сулейманан райондин библиотекайрин центральный къурулушдин (ЦБС) художник-оформитель Лариса Рамазанова мергьяматлувилин «Умуд» фондунин патай Чухсагъулдин чарчиз ва пулдин пишкешдиз лайихлу хьана. …Художник — им кьетIен пешекарвал я. Инсанрин суьретар, тIебиатдин гуьзел чкайрин шикилар чIугун, чепедикай, хъенчIикай кIалубар арадал гъун, парчадал гъаларалди...
Къенин юкъуз Дербент шегьерда алава образованидин (спортдин, музыкадин, искусствойрин, художественный) саки 25 школа кардик ква. И мукьвара чун 2014-йисалай инихъ чи ватанэгьли Мевлудин Гьамзабегович Хаирова регьбервал гузвай А.Аминтиевадин тIварцIихъ галай 1-нумрадин аялрин музыкадин школадиз фена, ана алава образованидин кIвалах тешкилнавай гьалдихъ галаз таниш хьана. Къейд. М.Гь.Хаиров 1956-йисуз Ахцегь райондин Хкемрин хуьре дидедиз хьана. Школа акьалтIарай...
Гафарин алемдай Малум тирвал, на- бязи прилагательнийрихъ акал хьуналди, абуруз акси манаяр гудай префикс я. Месела: гьахъ – нагьахъ, динж – надинж. Лезги чIала ахьтин сад-кьве гаф дуьшуьш жезва хьи, чпикай на- префиксдин куьмекдалди арадиз къвезвай антонимрилай гъейри, абурухъ алава манаярни жезва. «Намерд» гьа ихьтин гаф я. Алим А.Гуьлмегьамедован пуд томдикай ибарат гафарганда «мерд» гафуниз...
