Махачкъалада яшамиш жезвай кьурагьви баде, дяведин ва зегьметдин ветеран Сефижат Гьамидовна Назаралиевадиз: Дуьньядин дердер кужумна гьикьван! ЯтIани таъсиб арш хьиз я кьакьан! Балайриз хьана гьамиша чешне, Адлу авуна картарин бине! Акьулдиз дерин, рахуниз ширин, Гьар са патай къвез анжах аферин! Ви къашларал чун ашукь я вири, Акурай гьа икI гьамиша дириз! Ви 90 йисан...
Тербиядин месэлайрай Аялдиз къадагъаяр эцигунин гереквал авани ва, аватIа, и кар гьикI кьилиз акъудна кIанда? Чир хьухь, аялдиз гзаф къадагъаяр эцигунилай куьне ам тербияламишунин жуьре аслу жеда. Аялдиз вуч ва гьикьван кьадарда къадагъа ийидатIа лугьуз фикирдалди, куьне куь вилик ихьтин суал эциг: квез гьихьтин инсан чIехи ийиз кIанзава? Азаддаказ, масадалай аслу тушиз къарарар кьабулдай ва...
Яран мажара Йифен сятдин цIусад. Къе йифиз хьайитIани зун секиндиз ксуда лагьай фикир рикIяй фейивалди, сада кIвалин рак гатана. Адет тирвал, рак ахъа авур кайваниди лугьузва: “Сенем диде я. Ам куз-куз шехьзава. Суса гъилер кьуна, хци вич тукIвазвай лугьузва…” Зун тади гьалда, жув хуьруьн гьакимни тирвиляй, электричестводин эквери ишигълаваннавай хуьруьн куьчейрай Сенем дидедин гуьгъуьна аваз...
1. Шикилдай аквазвай, Дагъустандин МВД-дин ОБХСС-дин начальник хьайиди (фамилия). 2. КIеви куьлуь къенфетар. 3. СНГ-дин са гьукумат. 4. Гъуьлуьз физвай рушав вугудай затIар. 5. Дунбукьул. 6. Къекъвераг. 7. Чечен Республикадин сифтегьан тIвар. 8. КIвачин къапар. ТуькIуьрайди — Салигь Ибрагьимов
ЦIийи ктаб И мукьвара Дагъустандин ктабрин издательствода лезгийрин алай девирдин бажарагълу шаир, чlалан устад Шагьбала Шагьбалаеван “Зи руьгь, зи тан — ватан” тlвар алай иердаказ чlагурнавай, хкягъай шииррикай ва поэмайрикай ибарат ктаб чапдай акъатна. Рикlел хкин, ам жуьреба-жуьре йисара басмадай акъатнавай “Карвандихъ рехъ”, “Зенгер”, “Гьакъикъатдин цlелхемар”, “Регьимдин тумар”, “Марфадин раб” ктабрин автор я. Шаирдин “Сноп...
И фу, адет яз, дагъдин хуьрера руш тухудайла, сусан патай чамраз савкьат яз чрада. Руш рекье твадайла чрадай фаз “рекьин фу” лугьуда. Са кунз чурун патал кьурай як, хипен нисидин кьил, 2 кака, 4-5 тIур чIем, са сукIра иситIа герек къведа. Тини гъвар (хемир) кваз ишинда. Кьурай як чими цик чуьхвена, жезмай кьван куьлуь ийида....
ЦIийи ктабар Чи вилик квай ктаб алим, муаллим, зари, литературадин критик, фольклорист, общественно-политический деятель Къурбан Халикьович Акимова мектебра, колледжра, вузра хайи чIал ва литература чирунин, акьалтзавай несилар халисан ватандашар яз тербияламишунин карда менфят къачун патал кхьенва, чапдай акъуднава. 2013-йисан эхирра лезги халкьдин медениятдин тарихда сифте яз, “Лезги литературадин методика” тIвар алаз Къ.Х.Акимован къиметлу, важиблу месэлайриз...
Мискискарин хуьре 16 сихил ава (“Три переписи населения Мискинджи XIX века”. Махачкала, 2016). И тухумрин бинеяр иранвийрикай, арабрикай ва лезгийрикай арадал атана лугьуда. Чи йикъарин Мискискар адетдин лезги хуьр я. Чкадин агьалияр къунши хуьрерин жемятрилай я чIалал жигьетдай, я адетралди, я винел патан акунралди тафаватлу жезвач. Хейлин йисара Мискискар 16-асирда арадал атай хуьр яз гьисабзавай....
И йикъара Мансур Куьревидин “ЧIалал гъиз тахьай гиливи” ва “Гиливи Мисрихан” макъалаяр кIелайла, зак са гьихьтин ятIани ажайиб къалабулух акатунилай гъейри, абуру зи гьиссерин назик лепеяр юзурна. Себеб? Зунни — гиливи, идалайни гъейри, мукьва-кьилини я. Зи чIехи диде Хадижатни Мисриханан хтул Муьгьуьддинан уьмуьрдин юлдаш Шерибан — вахар, Агъа СтIалдал тIвар-ван авай Абдул-Фетягь эфендидин рушар я…...
Мукьвара зи гъиле “Лезги зариятдин чIалакай” тIвар алай кьелечI ктаб гьатна. ЯхцIурни кьуд чиникай ибарат яз, 200 экземплярдин кьадарда аваз “Мавел” чапханада акъатнавай ктабдин автор Алмас Ахцагьви я. КIелзавайбуруз ктабдикай куьруь малумат гайидалай кьулухъ “Лезги зариятдин чIалакай” тIвар ганвай макъаладив эгечIзава. Ана лезги эдебиятдин чIалакай, ахцегь ва маса нугъатрикай веревирдер, гафар гекъигнавай жуьреба-жуьре таблицаяр ава....
