Муаллим — им гьеле къадим девиррилай авай, гьа са вахтунда гьамиша баркаллу, еке гьуьрметдиз лайихлу тир пеше я. ГьикI лагьайтIа, чIехи жезвай аялдин — гележегдин несилдин — зигьин, фагьум, къанажах арадал гъизвайди, адаз писни хъсан чирзавайди ва, гьелбетда, уьмуьрдин рехъ хкягъиз куьмек гузвайди муаллим я. Муаллимди чи уьмуьрда кьунвай чка иллаки алай вахтунда, уьлкведа школайрин...
И йикъара чи республикадани Вирироссиядин “Библиойиф -2020” серенжем башламишнава. Дагъустандин культурадин министерстводай “Лезги газетдиз” хабар гайивал, алай йисуз ам “Гъалибвилин 75 гаф” (#75слов Победы) онлайн-марафон яз кьиле тухузва, ана и кар хуш тир вирибуруз иштиракдай мумкинвал ава. Санлай къачурла, и серенжемда уьлкведин библиотекайра зегьмет чIугвазвай 3 500-далай виниз къуллугъчийри иштиракда. Эфирда абуру военный корреспонденциядай, аскеррин...
Ни вуч лагьайтIани, чи чIалан сергьятар, адан лексикадин ибар (состав) гегьеншди я. ТIебии кар я: эдебиятдай, кьилдин къелемдин устадрин эсеррайни чIалан девлетлувал тамамвилелди гьисс ийиз хьун намумкин я. Чи гафарганра авай гзаф пай гафарикайни кхьинра менфят къачузвач, абур саки хъендик кумукьзава. И сеферда ихтилат тепкеш, теснифат, хунгаг, чIана гафарикай фида. Шак алачиз, эдебиятдин, публицистикадин эсерар...
Готфрид Гьасанован — 120 йис Баркаллу Алкьвадар Гьасан эфендидин вири невеяр бажарагъдин гьуьндуьр дережадин инсанар хьана. Абурукай сад тир Гьасан эфендидин хтул, Али Гьасанован чIехи хва Готфрида (Жабраила) музыкадал рикI алайбур вичин гуьзел эсерралди гьейранарна. Ам Дагъустандин пешекарвилин музыкадин медениятдик бине кутур зурба устад я. Кьве сеферда СССР-дин Госпремийрин лауреат, РСФСР-дин искусствойрин лайихлу деятель, чи...
Лезгийрин тарихда кIел тавунвай чинар гьеле пара ама. Сур чIаварин сирерай кьил акъудунал машгъул жезвай алимри, пешекарри абурун винел кIвалахзава, цIийи делилар, тIварар, чкаяр винел акъудзава. Абурукай гзафбур чи газетдани чапзава. Мисал яз, Замир Закарияеван, Бедирхан Эскендерован, Мансур Куьревидин ва маса авторрин тарихдиз талукь макъалаяр кIелзавайбуру хушдаказ кьабулзава. Мукьвара лезги халкьдин уьмуьрда мад са лишанлу...
Дуьз цIарара: 3. Салан майваяр цик кутадай къаб. 6. Чин, суфат. 7. “Куьредин чIал” кхьей алим. 9. ЧIехи карч алай маларин кIватIал. 10. Къене дуьгуь, недай хъчар, як авай тIунутI. 11. Тарцел жедай къарникъуз. 12. Тенбекдик кутадай чIулав рангунин хъач. 15. ДакIардин хел. 17. Партал. 20. “Ваз чидачтIа, икI я… яз, гуьзел”. (Етим Эмин). 21....
Советрин девирдилай гуьгъуьнин йисара лезги жемиятди ва социальный сетар кардик акатайдалай кьулухъ анра арадал атанвай чи халкьдин тарихдиз, медениятдиз талукь жуьреба-жуьре кIватIалрин, дестейрин векилри ихьтин суал гузва: лезгийри гьихьтин рехъ хкягъун лазим я? Жаваб яз гьар жуьредин рекьер теклифзава, меслятар къалурзава. Садбуру рехъ ихьтинди хьана кIанда лагьана чпин фикирар илитIзава, бязибуру чун рагъакIидай патан жемиятдин...
Культурадин дережа къалурзавай кьилин шартI инсанрин хайи чIал я, лезгийриз — лезги чIал. Гьар са чIал вич яратмишай халкьдихъ галаз сих алакъада ава. Саки вири халкьарин тIварар, абурухъ галаз лезги халкьдин тIварни, чIалан тIварцIиз элкъвенва. Лезги чIал лагьайла, гьич са шакни алачиз, ихтилат лезги халкьдикай, ада виш йисарин тарихда арадал гъана, имтигьанрай акъуднавай алатдикай физвайди...
1. Саврух, къати гар. 2. ТакIанвал. 3. ЦуькIуьн. 4. Юкьван образование гузвай кIелдай чка. 5. …-бине. 6. Картадал чекмедиз ухшар авай гьукумат. 7. Минет. 8. Запас. 9. Нек ацадай цурун къаб. 10. Гуьрчег лувар квай гьашарат. 11. ШуькIуь, яцIу тушир. 12. Жиржирма. 13. Вири кIвалахар ийидай куьмекчи. 14. Гъиле авай михьи пул. 15. Къванер гьалчна...
И мукьвара заз чи халкьдин чIехи шаир Кесиб Абдуллагьан шиирар кIелун кьисмет хьана. Эсеррин дад мефтIеда иливар тахьанмаз, зи рикIел Лезги Няметан “Шаирар фад рекьида” тIвар алай шиир хтана: Шаирар фад рекьида, Дагъ рекьидач. Ваъ! Шаирар фад рекьида, Рагъ рекъидач. Ваъ! Шаирар фад рекьида, Ваъ! Рекьидач шаирар. Чилни, цавни рекъида. Гьич садрани рекьидач, Эл паталди...
