Рагьман Мурадован — 65 йис Еке ва баркаллу тарих авай ЦицIигъ­рин хуьре дидедиз хьайи Агъа СтIал-Къазмайрал яшамиш жезвай, вичиз тIе­би­атди са шумуд патахъай пай ганвай Мурадов  Рагьман  Мегьамедша­фи­евича майдин гуьзел йикъара вичин уьмуьрдин 65-гатфар къаршиламишна. Адет яз, са кьадар рекьиз фейила, гьар са­ касди кьулухъди элкъвена, вич фейи ре­кьиз вил хъияда, адаз килигда, “залай­ вуч...

— Эгер сухтадиз вичин муал­лимдин­ къаматда женг чIугвадайди ваъ, чешне ак­ваз­ва­тIа, ам садрани ада­лай вилик фидач. В.Г. Белинский — Инсандин руьгь къагьримандин руьгьдиз элкъуьрунин карда виридалайни кутугай рехъ илим я. Д. Бруно — Ахлакь илимдин кьилин гъед хьун лазим я. С. Буффлер — Илимда делилар, адетдин уьмуьрда тежриба хьиз я. Ж. Бюффон — Вири илимрин...

Гафарин алемдай Чи чIалаз урус чIалай атанвай фундамент гафунин чкадал хандакI ишлемишзавай дуьшуьшар чал тIимил гьалтзавач. ЧIалан алим А.Гуьлмегьамедован баянрин гафарганда “хандакI” гафунин мана икI ачухнава: чил яргъи патахъ деринвал аваз эгъуьнна хьанвай чка. Гьелбетда, хандакI гафунин мана анжах фундаментдал сергьятламиш хьанвач. ГьакIан къанавдизни хандакI лугьузва: “Виринрихъай дерин ханда­кIар яна, яргъи къаратикенралди кIевна”. (А.Искендеров, “Самур”)....

Чи хуьрер И хуьруьн тIвар “векь” гафунихъ галаз алакъалу хьун мумкин яз гьисабзава агъ­са­къалри. Яни “векь гзаф авай чка”. Гьа­къикъат­дани Векьелрин хуьруьн кьуд пад чIурар, ве­кьин чкаяр тир. 1866-йисуз хуьр Куьре округдин Хъутур-Куьредин наибстводик акатзавай. Алкьвадрин ва Сийидрин хуьрерихъ галаз абуру Векьелрин хуьруьн общество тешкилзавай. 1929-йисуз хуьре 94 майишат авай, анаг Кьасумхуьруьн райондин Векьелрин хуьруьн...

“Зегьмет галачир бажарагъ фейер­верк хьиз я. Са легьзеда ада кьуд пад нур­ламишда, ахпа адакай затIни амукьдач”. Роже Мартен дю Гар, Франциядин писатель. Гелхенрин хуьр Кьурагь районда къадимлубурукай ва чIехибурукай сад я. Ам тIебиатдин гуьзел ва гьар сад гьейранардай чкайралдини (дагълар, сувар, чIу­рар, кIамар, булахар…) девлетлу я. Хуьр бажарагълу, зегьметчи, райондилай къеце­па­тани баркалла къазанмишнавай, къени краралди...

Са макъаладин гелеваз… “Лезги газет” за райондин почтадин алакъадин отделенидай кхьенва. И тIегъуьнди кIвале “дустагъ” авурдалай гуьгъуьниз, завай я Кьасумхуьрел фена, газет вахчуз жезмач, я почтадин къуллугъчийривай ам зал агакьариз. Чан сагърай газетдин редакциядин къуллугъчийрин, абуру гьар нумрадин макъалаяр “Фейсбукда” эцигзава ва за гьана кIелзава. И йикъара за Агъа СтIал-Къазмайрин мектебдин муаллим Нисейхалум Шихнебиевадин “Сулейманан...

(Гьуьрмет авай чкада берекатни жеда, девлетни) Макъаладин кьил акурла кIел­завайда лугьуда жеди: “Им вуч суал я? Бес гьуьрмет-хатур тийижир кас жедани мегер?” Дугъриданни, “гьуьрмет” ла­гьай­ гаф саки виридаз чизва, амма халис гьуьрметдин къадир авай, патав гвайдаз, гъвечIи-чIехидаз, мукьва-кьилидиз, къуни-къуншидиз, ярар-дустариз, атай-хъфейдаз ва гьа икI мад, адет тирвал, рикIин сидкьидай гьуьрмет ийиз алакьдай инсанар, гьайиф хьи,...

Халкьдин музыка. ИкI лагьайла, чи рикIел кIанзни-такIанз шумудни са асирра лезги халкьдин руьгьдин даях хьайи гуьзел сесер, манияр, ма­кьамар, гьаваяр, музыкадин алатар (чуьнгуьр, зуьрне, кфил, балабан, кеменчи, далдам, тафт, тар) къвезва. Ибур вири къенин несилдиз чи ата-бубайри багъишнавай, гзаф гуьзел, руьгьдиз пара таъсир ийизвай, миллетдиз багьа аманатар я. Инсан гуьрчег халича, иер суьрет кьатIун таву­на,...

Илимдин алемда вичихъ еке ну­­фуз хьайи чи халкьдин зурба ве­килрикай сад технический илимрин доктор, профессор Серкеров  Серкер  Акберович  тир. Ам 1937-йи­сан 3-июндиз Докъузпара райондин Мискискарин хуьре дидедиз хьана. 1960-йисуз Азербайжандин нафтIадинни химиядин институт (АзИНХ) тафаватлудаказ куьтя­гьай­далай кьулухъ ам И.М. Губкинан тIварунихъ галай Москвадин  наф­тIа­­динни газдин институтда аспирантурадик экечIна. Машгьур вузда­ илимдин дережа къачур чи ватанэгьлидин...