21-мартдиз Ахцегьрин хуьре Дагъустандин халкьдин писатель Къияс Межидован 110 йис тамам хьуниз талукьарнавай шадвилин мярекатар кьиле фида. Идакай­ “Лезги газетдиз” Ахцегь райондин администрациядин пресс-къуллугъди хабар гана. Мярекатрин иштиракчияр патал писателдин кIвале-музейда сиягьат тешкилда, край чирдай музейда адан яратмишунрин выставка ачухда, Ахцегьрин кьилин ктабханада юбилейдиз талукьарнавай конференция кьиле фида. Къияс Межидов лезги халкьдин рикI алай писателрикай...

Шаз, 2020-йисан ноябрдиз, Махачкъалада республикадин жегьил пианистрин Готфрид Гьасанован тIварунихъ галай ХХI конкурс кьиле фена. Ана Ахцегьрин Рагьимат Гьажиевадин тIварунихъ галай музшколадин (директор — РД-дин культурадин лайихлу къуллугъчи Абдукерим Рагьимов) векилрини агалкьунралди иштиракна. Нетижайрикай делилар анжах ги­ла хтана. ИкI, дуьньядин классикадин четин яратмишунар вини дережада устадвилелди тамамарунай ис­темишдай жюридин къарардалди  Ахцегь ДМШ-да музыкадин рекьяй чирвилер...

Сулейман-Стальский райондин Алидхуьрел яшамиш жезвай зегьметчи ва гьуьрметлу инсан, цлан устIар, чIехи хизандин кьил Рамазан  (Семед)  Гьажибабаевич  Рамазановаз: Мубаракрай, устIар буба, Агакьнавай яшар, буба. Багьа я чаз нурарилай Таъсиб чIехи ви тIвар, буба. Ви веледар  — къушар хьтин, Гъилив чIугур къашар хьтин, Бахтар анжах багъишзавай, Масадахъ жеч рушар ахьтин! Мягькем хьурай тIварцIел къадим, Азаб тагуз рикIиз ади. Виш...

Ахцегь райондин Мацарин хуьряй тир, алай вахтунда Мегьарамдхуьруьн райондин Бут-Къазмайрал  яшамиш жезвай  Зулфикъар  Абузерович  Мамедкеримоваз: Мубарак хьуй ваз хайи югъ, Уьмуьр даим шад хьурай ви. Руьгь кIубан яз, чанни сагъ яз, Яшар вишни къад хьурай ви!   Пудкъанни цIуд йисан межлис Лап сувар хьиз хьана халис, Гьич са югъни тахьурай пис, Шаддиз хьурай вун, Зулфикъар!...

Зи хайиди тир масан чIал, зун гьамиша гьейран я вал… Дуьньядиз машгьур “Лезгинкадал” алай тIвар я вун. Халкьдин лувар я вун!.. Гьикьван риваятар ава чIалакай. Гьи­кьван чIалар дуьньяда ава. Амма гьардаз вичин хайи чIал, вичин багъри инсан хьиз, хуш я, кIани я. Завай и сеферда, чIал себеб яз, зи кьилел атай агьвалатдикай рахун тавуна акъвазиз...

Акьалтзавай несилдиз тербия гунин карда кьилин чка, гьелбетда, дидед чIа­ла кьазва. Ам чирунин асул бинени хизанда ава. ЧIал сифтени-сифте хизанда хьана кIан­да, школада аялдиз кIелиз, кхьиз чирдайвал. Шегьердин школада чIал течир аялдихъ галаз кIвалахун гзаф четин я. Шегьерар анихъ амукьрай, хуьрерани гзаф ая­лар урусдалди рахазва. Лезги сесер лу­гьуз­ жезвач. Гьи миллет я лагьайла, вирида­ “зун...

Жуваз хъсандиз чидай, рикIиз багьа, маш­­гьур касдикай, иллаки адакай парабуру чпин гаф лагьанвайла, кхьиз четин я. Ихтилат­ зи ри­кIин дуст, Дагъустандин халкьдин шаир  Майрудин  Бабахановакай  къвезва. Къе вичин шиирри гьар са касдив фикир-фагьумиз, лезет хкудиз тазвай шаирдин уьмуьрдинни яратмишунин рекьиз вил вегьена, жуван гаф лугьуз кIанзава. Чун ДГУ-дин филфакдик экечIай 1980-йи­суз гуьруьшмиш хьанай. И танишвал...

Саламатдиз хуьзвай дестекар ПIирерал, шейхерал, зияратрал гьалтайла, къадим Ахцегьар лап девлетлу чкайрикай сад я. Исятда парабуруз чидач жеди, дегь заманада куьгьне Ахцегьар къуза пата КIелез хивен этегдик кваз, гуьне пад вири сурарини магьсулар цадай никIери кьунвай. Пак ксарин сурарал халкьди, кьетIен гьуьрмет авунин лишан яз, гуьмбетар эцигиз, абур хуьзвай, пIи­рериз элкъвезвай. ХХ асирдин сифте кьилералди,...

Цlийи ктаб Бубайрин гзаф асиррин ахлакьдинни эдебдин, къанажагъдинни марифатдин хважамжам чи йикъарин несилрив агакьун дуьшуьшдин кар туш. И гьерекат менфятлу са шар­тIуниз элкъуьрун патал чи чIалан ва эдебиятдин алимри тухванвай ва тухузвай кIва­лах къимет­ авачирди я. Ахьтинбурукай сад алим, писатель, лезги литературадин къайгъудар  Акимов  Къурбан  Халикьович  я. И фи­кирдиз къуват яз, завай адан жуьреба-жуь­ре классра...

Художественный литература, вичиз хас тир, кьетIен лишанриз ки­лигайла, искусстводин са хел я. Кьилин материал яз ада гафарин алем, синтаксисдин мумкинвилер, предложенийрин къурулуш ва маса такьатар  ишлемишзава. И макъалада заз Албанистикадин НИИ-дин директор, Урусатдин писателрин ва журналистрин союзрин член, филологиядин илимрин доктор, лезгийрин тIвар-ван авай шаир, публицист, гьикаятчи Фейзудин Рамазанович Нагъиеван гьикаятдин чIалан бязи кьетIенвилериз фикир...