Къадим Дербентда гьеле винел акъуд­ тавунвай сирер пара ама. Ам арадал атунин гьакъикъат, тарихда адан чка, ше­гьер­дин гьакъикъи тIвар, къеледин са шумуд йис идалай вилик нур гудай плитайрин куьмекдалди цIийикIа туьхкIуьр хъувур цлар хьиз, элкъвена шаклу фикирри, веревирдери кьунва. Неинки  шегьердин къалурнавай яш, вилик девирра адан дережа (статус), гьакIни “Нарын-къеле” (Нарын-кала) тIварни гьикI арадал атайди...

Эпосдин сувар Чна гъилевай йисуз “Шарвили” эпосдин сувар гьар са районда кьилди-кьилди тешкилун теклифнавайдакай виликан нумрайра хабар ганай. Гила суалар чеб чпелай къвезва: гьикI тухуда? Вуч ийида? Кьилди-кьилди гьар са районда “Шарвилидин” сувар тешкилунин тежриба чахъ авач. Бес вучда? ГьакI алатдани цIини и суварин югъ? За фикирзавайвал, чи гьар са  райондихъ чпин кьетIен йикъар-суварар тухунин...

Ахцегь райондин “ЦIийи дуьнья” газетдин редактор, РД-дин культурадин лайихлу работник  Дашдемир  Шерифалиева  Ахцегьа “Шарвили” эпосдин сувар кьиле тухузвай майдан дегишарунин гьа­къин­дай кхьенвай Ачух чар за кIелна. Лап важиблу месэла къара­гъар­нава касди. Адаз Ахцегь райондин администрацияди, “Шарвили” эпосдин суварин тешкиллувилин комитетди фикир гудайдак умуд кутазва. За Д.Шерифалиеван теклифдин тереф ихьтин шиирдалди хуьзва: Чархун муькъуьн къаншардавай, Хъсан...

Играми  ватанэгьлияр!  2021-йисан 2-пай патал куь рикI алай газе­тар, журналар кхьидай вахт алукьнава. Чна квез хайи чIалал акъат­завай “Лезги газет” кхьиниз эвер гузва. Зур йис патал “Лезги газет” почтадин отделенийрай — 469 манатни 92 кепекдихъ, “Даг­печатдин” киоскрай — 228 манатдихъ, редакциядай 162 манатдихъ кхьиз жеда. Къейд ийин хьи, “Дагпечатдин” киоскрай газет кхьинин къимет ужуз тирди...

Играми  газет  кIелзавайбур! 17-июндиз, сятдин 11-даз, Дербентда, Лезги театрдин дараматда, лезги прессадин  I  фестиваль кьиле фида. Мярекат РД-дин информациядин ва печатдин министерстводин куьмекдалди “Лезги газетдин” редакцияди тешкилзава. Фестивалда Дагъустанда ва Азербайжанда лезги чIалал акъатзавай газетринни журналрин векилри иштиракда. Абурун арада “Лезги газет”, “Самур”, “КцIар”, “Ас-салам”, “Къурушрин сес”, “ЦIийи дуьнья”, “Эренлардин сес”, “Куьредин хабарар”, “Самурдин сес”,...

Садазни ухшар тушиз… Писатель, публицист, “Кард” журналдин кьиле хейлин йисара зегьмет чIугур редактор Расим Гьажидин  (Гьажиеван)  и йи­къара 80 йис жезва. Лезги гьикаятдал, культурадал, чIалан девлетрал ашукь гьар са кас патал им гзаф крар веревирддай, рикIел хкиз тадай вакъиа я. Профессор А.Гуьлмегьамедова къейд авурвал, Расим Гьажиди садазни ухшар тушиз кхьена. Адалай вичелай хейлин жегьил писателри...

Лезгийрин Игитвилин эпосдин сувар 2000-йисалай инихъ къадим Ахцегьа кьиле тухун адет хьанвай “Шарвили” эпосдин сувар алатай йисуз, тIугъ­валдин залум азар себеб яз, къейд ийиз хьаначир. ЦIинин йисузни тIугъвал, зайиф­ хьанватIа­ни, акъвазариз хьанвач. Ихьтин шар­тIара, чи газетда хабар ганвайвал, рикI алай и суварин мярекатар гьар са районда  кьилди тухун меслят къалурнава. Азар  гьикьван хаталуди, фендигарди, вичикай ...

(Эвел 22-нумрада) Чаз “течир” маса ихтилат Н.Хрущева 1961-йисуз къадагъа эцигай Сулейманан ктабдикай физва. (Адакай Ш.Сефиханован ге­гьенш макъала “Лезги газетда” ганай). Сад лагьайди, а ктаб къадагъа авунин себеб магьсулрин чIехи пай гьажикIайралди эвезунин терефдар хьайи Н.Хрущеваз гьажикIадиз Сулеймана ягъай тегьнеяр акун тир. (Ихтилат­ Векьелар Рамазана шаирдиз маса гайи сур хьайи гьажикIадин гъуьруькай физва). Амма “къадагъа авур”...

Газетдикай веревирдер “Лезги газет”. Чахъ авай, амай, чIал, халкь, меденият хуьзвай хабардар, камаллу суьгьбетчи. Ам чаз гьар гьафтеда руьгьдин ем гваз хквезвай, лугьун хьи, тамам контейнер хьиз я. Камаллу келимада лугьузва: “Руьгьни беден са къанундиз табий я: гьамиша инсан руьгьдин емдалди таъминарин…” Ахьтин ем чахъ саки амач. Библиотекайриз, музейриз кьериз-цIаруз физва. КIвалин пипIе авай “ящикдайни”...

И мукьвара Москвадин Миллетрин кIвале урус чIалалди кхьизвай лезги гьикаятчи, РФ-дин писателрин Союздин член, жуьреба-жуьре премийрин, “Московиядин къизилдин къелем” тIварцIин сагьиб Теяра Велиметовадин яратмишунриз талукь мярекат кьиле фена. Т.Велиметовади вичин “Долгая любовь моя…”, “Узники Азазеля” ва “Чахъ са Чил я авайди” тIварар алай ктабрикай куьрелди ихтилатна. Сад лагьай ктаб ХХ асирдин машгьур манидар Муслим Магомаеваз...