1986-йис тир. Зун Къазахстандин ЦIийи Узень шегьердай чирвилер хкажун патал Москвадин областдин Домодедово ше­гьер­да авай МВД-дин институтдиз ра­къурнавай. Лугьузвайвал, ам, арадиз гъана, кIвалахдик кутурди лезги хва, цмурви генерал Гь.Шайдаев тир. Зун иниз атайла, ада кIвалах хъийизмачир. Ам цIийиз тайинарнавай МВД-дин министр Федорчука маса чкадиз кIвалахал рекье тунвай. Институтдин офицерри, преподавателри генерал-майор  Гь. Шайдаеван  тариф  ийидай,...

Мукьвара зун Афгъанистандин дяведин иштиракчи, ислягь уьмуьрда электрик яз кIвалахзавай  Мегьамедов  Мурадхан Мегьамедовичахъ  галаз гуьруьшмиш хьана. Ам “Советрин Армиядин отличник”  знакдин, СССР-дин Верховный Советдин Президиумдин Гьуьрметдин грамотадин ва адахъ галаз гузвай “Воину-интернационалисту” знакдин, юбилейрин медалрин, зегьметда къазанмишнавай агал­кьунрай ва гьакIни жегьилриз ватан­пе­ресвилин тербия гунин карда ишти­ракунай грамотайрин сагьиб я. Адаз ­аялрихъ галаз гуьруьшра иш­тиракиз школайрай...

“Йисан муаллим -2022”  конкурсдин региондин паюнин гъалибчийриз ва вилик чкаяр кьурбуруз пишкешар гунин серенжем и йикъара Махачкъалада, Урусрин драмтеатрдин залда  кьиле фена. Конкурсдин нетижаяр кьунин шад мя­­рекатда РД-дин Гьукуматдин Председа­­телдин заместитель Муслим Телякавова, Халкь­­дин Собранидин образованидин ва илимдин  рекьяй комитетдин председатель Елена Павлюченкоди, Каспийскдин мэр Борис Гонцова, РД-дин халкьдин  образованидин ва илимдин  работникрин профсоюздин тешкилатдин...

Советрин Союздин мулкар, шегьерар, хуьрер Гитлеран фашистрикай хуьн патал зурба уьлкведин вири халкьар къарагънай. Абуру Ватан хуьнни авуна, фашистрин лукIвиликай гзаф уьлквеярни азадна. Къизгъин женгера ва ахпа госпиталра телеф хьайи вирибурун гьакъиндай багърийрив дуьзгуьн малуматар агакь тавур дуьшуьшар гзаф хьана. Инсанар гилани Ватан патал чанар къурбанд авур чпин мукьвабурун суракьда ава. И карда телеф хьайи...

Ватандин ЧIехи дяведин вахтунда лезгийрин арада чпин кIва­ле­ра авай шейэр фронтда душманрихъ галаз женг чIугвазвай  аскерриз  ракъурайбур, кIватIнавай пул дяведин яракьар гьазурзавайбурун фондуниз рекье турбур гзаф хьана. Абурукай сад  Жафарова  Зарбаф  тир. Зарбаф 1890-йисуз КуркIур­хуьрел (гила СтIал Сулейманан район) дидедиз хьана. ГъвечIи чIа­валай адан рикI зегьметдал алай. Ада вичин гъвечIи кьве вахни стха галаз дидедизни...

Белки, гзафбуру фикирнай, гуя Украинада кьиле тухуз гатIунай махсус серенжем фад куьтягь жеда. Амма гьар йи­къан­ хабаррай аквазвайвал, серенжем яргъал физва. Вучиз лагьайтIа, США-дин, Канададин ва  РагъакIидай патан Европадин гзаф уьлквейрин куьмекни (пулар, яракьар, инструкторар…) галаз Донецкдинни Луганскдин республикайрин халкьар къирмишиз, тергиз гьазур хьанвай, фашистрин маскаяр чинрал алукIнавай, Россия душмандай кьунвай миллетбазрин, террористрин пайдах хкажнавай...

Лап чIуру хабар агакьна, къад суткада тайинвал авачиз, рикIи рикI  нез амукьай Рамизан дидени буба — Маритани Абдулнасир — къад йисан кьуьзуь хьана, чIарариз рех яна. РикIин тIал сакIани секин жезвач къенин гуьлуьшан гатфарин юкъузни. “Жеч эхир, аскервиле авай гада я женгина телеф хьайибурун, я чан аламайбурун, я хер хьайибурун арада авач” — ихьтин жаваб...

Ватандин ЧIехи дяведин иштиракчи  Асул  Къадирович  Сейфуллаеван  тIвар са шумуд сеферда военный корреспон­дентри чпин макъалайра викIегь танкист яз кьунва. Асул Сейфуллаев Кьасумхуьруьн райондин Макьарин хуьре 1917-йисуз дидедиз хьана. 1936-йисуз адаз  Яру Армиядин жергейриз эверна. Кьуд йисуз къуллугъ авурдалай гуьгъуьниз  ам армияда акъвазна. Дяве башламишайла, ам  Молдавия ССР-дин Бельцы шегьерда ротадин старшина тир. 1942-йисуз адал залан...

Фашизмдин кьилин идеолог ва регьбер хьайи Адольф Гитлер 1945-йисуз, фашистрин Германиядал чи баркаллу Советрин Армияди, кьиле регьбер ва  полководец И.В.Сталин аваз, ЧIехи Гъалибвал къачур чIа­вуз, тарихда гьатнавайвал, вичивай вич гуьлледив ягъиз тахьайла, адан сателлитри (са фикирдал алайбуру) кьенай. Папанни адан мейитриз санал цIай янай… Гитлерахъ галаз санал Дуьньядин кьвед лагьай дяведик цIай кутур, Европадин ва...