Хазран Кьасумов Виридалайни герек, важиблу пешеяр гьибур я? И суалдиз са гафуналди жаваб гуз хьун мумкин туш. Библиотекайра кIвалахзавайбурукай рахадайла, гатуз — серин, хъуьтIуьз чими чкада ацукьна, ийизвай кIвалах я кьван, вуч четинвал ава, лугьудайбурни жеда. СтIал Сулейманан райондин библиотекайрин къурулушдин (ЦБС) Алидхуьруьн филиалдин заведующий Исрафилова Исли Зиятхановна библиотекарвал регьят пеше я лугьудайбурухъ галаз эсиллагь...
И мукьвара ахцегьви машгьур шикилчи, гьевескар эколог ва «ЦIийи дуьнья» газетдин штатдик квачир мухбир Юсиф Саркаров РФ-дин фотохудожникрин Союздин членвиле кьабулнава. Ю. Саркарован яратмишунар уьлкведин дережада машгьур хьун, абуруз пешекарри хъсан къимет гун ва махсус конкурсдин нетижада ам, дагъустанвийрикай сад лагьайди яз, Россиядин пешекар фотохудожникрин тешкилатдиз кьабулун неинки са чи ватанэгьлидин, адан хайи райондин, гьакIни...
Адет яз, юбилейриз талукь макъалаяр сугъулбур, саки сад хьтинбур жеда. Абур кхьиникай юбилярдиз ва я кIелзавай касдиз вуч хийир аватIа, заз чидач. А макъалайри, эгер юбиляр шаир ва я гьикаятчи ятIа, эдебиятдални гъизвай кIукI авач. ИкI хьунихъ, заз чиз, кьве себеб ава: я макъала кхьизвайди сугъул, хьайивал хьуй лугьузвай, чара авачиз мажбурнама кьилиз акъудзавай кас...
Гуьлалийрин Эйваз, КцIар район ТIагьиржал лезгийрин сур хуьрерикай я. Шагь дагъдин яхада, Куш яйлахдилай рагъэкъечIдай пата — ТIагьиржал, рагъакIидай патани Крар (Къаракуьре) хуьрер ава. Заз акур лезги хуьрерикай Ахцегьа, Кра, ТIагьиржалдал кьван къадим сурар авай хуьрер мад акунач. ТIагьиржалдал са береда кьве совхоз хьанай. ЧIехи мулкар авай зурба хуьр, чкадин эл дагъларай арандиз, гьакIни дуьньядин...
ТуькIуьрайди — К.Ферзалиев «ЛГ»-дин 28-нумрадиз акъатай кроссворддин жавабар: 1. Къвед. 2. Хъурхъ. 3. Мурз. 4. Квал. 5. Хъвехъ. 6. Иван. 7. КIвал. 8. Арбе. 9. Иран. 10. Къейд. 11. Бере. 12. Аваз.
Тарих Ахцегьай тир алим Рагьман-къули эфендидикай (XVII-XVIII асирар) Рагьман-къулидин бине мусурманрин медениятдин чIехи чешме, тарихдин метлеб авай гъилин хатIарин ктабар хуьзвай центр, мусурманрин машгьур алимрин макан яз сейли хьанвай Ахцегьрин хуьряй я. Ам ахцегьви Агъадин хизанда дуьньядал атана ва адан тIварцIихъ хайи хуьруьхъ галаз алакъалу «ал-Ахти» (яни Ахцегьай тир) нисба (адет яз, арабрин (мусурманрин) тIварарихъ...
Алиев Къейседин (1934–2012) Ахцегьа дидедиз хьайи Алиев Къейседина Москвада хуьруьн майишатдин институт акьалтIарна, аспирантурада кIел хъувуна, техникадин илимрин кандидатвилин диссертация хвена. Къейседин Бейдуллаевича яргъал йисара Каспийскдин «Дагдизель» заводда чIехи инженер-конструкторвиле кIвалахна, Дагъустандин политехнический институтдин филиалда тарсар гана. Къ. Алиеван сифтегьан шииррин «Югъни йиф» кIватIалдиз 1952-йисуз дуьнья акуна. Адан са кьадар эсерар урус чIалазни таржума авунва....
Къагьриман Ибрагьимов Кьуьл. Ада халкьар сад-садав агудзава. Дагъустанда хьиз, маса регионрани, къецепатан уьлквейрани милли кьуьлер ийиз чирдай школаяр ачухзава. Ихьтин школа ва милли кьуьлердай «Шадвал» ансамбль Къазахстандин Актау шегьерда ери-бине СтIал Сулейманан райондин Герейханован хуьряй тир чи ватанэгьли Мустафаев Алик Мегьамедовича ачухна 20 йис хьанва. Ам багърийрал кьил чIугваз, хайи хуьруьз хтанвай. И йикъара чун...
Сабир Эфендиев, Штул ЧIуру хесет Муаллимди аялрихъ галаз марифатдин месэладай суьгьбет тухузвай. — …Гьич са чIавузни таб авуна кIандач, — лагьана ада аялриз. — Таб авун — им инсандик жедай чIуру хесетрикай виридалайни чIуруди я… Къурдулан чина авай рангар акваз-акваз дегиш хьана. Ада, регъуьз-кичIез, муаллимдиз лагьана: — Амай кIвалахар завай лугьуз жедач, чан муаллим, гьа...
Абдулашим Гьажимурадов Хийир-зиян фикирдани такьуна, Дегишвилер кьабулзава инсанри… I Халкьар шегьерриз ахмиш хьуникди Квахьзава яшайишдин къулайвилер шегьерра: Акъакьзавач яд, ризкьи, газни экв. Шегьердин халкьдиз артух жезва алвер-базар, Гунни-къачун… хкаж хьурай чпиз къиметар. 2 Пул хьайила, бул хьайила гьар са затI, Кьилер ава, чарарал гъиз чпин хатI: ГьикI элкъуьрда менфятдиз за и зибил, Гзафбуру тIа...
