Абдулкъадир Сайдумован — 90 йис И йикъара Дагъустандин халкьдин, РФ-дин лайихлу артист, тамашачийрин рикIелай садрани алат тийидай Абдулкъадир Сайдумович Сайдумован 90 йис тамам жезва. Гьихьтин юбилей! Гьайиф, вич чахъ галамач. Амма адан руьгь?.. Садавайни эвез ийиз тежедай адан хъуьруьн?.. Ада теснифнавай кьван айгьамринни хъуьруьнрин шиирар?.. Къемеда ихтилатар?.. Сегьнедал ада яратмишай кьван образрикай (къаматрикай) Лезгийрин госмуздрамтеатрдин...
ТIвар-ван авай алим ва писатель Къурбан Халикьович Акимован къелемдикай и мукьвара мад са зурба ктаб хкатнава. ЦIийи кам кьетIенди, вичиз тешпигь авачирди, лезги халкьдин философия милли адетра, халкьдин яратмишунра, эдебиятда, тарихда веревирднавайди я. Зи ихтилат “Мавел” чапханада 152 чиникай ибарат яз акъатнавай “Лезги халкьдин философия” (тираж — 500 экземпляр) ктабдикай я. Ам сифте гафуникай, ахтармишунрин...
Адет яз, гьикаятдин ва я шииратдин эсерар авай и ва маса ктаб кIелна куьтягьайдалай кьулухъ, кьацIал вичин чка кьуна, анал яргъалди фаракъат жеда. Амма зи вилик квайди адетдин ктаб туш, икрагьвал авачиз, гьар ашкъи ва мумкинвал хьайи береда кIелиз жедай, гьар сефердани са гьихьтин ятIани веревирдер ийиз тадай ва я нубатдин насигьат гудай чешме я....
И мукьвара Ахцегь райондиз Росимуществодин территориальный управленидин, Республикадин культурадин ирс хуьнин рекьяй агентстводин ва Республикадин тарихдин, медениятдин ва архитектурадин памятникар хуьдай центрадин руководителар, пешекарар атана. Абуру муниципалитетдин мулкунал алай тарихдин имаратар гьихьтин гьалда аватIа ахтармишна. Идан гьакъиндай “Лезги газетдиз” райадминистрациядин пресс-къуллугъди хабар гана. Районда авай чIавуз пешекарарри Ахцегьрин хуьруьн жуьмя мискIин, Хуьруьгрин хуьре авай минара...
Дагъустандин Кьил Владимир Васильеван Указдалди художник Октай Алирзаеваз “Дагъустан Республикадин лайихлу художник” лагьай тIвар ганва. 2019-йисан 20-декабрдиз къул чIугунвай документда къейднавайвал, и тIварцIиз ам «яргъал йисарин гьакъисагъ зегьметда къазанмишнавай агалкьунрай лайихлу хьанва». Октай Алирзаевич Алирзаеван ери-бине Ахцегьай я. Ада И.Е.Репинан тIварунихъ галай живописдин, скульптурадин ва архитектурадин Госакадемиядин институтдин графикадин факультет акьалтIарна. Россиядин художникрин Союздин член...
Лезгийрихъ алакьунар авай художникар, декоративно-прикладной искусстводин магьир устадар гзаф авайдакай чна са шумудра лагьана. Ватандивай яргъара авай бязи художникрикай, тимталчийрикай макъалаярни кхьена, чин тийизвай лезгийризни бажарагълу векилрикай малуматар раижна. Алай вахтунда Чечняда яша-миш жезвай ва ана кIвалахзавай кьурагьви Аслан Абдуллаев неинки художник, кIарасрикай нехишар авай гуьрчег затIар туькIуьрзавай устад, гьакI халкьдин милли месэлайрихъ рикI кузвай...
Чи суварар “Лезги газетда” алай йисуз акъатай “КIаруда хьайи агьвалат” макъала кIелайла, зи рикIел вич 47 йисуз яшамиш хьайи зи хуьруьнви шаир ва манидар Мирзебутай хтана. Ам СтIал Сулейманан хъсан таниш тир. 2016-йисуз за адан шииррин кIватIал — ктаб чапдай акъудна, хтулрал агакьарнай… Макъалада ихтилат пIинийрин суварик (бязибуру “КIару” лугьузва) цлахъви ашукь, буьркьуь Рагьимакайни манияр...
Суалар: 1. Троядин дяведин кьилин “тахсиркар”. 2. Музыкадин нота. 3. Йигиндиз фидай балкIан. 4. Десхуш (магарыч). 5. Яргъивилел гьалтайла, Европада пуд лагьай чкадал алай вацI. 6. Беден, тан. 7. Германиядин са шегьер. 8. КицIерин жинс. 9. Четин гьалдай экъечIдай илаж, куьмек. 10. Хтулдин велед. 11. Грозный шегьердин футболдин клуб. 12. Лацу парча. 13. Салан емиш....
Ажалдиз мажал жедач. Азият такурдаз регьятвилин къадир чир жедач. Ам батинди ягъайди хьиз ава. Ам вирт гъидай чIиж туш. Ам гафунивай тухуз жедайди туш. Ам руьхъ акур лам хьиз ава. Ам фу хъуьтуьлариз чидайбурукай я. Ам чиликай, цавукай хкатайди хьиз ава. Арачи арайрай авахьда. Ахмакь ахмакьдал дуьшуьш жеда. Бахтлубуру бахтсузбур саймишдач. Бахтуни чин гузвач. Бубадин...
Гафарин алемдай Гьар са чIалан лексика и кьил а кьил авачир, датIана гегьенш жезвай, бязи гафар архаизмайриз элкъвез, цIийибур алава хъжезвай алем я. Чи рахунра, нугъатра, писателрин эсерра бязи вахтара тек-туьк ван къведай, гьалтдай надир гафарни дуьшуьш жеда. Гьа ихьтин гафарин жергедик пунцух, рахт, самакьул, санжа акатзава. И ва маса гафар гафарганра тахьунал еке тажубвал...
