15-сентябрдиз республикадин вири шегьерра ва районра Дагъустандин халкьарин садвилин сувар гегьеншдиз ва шаддиз къейдна. Гьелбетда, кьилин мярекатар Дагъларин уьлкведин меркезда кьиле фена. Дагъустандин Кьил Сергей Меликова тарихдин «Россия — зи тарих» музейда республикадин тIвар-ван авай, военный къуллугъда, зегьметда виле акьадай агалкьунар къазанмишнавай инсанрив государстводин шабагьар вахкана. Мярекатдив эгечIдалди вилик региондин регьберди кIватI хьанвайбуруз садвилин сувар...
СтIал Сулейманан райондик акатзавай Сальян (Салиян) хуьр арадал атай вахт малум туш. Сальянар Кьасумхуьруьвай 6 километрдин яргъа мензилда ава. Хуьр Испикрин администрациядик акатзава. 1886-йисан переписдин делилралди, Сальянрин хуьре 39 майишат ва 165 агьали (81 итим ва 84 дишегьли) авай. Агьалийри, лежбервилел, малдарвилел машгъул жез, кьил хуьзвай. Дяведин вахтунда и хуьряй 24 кас фронтдиз фена, абурукай...
СтIал Сулейманан райондин Алкьвадрин хуьре авай чIехи алим Алкьвадар Гьасан эфендидин тIварцIихъ галай музейдин директор, тежрибалу муаллим Гьуьсейн Имамович Гьуьсейноваз: Векил машгьур хизандин — ТIвар хкажай Ватандин Хуьзва куьне музейда Ирс — гьакьван чаз масан тир. Тарихдин дегь сирерай, Кьил акъудиз гелерай, Куьне кхьей ктабар Ава къе чи гъилера. Зайиф тахьуй камар куь, Къуватарни гьунар...
1. Шаир … Арзуманов. 2. Рубаийрин устад … Хайям. 3. Шаир … Абдуллаев. 4. Гьуьрметдин лишан яз, кьил агъузун. 5. Туьркиядин са шегьер. 6. Къияс Межидован «Дагълар юзазва» повестда Мерданан дуст. 7. Адахъай гъуьлягъди кIасайдаз кичIе жеда (мисал). 8. Фекьидин гъиле жедай «хтар». 9. Абдуллагь Искендерован романдин тIвар. 10. ЦIай ийидай чка, къул. 11. Китайвийрин...
Къуба патан Манкъулид хуьряй тир Саруханов Абдуллагь чи литературада «Кесиб Абдуллагь» тахаллусдик кваз амукьна. Адан уьмуьрдикай чаз лап тIимил чида. Гьа чизвай делилрал гьалтайтIа, ада, халкьдин къатарай акъатнавай хейлин маса шаирри хьиз, залан ва дар уьмуьр кечирмишна. Фад етим хьайи, амма зигьин авай, хци кьатIунрин гадади медресада кIелна, кьил хуьн патал хуьрера идаз-адаз батраквал, девлетлуйрин...
«Кимивилер якъиндиз къалуруни, критикади харусенятда вичин рехъ жагъурзавай халисан бажарагъдиз са чIавузни зиян гайиди туш». Елена Бронфин, музыковед 31-майдиз Дербент шегьерда Лезгийрин СтIал Сулейманан тIварунихъ галай музыкадинни драмадин театрдин дараматда бажарагълу композитор, Дагъустандин харусенятдин лайихлу векил Къагьриман Ибрагьимова теснифатдин рекье гьакъисагъвилелди зегьмет чIугваз 50 йис тамам хьуниз талукьарнавай еке межлис кьиле фена. Дердияр себеб яз,...
Баркаллу тухумдин лайихлу векил Алкьвадар еке ва баркаллу тарих авай, уьлкведиз, дуьньядиз машгьур ксар-пешекарар гайи хуьр я. Адан тарихдикай, анай акъатай машгьур алимрикай, шаиррикай тамамдаказ рахаз хьайитIа, вахт яргъал фида. Тек са Алкадарскийрин тухумдай килиг гьикьван машгьур ксар акъатнаватIа: чIехи алим, шаир Алкьвадар Гьасан эфенди, композитор Готфрид Гьасанов, гимийрин конструктор, Социализмдин Зегьметдин Игит Генрих Гьасанов,...
Литературадин мярекатар Чна, 70-йисарин жегьилри, чи рикI алай шаир Ибрагьим Гьуьсейнован лирика руьгьдик кужумнавай. Амай зи таяр-туьшерикай завай лугьуз жедач, амма за адан эсерриз ва, абурулай башламиш хьана, вири поэзиядиз гилани, жув пенсиядин яшдиз акъатайла, итиж ийизма. Зун библиотекайризни рехъ рикIелай алатнавайбурукай туш, кIвалени захъ вижевай библиотека ава. И мукьвара зун республикадин Р. Гьамзатован тIварунихъ...
Самур дере — Тула И мукьвара Ахцегьа паталай атанвай мугьманрин са чIехи десте авай. Зун абурухъ галаз гуьруьшмиш хьана. Мурад эхиримжи вахтара чи патара гзаф къекъвезвай туристривай Дагъустандикай, ина тамашуниз лайихлу чкайрикай, абуруз яратмишнавай къулайвилерикайни къуллугърикай фикир чирун тир. Чал гьалтайбур туристар ваъ, Тула шегьердай атанвай урусрин географиядин обществодин махсус экспедициядин десте тир кьван. Малум...
Алакьзавай крар хьайитIани ийин… 2025-йисан делилралди, дуьньяда 142 чIалан хизанрик акатзавай 71643 чIал ава. Абурукай виридалайни чIехибур, яни гзаф халкьари ишлемишзавайбур, араб, ингилис, френг, урус ва испан чIалар я. Абуруз квахьунин къурхулувал авач. Амма гзаф чIалар амукьзавач. Алимри тестикьарзавайвал, «Яру ктабда» гьатнавай надир гьайванрилайни набататрилай фад: гьар гьафтеда са чIал квахьзава. ИкI давам хьайитIа, гъилевай...
