Гьуьрмет авун — регьимлувал, хъсанвал, еке хатур авун я. Диде-бубадиз гьуьр­мет авун гьар са касдин хиве авай важиблу кIвалах я. Аллагьди Къуръанда лагьана (мана): “Ибадат ая (куьне) Аллагьдиз, гьич са шейни (куьне) Адаз шерик  яз кьамир ва (куь) диде-бубадиз хъсанвал (еке хатур) ая” (Ан-Ниса:36). “Шукур ая (вуна) Заз (Аллагьдиз) ва жуван диде-бубадиз” (Лукьман:14). Диде-бубадиз гьуьрмет...

Пайгъамбаррин варисар (шариатдин) алимар я (Эвел — 26,28-34, 36-37-нумрайра) Гьанбали-мазгьабдин асулар Имам Агьмада вичин мазгьаб вад асулдал бинеламишна. Ибн Къаййим аль-Жавзиягь алимди баян гайивал: Ан-Нусус, яни Къуръан ва Сунна; Асгьабри ганвай фетваяр (асгьабрихъ гьар жуьре фикирар хьайила, ада абу­рукай гьахъдиз лап мукьвади хкязавай); Гьадис — “аль-мурсал” ва зайиф (асант) гьадис кьабулун, эгер а месэлада­ адаз...

Исламдин жемиятда дуьзгуьнди хьун, Аллагьди тайинарнавай къайдаяр чIур тавун патал гьар са мусурмандиз вичин ихтиярарни везифаяр чир хьана кIанда. Мусурманрин везифаяр са шумуд жуьредиз пай жезва: диде-бубадин вилик, аялрин вилик, хизандин вилик, къуншийрин вилик, диндин стхайрин вилик ва икI мад. Мусурманди, диндин рекьяй стха гьалтайла, адаз салам гун, эверайла, гьай лугьун лазим я. Эгер начагъ...

Пайгъамбаррин варисар (шариатдин) алимар я (Эвел — 26,28-34, 36-нумрайра)   Имам Агьмадан  (ибн Гьанбал) мазгьаб Ам мусурман уьлквейра машгьур тир фикъгьидин мазгьабрикай са мазгьаб я ва ам имам Агьмадан тIварцIихъ янава (мазгьабдин бине кутурди гьам тирвиляй). Ам гьакъикъи имам-регьбер ва халисан Шейх-уь-Ислам тир. Адан дуьз тIвар Абу Абдуллагь Агьмад ибн Мугьаммад, ибн Гьанбал, ибн Гьилал,...

ЦIийи ктаб Алатай гьафтеда Ахцегь райондин Луткунрин хуьряй тир Амрагьан хва, диндин алим, Дагъустандин имам аш-Шафиидин тIварунихъ галай Исламдин, Медина шегьерда авай Исламдин международный университетар акьалтIарнавай ва Къуръандин манайрин таржумаяр лезги чIалаз элкъуьрна, кьилдин ктаб яз чапдай акъуднавай  Ямин  гьажи  Мегьамедован  гъиликай нубатдин ктаб хкатна. Махачкъалада, “Мавел” чапханада, “Инсаниятдиз чешнелу ксар” тIвар алаз, 1000 экземпляр...

Пайгъамбаррин варисар (шариатдин) алимар я (Эвел — 26,28-34-нумрайра) Имам аш-Шафииди лагьана: “Шариатдин чирвилер къачун нафила (суннат) капI авунилай эфзел я (лапни лайихлу, лапни хъсан я)”. Имам аш-Шафииди лагьана: “Чеб дава авачирдаз ва вич, тIебибривай сагъар техжез, илажсуз гьалда авайдаз дава-дарман тир пуд шей ава: ципицIар, набататдин цуьк­­ведин маядин руквадин нек ва шекердин на­цIар”. Имам аш-Шафииди...

Ислам динда мусурманрин арада ихтиярар ва мажбурнамаяр кьве чкадал пай жезва: “фард аль-айн” ва “фард аль-кифайа”. Сад лагьайдак акатзавай гьерекатар кьилиз акъудун мусур­манрикай гьар са­даз ферз я (яни чарасуз авуна кIанзава). Эгер и гьерекатар кьилиз акъуд тавуртIа, а касдиз еке гунагь жезва. Кьвед лагьай паю­ник (“фард аль-кифайа”) вири мусурманриз важиблу крар акатзава. Мисал яз, жаназа-кучукун....

(Эвел — 26,28-33-нумрайра) Пайгъамбаррин варисар (шариатдин) алимар я Имам аш-Шафиидин мазгьаб кхьенвай девирар Шафии-мазгьабдихъ кьве девир хьана: Имам аш-Шафииди Багъдадда кутур рехъ (ам къадим мазгьаб яз гьисабзава) ва адан кьилин ктаб “аль-Гьужжагь” я. Къейд ийин хьи, и ктаб, имамди вичи лу­гьуз, аз-Заъфаранийди кхьена. Имам гьижрадин 199-йисуз Мисрдиз куьч хьайила, ада вичин ктабар, фетваяр мад сеферда...

Пайгъамбаррин варисар (шариатдин) алимар я (Эвел — 26,28-32-нумрайра) Имам Маликакай алимри лагьанвай гафар …Имам Малика лагьана: “Къуръан Аллагьдин Калам я ва Аллагьдин Калам Адакай я. Аллагьдикай тир са шейни халкьнавай затI туш!”. Имам Бухарийди лугьузва: “Виридалайни сагьигь (якъин, дуьз) иснад: Малик, Нафигь, Ибн Умар я” (иснад — Пайгъамбардин (къуй Аллагьдин патай салават ва саламар хьурай...

Пайгъамбаррин варисар (шариатдин) алимар я (Эвел — 26,28-31-нумрайра) Имам Маликан мазгьаб Ам мусурман уьлквейра машгьур тир фикъгьидин мазгьабрикай са мазгьаб я ва бине кутурди имам Малик (ибн Анас) тирвиляй ам гьадан тIварцIихъ янава. Имам Малик. Адан тIвар Малик ибн Анас ибн Малик ибн Абу Амир ал-Асбагьий аль-Маданий Абу-Абдуллагь я Ам “Шейх-уль-Ислам”, “Гьужжат-уль-Уммагь”, “Имам Дар-уль- Гьижра”...