Къе-пака гад алукьда. Им гьуьлерал, вирерал, вацIарал чуьхуьдай вахт мукьва жезва лагьай чIал я. Дагъустандин МЧС-ди алай йисан 15-майдалди цин объектрин (эхъуьн патал туькIуьрнавай чкайрин, гьуьлуьхъ галаз алакъа авай санаторийрин, ял ядай базайрин) сагьибривай хатасузвал хуьн патал къанунра къейднавай къайдайрал амал авуна, документар гьазурун, серенжемар кьабулун тIалабзава. Идалай гъейри, объектрин хатасузвилин паспортар туь­кIуь­рун патал МЧС-диз...

Ватандин ЧIехи дяведа инсанрин кьилел татай дуьшуьшар авайди туш. Гьам мусибатдинбур, гъам чIугвадайбур, ажугъ кутадайбур, гьам шадбур, уьмуьрдихъ цIигел-вал артухардайбур. Женгер кьиле физвай вахтунда, полкар, частар сад-садак какахьайла, стхаяр, бубаярни рухваяр, кIанибур сад-садал гьалтун, кьиникьикай къутармиш хьун, са классда кIелайбур гьалтун… Чпин буба, стха, ими телеф хьана лагьай хабар агакьайла, душмандилай кьисас вахчунин мурад рикIеваз,...

Чи ватанэгьлияр — гьар сана Вилик важиблу макьсадар эцигнавай, абурув агакьун патал майиллувилелди алахъунарни ийиз­вай­, пешекарвилин рекьяй вини дережайрихъди физвай жегьил ватанэгьлийрикай сад алай вахтунда Москвадин областдин Долгопрудный шегьерда яшамиш жезвай, ана телекоммуникацийрин маш­гьур тешкилатда кIвалахзавай  Эдгар  Арсенович  Къазиагьмедов  я. Ам 1996-йисан 20-июлдиз Сулейман-Стальский райондин Алкьвадрин хуьре дидедиз хьана. Ам гьеле аялзамаз диде-бубаяр Самарадиз, гуьгъуьнлай...

Вирибуруз малум тирвал, мегъуьн тарцел жедай хвехериз мегъвер (желудь) лугьуда. Инсанри абурукай гьеле вилик девиррилай халкьдин медицинада менфят къачузвай. Чпик хийир хкатдай такьатар квайвиляй алай девирдани инсаниятди тIебиатди гузвай, са четинвални авачиз тамарай, чуьллерай жагъуриз жедай жуьреба-жуьре затIар ишлемишзава. И затIарик мегъвни акатзава.  Мегъуьн тарцин чкалдикайни чи йикъара тIуьр хуьрек цIурурдай система къайдадикай хкатайла, гьакIни...

И мукьвара жуван куьгьне чарарикай заз рагьметлу Шефиев Агъамегьамед духтурдин шикил жагъана. Ахцегь районда гзаф йисара хирургвиле кIвалахай аскIан буйдин, уьтквем, чин ачух, къени къилихрин ам чIехи несилдин рикIел хъсандиз алама. Инсан невейрин, несилрин рикIел аламай кьван гагьда ам кьенвач лугьуда…  Ингье чи суьгьбет вичин вири къуватар, уьмуьр халкьдин сагъламвилин къуллугъда эцигай гьа и касдикай...

Вичин ери-бине Испикрин  хуьряй тир, гзаф йисара хизанни галаз Кьасумхуьрел яшамиш хьайи Ватандин ЧIехи дяведин ­иштиракчи, запасда авай капитан Абдусемед Гьабибулаев заз хъсандиз чидай. Ада райондин “Коммунизмдин гатфар” газетдин редакцияда культурадинни яша­йишдин отделдин заведующийвиле кIвалахза­вай. Тежрибалу жур­налистди школада кIелзавай заз мухбирвиле сифте камар къачунин рекьяй меслятар,  куьмек ганай. Педучилище акьалтIарай же­гьил­ди вичин зегьметдин рехъ Испикрин...

Гапур (хенжел) куьруь ва я юкьван  тия галай яракь я. Тиядин яргъивални хцивал фикирда кьуртIа, гапурар са шумуд жуьре­динбур ава. Адет яз, куьруь гапурдин тиядин яргъивилел 10-40, юкьванбурал 40-50 см жеда. Гапур яракьрин къадим жуьрейрикай сад яз гьисабзава ва ам неолитдин девирра арадал атана. Чилин винел сифте гапурар кIа­рас­­дикайни кIарабдикай авунвай. Гьар са халкьди гапурриз...

Дагъустанда кьетIен гьалар кардик кутунвайвиляй, исятда гзаф идарайри, карханайри вахтуналди кIвалахзавач. Ихьтин шартIара почтадин отделенийрай, «Дагпечатдин» киоскрай «Лезги газет» кхьенвайбурални, мумкин я, ам вахт-вахтунда ахгакь тавун. И кардихъ галаз алакъалу яз ва кIелзавайбурун тIалабунар фикирда кьуна, редколлегияди апрелдилай сайтдал газетдин электронный вариант ахъаз (открытый доступ) тадай къарар кьабулнава. Коронавирусдин «гъулгъула» куьтягь хьайидалай кьулухъ электронный вариант...

Велиханов  Намет  Агъаханович 1920-йисан 14­-августдиз Цнал­рин хуьре кесиб лежбердин  хизанда дидедиз хьана. 1937-йисуз ада Цмуррин ирид йисан школа акьал­тIарна. 1940-йисуз Дербентдин пед­училище куьтя­гьай Н.Велиханов Цнал­рин хуьруьн сифтегьан школадин директорвиле тайинарна. Гьа са вахтунда жегьил коммунистди хуьруьн Ф.Энгельсан колхозда сифтегьан парторганизациядин секретарвилин везифаярни та­мамарзавай. Фашистри Ватандал вегьейла, же­гьилар дяведиз тухвайла, ада хуьре амай кьуьзуьбур, дишегьлияр, аялар...

Дяве куьтягь хьана 75 йис алат­наватIани, гзафбурун рикIера къедалди хирерин гелер ама. 1941-йисан 21-июндиз хабарсуз чи ислягь Ватандал чапхунчи Гитлера гьужумайла, къене рикI авай гзаф дагъвияр гуьгьуьллу­даказ фронтдиз  рекье гьатна, гьабурун жергедаваз — къурушвиярни. Къурушдилай Ватан хуьз 575 кас фена, гьайиф хьи, абурукай са­ки 400 касдиз хайи ерийрал хтун кьисмет хьанач. Гьабурун жергедай яз 24...