Дагъустан ва туризм Къе уьлкведин СМИ-рини, блогеррини, социальный сетрикай менфят къачузвай ксарини кхьизва, тестикьарзава: “Россиядин агьалийри чеб патал Дагъустан цIийи кьилелай ачухарзава. Дагъларин уьлкведин инсанрини, абурун рафтарвилини, тIебиатдин аламатдин, гуьрчег акунрини, шикилрини, Каспий гьуьлуьн къерехрини гьейранарзава…” Гьелбетда, ихьтин хиве кьунри, кхьинри гьар са дагъустанви шадарзава. Дагъларин уьлкведихъ инсанри ял ягъун, сагъламвал мягькемарун, азад вахт менфятлудаказ...
Дагъустандин мулкарал алай къадим мискIинрикай сад яз гьисабзавай Кьурагь райондин Кьуьчхуьррин хуьре авай мискIиндин дарамат чилихъ галаз сад жезвайдакай “Лезги газетди” виликдай хабар ганай. Кьилди къачуртIа, и месэладиз талукь яз газетдин кьилин редактор Мегьамед Ибрагьимова кхьей “Тарих гъиляй акъатзава” макъалада авторди X-XII виш йисарин надир имарат арадиз хкун ва саламатдиз хуьн государстводин везифа тирди къейднай....
И мярекатди пуд диндин (мусурманрин, хашпарайрин, чувудрин) векилар садна. Иштиракчийрин арада Урусатдин жуьреба-жуьре регионрай ва са десте къецепатан уьлквейрай (Сирия, Египет, Белоруссия ва масабур) мугьман хьанвай государстводин, жемиятдин, диндин, илимдин векилар ава. Абурукай 200 кас кьван 14-35 йисарин яшара авай жегьилар я. Жуьреба-жуьре динрал амалзавай халкьарин арада дуствал мягькемарунин жигьетдай еке метлеб авай мярекатдин сергьятра...
28-сентябрдиз Махачкъаладин “Россия — зи тарих” тарихдин паркуна РД-дин Кьилин везифаяр вахтуналди тамамарзавай Сергей Меликован регьбервилик кваз Дагъустан Республика яшайишдинни экономикадин рекьяй вилик финиз талукьарнавай конференция кьиле фена. Мярекатдин сергьятра аваз Дагъустан 2024-йисалди ва ахпа 2030-йисалди яшайишдинни экономикадин рекьяй вилик финин стратегиядин проектдин кар алай положенийрихъ галаз танишарна. Конференциядин кIвалахда РД-дин Халкьдин Собранидин Председателдин везифаяр...
ЧIухлумпIар вирибуруз малум тир тарцин (кул-кусдин) набатат я. Инсаниятди гьеле 16 асирдилай инихъ чIухлумпIрик квай дармандин такьатрикай менфят къачузва. И набатат кваз гьазурнавай дарманри са жерге азарар сагъаруниз таъсирзава: ахвар атIуниз, мекьи хьуникди жезвай азарриз, нефес кьуниз, давление хкаж хьуниз, иви финиз, холестерин гзаф хьуниз, дакIур чкайриз, хуквадинни ратарин ва хейлин маса азарриз акси яз....
Чилин винел акьван гуьрчег чкаяр ала хьи, абур акурла, инсан гьейран хьана амукьда. Фикир гайила, якъин жезвайвал, инсанар тикрар тежер гуьрчегвилин алемда яшамиш жезва. Гьакъикъатдани, инсан тIебиатдихъ галаз даим алакъада ава. Гар авайла, адан йигинвилин, гьуьлел лепе алайла, цин ширширдин, къушари лув гудайла, абурун сесерин ван къвезва ваз, гуя акI жезва хьи, тIебиат инсандихъ галаз...
20-сентябрдиз РФ-дин просвещенидин министерстводин векилрихъ галаз хьайи совещанидал РД-дин высший ва юкьван пешекарвилин образованидин идараяр акьалтIарнавай жегьилар кIвалахдалди таъминарунин месэла веревирдна. Ам “Образование” милли проектдик акатзавай “Жегьил пешекарар” федеральный проектда эцигнавай кьадаррив агакьарунин сергьятра аваз тешкилнавай. Совещанидал кIелунин идараяр акьалтIарнавай жегьил пешекарар кIвалахдалди таъмин хьунин дережа тайинарун патал кьиле тухвай ахтармишунрин нетижаяр ва и карда...
Игъирар. Ам Ахцегь райондин виридалайни эхиримжи хуьр тир. Гьавиляй адаз гагь Ихир, гагь Эхир лугьузва. Алай вахтунда анин тIвар са картадални аламач, гьукуматдин къарардалди анин агьалияр Къурушар, Мацар, КIурукIнар хуьрерин агьалийрихъ галаз санал Хасавюрт райондиз куьчарна, ина еке хуьр арадал атана. Магьизар Агъаселимовна Игъира 1939-йисуз дидедиз хьана. Хуьре бегьем мектеб авачир. Яшайишдин шартIарни четинбур хьуниз...
Алатай асирдин 30-йисарилай эгечIна, цIийиз арадал атанвай Дагъустандин Автономиядин Советрин Социализмдин Республикадиз куьмек яз, Урусатдай хейлин пешекарар атана. Абурун арада муаллимрин кьадар иллаки гзаф тир. Абуру Дагъустанда, гьа жергедай яз СтIал Сулейманан райондани (виликдай — Кьасумхуьруьн район) савадсузвал арадай акъудун патал намуслудаказ зегьмет чIугуна. Къенин юкъузни чIехи яшара авай инсанрин рикIел чпиз лезги хуьрера тарсар...
И мукьвара дуьшуьш хьайила, зини Мукаил Изберовичан арада ихтилатар сифтени-сифте чна са йисара кIелай Докъузпара райондин Филерин юкьван школадикай, тарсар гайи муаллимрикай, и хуьруьн мугьманперес жемятдикай хьана. Гъепцегьай къвезвай аялар хъсандиз кIелзавайбурукай тир. Мектебдин директор Бегьер Велибегова собранийрал абур амайбуруз чешне яз къалурдай, иллаки Мукаилан тарифардай. — Урус чIалай захъ хъсан чирвилер авайди акурла, —...
