Коронавирусдин нубатдин лепе къарагънава. Дагъустанда эхиримжи са шумуд юкъуз вирус акатзавайбурун кьадар пуд вишев агакьзава. Ихьтин шартIара еке хаталувал арадал атанва. И кар фикирда кьуна, республикадин хейлин муниципалитетра мектебар агалнава. РД-дин образованидин ва илимдин министерстводин пресс-къуллугъди хабар гузвайвал, алай вахтунда 12500 аялди арада мензил аваз (дистанционно) чирвилер къачузва. Къе, 26-январдиз, республикадин Роспотребнадзордин кьил Николай Павлова...

Аялар чи гележег я. Абур чIехи хьайила, гьар сад чпиз кIани ва алакьдай са пешедин иеси хьана­ кIанзава заз. И карни сифте нубатда абурун рикI хьунилай, алакьунрилай, пешени, фагьумна, дуьз хкягъунилай аслу жеда. Имни тIебии кар, адет я. Аялри пешеяр­ гъвечIизамаз, яни гъве­чIи классра авайла хкягъиз хьанайтIа, хъсан тир. Ву­чиз? Гъве­чIи чIавуз рикI ацукьай пешедихъ­...

И йикъара Мегьарамдхуьруьн райондин Филерин хуьряй тир 98 йисан яшда авай зегьметдин ветеран  Жалил  Жалилова  коронавирусдиз акси раб яна. Ада вичин вири районэгьлийризни залан тIугъ­вал­дикай жув ва жуван багърияр хуьдай серенжем кьилиз акъудуниз эвер гузва. Коронавирусдиз акси раб ягъун хаталу азардин аксина авай кьилин са рехъ тирди фикирда кьуналди, адакай менфят къачунва агъсакъалди. И раб...

И йикъара Дагъустан Республикадин Халкьдин Собранидин депутат,  Дагъус­тандин здравоохраненидин министерстводихъ галаз алакъалу Общественный советдин председатель Ильман Алипулатова Мегьарамдхуьруьн райондин агьалийриз дуьньяда, республикада агъавалзавай фендигар тIугъ­валдиз акси рапар ягъу­низ эвер гана. Эвер гун ада Инстаграм сетда вичин чина чапнава… “Мегьарамдхуьруьн райондин гьуьрметлу агьа­лияр, играми ватандашар! Къенин юкъуз районда, республикада ва санлай вири уьлкведа арадал атанвай эпидемиологиядин...

Куьне садра фикир це: Беловеждин тама, халкьарикай чинеба, депутатривай хабарни такьуна, СССР хуьн патал вири халкьари сес гайи референдумдилайни гуьгъуьниз, ахьтин Союз терг авун малумарзавай СНГ-дин “икьрар” кутIунайбуру (Ельцин, Кравчук, Шушкевич), “квез кIани кьван суверенитетар къачу!” лугьуз, акьалтIай чIулав къуватрал чан гъайибуру нин фикирар чал илитIна, нин къулаз къуват артухар­натIа?! РикIел СССР-дал “къайи дяве” лугьудайди...

СССР амачиз, яни  чукIурайдалай инихъ 30 йис алатнава. И ва­къиа чи обществода, иллаки телеканалра гегьеншдиз къейдзава. 1-январдилай инихъ саки гьар юкъуз,  “Без СССР 30 лет” лишандик кваз, неинки Россиядин, гьакI СССР-дик кваз хьайи вири республикайрин, гила государствойрин кьисметриз талукь документальный фильмаяр, виликан чи чIехи уьлкведин жуьреба-жуьре пипIера (Азербайжанда, Гуржистанда, Прибалтикада, Украинада, Белоруссияда, Молдовада, масанра) кьиле...

Малум тирвал, исятда майдандиз коронавирусдин цIийи штамм пайда хьана: «омикрон». Пешекарри къейдзавайвал, виликан штаммрилай тафаватлу яз, «омикрон» садакай масадак йигиндаказ акатзава. И штаммдик начагъда галатун гьиссда ва адан кьил тIа жеда. Духтуррин гафаралди, «омикрондин» дуьшуьшда недай-хъвадай суьрсетдин дад гьиссзава, ни къвезва. И штаммдин пис ерийрикай сад ам я хьи, ада жигерар йигиндаказ барбатIзава. И кардин...

Квез чидани? —        Тунис Кеферпатан Африкадин виридалайни гъвечIи уьлкве я. Меркездин тIварни Тунис я. —        И уьлкведин кьиблепатан мулкар Сахара къумлухдик акатзава. —        Тунисда 11 миллиондилай гзаф инсанар яшамиш жезва. —        Тунисдин агьалийрин 97 процент арабар я. Государстводин кьилин чIални араб чIал я. —        Тунисдин мулкарин умуми майданди 163610  квадратный километр кьазва. —        Исламдин памятникрин...

Дарманрин набататар ВакIан канаб лугьудай и на­ба­татдиз урус чIалал са шумуд тIвар­ ава:  хвощ,  конский  хвост,  сосонка, толкачик. М.Бабаханован лезги чIа­ланни урус чIалан гафар­ганда къалурнавайвал, лезги чIа­лал “хвощдиз” “вакIан канаб” лугьузва. Кьакьанвал 40-50 сантиметрдив агакьдай и хъач Россиядин саки вири чкайра гьалтзава. Асул гьи­сабдай­ тамара, кIа­чIичIлух чкайра, ва­цIа­рин къерехра же­да. ВакIан канаб чиляй четиндиз акъудиз...