Фестиваль Дагъустандин культурадин ва хайи чIаларин йикъан сергьятра аваз СтIал Сулейманан райондин Кьасумхуьруьн И.Тагьирован тIварунихъ галай культурадин кIвалин вилик квай майдандал милли культурадин фестиваль кьиле тухвана. Идакай чаз райадминистрациядин пресс-къуллугъди хабар гана. Фестиваль СтIал Сулейманан райондин кьил Саид Темирханова ачухна. Чи халкьдин ацукьун-къарагъун, руьгьдин ивирар ва адетарни тарих къалурунал, милли адетар ва хайи чIал хуьнал...

Дагъларин уьлкведин гьар са миллетдихъ, халкьдихъ республика патал еке важиблувал ава, гьаниз килигна чун гьар са халкьдин адетрив, культурадив, чIалав къай­­­гъударвилелди эгечIун лазим я ва хайи чIал, медениятдин ирс акьалтзавай не­силрив агакьарун чи буржийрик акатзава. Идахъ галаз алакъалу яз, 21-октябрдиз къейдзавай Дагъустандин культурадин ва чIаларин йикъан сергьятра аваз чи респуб­ликада са жерге серенжемар кьиле тухвана....

20-октябрдиз, Дагъустандин куль­­турадин ва чIаларин сува­рин­ вилик,  республикада­ «Да­гъустандин халкьарин чIа­ла­рал диктант» серенжем кьиле фена­. РД-дин милли сиясатдин ва динрин крарай министерстводи образованидин идарайрихъ галаз санал тешкилнавай и серенжемда республикадин шегьеррин ва районрин агьалийриз иш­тиракдай ва хайи чIаларай чпин чирвилер ахтармишдай мумкинвал хьана.  Махачкъалада хайи чIаларал диктант Дагъустандин государст­водин педуниверситетдин майдан­дал кьиле тухвана. Серенжемдин иштиракчияр...

А.А.Тахо-Годидин тIварцIихъ галай ДНИИП-дин – 80 йис Малум тирвал, Дагъустанда образование, умуми образовани­дин школа арадал атунин, еримлу хьунин рехъ четинди хьана. Сад хьтин учебникар, гьазурнавай савадлу муаллимар тахьунихъ галаз алакъалу а девирдин четинвилеризни килиг тавуна, алатай асирдин 20-40-йисар Дагъустандин жемият образованидин хиле метлеблудаказ вилик финалди лишанлу хьана.  Республикадин кьиле авайбуру халкьдин гегьенш къатариз гьакъикъи образование...

Дугъриданни, 22-сентябрдиз Дербентда Валентина Матвиенко ва Сергей Меликов кьиле аваз («Россиядин тарихдинни медениятдин ирс» лишандик кваз тешкилай) Россиядин парламентдинди тир IX форумда зани иштирак авурла, важиб­лу месэла виниз тир дережада веревирд авурла, тарихдинни медениятдин пак ивирар хуьн чи пак буржи тирди заз мад сеферда ашкара хьана. Гьаниз  килигна заз важиблу кьве месэла къарагъа­риз кIанзава. Сад...

ЦIийи ктабар Дагъларин уьлкведин халкьарин милли медениятдикай, адетрикай хъсан чирвилер авай, и жигьетдай вичин къелемдикай икьван чIавалди хейлин ктабар хкатнавай алим, профессор Шайдабег Айдабегович Мирзоева и мукьвара Махачкъаладин «Алеф» чапханада мад са ктабдиз экв къалурна: «Культура Дагес­тана – основа формирования человека» (народный кодекс этнокультурного воспитания) тIвар алай и важиблу ктаб алимди алатай йисуз къачур РД-дин...

«Вахт къведа…». Лезги эдебиятда фадлай малум тир шаир Хуьруьг Лукьманан ктабдиз гьа ихьтин тIвар ганва. Сифте гафуна ихьтин цIарар ава: «Лугьуда хьи, шаирар, писателар и алемдал къвенни ийида, хъфинни. Халисанбур, гьакъикъатда бажарагълубур, са кьадар вахтар алатайла, мад ва мад арадал хкведа, яни ахьтинбур инсанрин рикIелай алатдач¸ «цIийи хъжеда», чебни – жанлу, рекьин тийир эбеди Гафуна…»...

Пул уьмуьрдин рагъ я.  Ам галачир яшайиш агъур я. В.Белинский Девлетлуди мутIлакь ваъ, кьеняткар я. Шамфор Пулунихъ къанихди адав ацIудач, вучиз лагьайтIа, пара пулуни чIехи тIалабунар ва лазимвилер арадал гъида. Демокрит Кесиб тIимил эменни авайди ваъ, парадахъ къанихди я. Сенека Девлетда вил туна эвленмиш хьунилай агъур усалвал авач. Ф.Хаббард Таржума авурди – Мадер  Мигьралиев