Ибадуллагь Сабирович Урдуханова 1990-йисалай инихъ Ахцегь райондин Къурукаларин хуьруьн юкьван школада изобразительный искусстводин, дуьньядин художественный культурадин тарсар гудай муаллимвиле кIвалахзава. Лайихлу гьуьрмет ва кесерлувал авай педагогдин тарсариз аялри еке итиж ийизва ва абур сабурсуздаказ гуьзлемишзава. Аялрихъ галаз кIвалахдин рекьяй девлетлу тежриба авай ада ученикрин кьвед лагьай несилдиз эстетикадин ва ахлакьдин тербия гузва. И. Урдуханов 1-категориядин...
«Квачир бела винел гъалиб Хьунилай мад жафавайд туш». (СтIал Сулейман) Алатай йисан 24-июлдиз «Лезги газетдиз» (№27), «Хайи чIалан тIал алай месэлаяр» кьил гана, Мукаил Агьмедован макъала акъатна. Лезги чIала гафар кхьинин са къайда авачирвиликай ихтилат куднавай вичин макъалада ада кхьизва: «Филологиядин илимрин доктор, шаир Фейзудин Нагъиева лугьузва: я хзан, я хизан кхьин дуьз туш, хазан...
Ахцегь районда мектебра кIелзавай аялриз Ватандин тарих, бубайрин адетар ва медениятдин ирс чирдай медениятдинни марифатдин центр ахъайдайвал я. Идакай вичин телеграм-каналда муниципалитетдин кьил Абдул-Керим Палчаева хабар гана. И месэладиз талукь проект гьазурун патал мукьвара А.-К. Палчаева Дагъустандин жемиятдин тешкилатрин теклифар кьилиз акъудиз куьмекзавай центрадин векилрихъ – Эйлихан Мирзеагъаевадихъ, Екатерина Смирновадихъ ва Серми Агьмедхановадихъ – галаз...
СтIал Сулейманан райондин Эминхуьр «Ростов – Баку» шегьре рекьин мукьув гва. Малум тирвал, 1998-йисалди и хуьрел Аламише («еке там авай чка» лагьай чIал жезва) тIвар алай. Дагъустандин эдебиятдин классик Етим Эминан гьуьрметдай, адан 160 йис тамам хьуниз талукь юбилейдин мярекатрин сергьятра аваз, Аламишедин тIвар Эминхуьрелди эвезна. Хуьруьз гьахьзавай рекьин къерехда Етим Эминан гуьмбет эцигнава. Къейд...
Хизан – им гъвечIи жемият я. Ам битавди хьунилай инсанрин чIехи вири жемиятдин хатасузвал аслу я. (Ф. Адлер, ХIХ асирдин философ) Мехъер – им гьар са касдин уьмуьрда лап хъсан ва муьгьуьббатлу жегьилрин кьисметар садзавай кьетIен вакъиа я. Алай вахтунда межлисрин залра гурлувилелди кьиле тухузвай мехъерар ахцегьвийрин виликан мехъеррилай лап тафаватлу жезва. Амма алай вахтундани...
КцIарай хабарар 4-мартдиз КцIар шегьердин Гьайдар Алиеван тIварцIихъ галай медениятдин дараматда лезги шаир Эйваз Гуьлалиеван (Гуьлалийрин Эйваз) цIийи ктабдин презентация кьиле фена. Ам Бакудин мультикультурализмдин международный центради чапдай акъуднава. «Хкянавай эсерар II» 13 йисалай гзаф вахтунда лезги эдебиятдин «Марвар» кIватIалдиз регьбервал гузвай шаирдин къелемдикай хкатнавай 10-ктаб я. ЦIийи ктабдиз талукьарнавай мярекатда Бакуда авай лезги милли...
Алай аямда туькIуьрнавай акьулдин такьатрин — искусственный интеллектдин мумкинвилер яшайишдин гьар са хиле, искусствода ва медениятда къвердавай гегьеншдиз ишлемишзава. И барадай яз, а мумкинвилерикай алатай девирра яшамиш хьайи машгьур инсанрин акунар арадал хкунин кардани куьмек къачузва. Нейросетри гзаф делилар, алатай девиррикай малум вири чирвилер ахтармишна туькIуьрнавай акьулдин алгоритмаяр ишлемишна, инсандин суьрет арадал гъизва. Адахъ галаз...
Чи хуьрер КIвалах, къуллугъ себеб яз, зи уьмуьрдин чIехи пай патал акъатайвиляй хайи чилихъ авай кIанивал гила винел акъатзава. Гьар вахт хьайила, зун жуван уьмуьрдин юлдаш Гуьлагъани галаз лезги хуьрериз физва, агьалийрихъ, абурун ацукьун-къарагъунихъ галаз таниш жезва, хуьрерин тарихдикай, инсанрикай итижлу делилар кIватIзава. Гьа ихьтин фикир аваз, чун Хив райондик акатзавай лезги еке хуьр тир...
Ватандивай яргъа авай кас вичин хайи чилихъ цIигел жеда. Зунни гьахьтинбурукай сад я. Ватан виридалайни багьа я, ам са куьнивни гекъигиз жедач. Кьисметди зун гьикьван яргъариз акъудайтIани, хайи хуьр рикIелай алатдач. Зи хайи ЛукIварин хуьре виридаз садаз сад чизва ва гьамиша сада-садаз куьмек гузни гьазур я. Шегьердин инсанрив гекъигайла, хуьруьнбур къени жеда: сада-садан гъил кьада,...
Месэла къарагъарзава Чилин шардал яшамиш жезвай гьар са халкьдихъ вичин культура ава. И жигьетдай чи халкь гзаф девлетлуди я лагьайтIа, чун ягъалмиш туш. Къадим девиррилай чав кьуьлер, манияр, яратмишунрин маса жуьреяр (махар, мискIалар ва мсб.), гамар хурунин, хъенчIин къапарин сеняткарвилер ва масабур гзаф агакьна. Гьайиф хьи, бязи вахтара чун и ирсинив къадирсузвилелди эгечIзава. Бязи вахтара...
