Жуьреба-жуьре технологияр вилик фенвай девирда гзаф миллетар руьгьдин ивирар хуьнин жигьетдай четин месэлайрал ацалтзава. Месела, чIал, адетар акахьун, акьалтзавай несилрин арада медениятдин кьетIенвал зайиф хьун.
Виридаз ашкара кар я, чи йикъара интернет йигиндиз вилик фенва. Ам неинки са малуматрин, гьакIни жуьреба-жуьре халкьарин векилар, арада чIехи мензилар аваз, таниш жезвай, сад-садахъ галаз рахазвай майдандиз элкъвенва. Ихьтин шартIара гьар жуьредин миллетрин векилри хизанар арадал гъизвай дуьшуьшарни тIимил авач. Бес са хизанда кьве миллетдин медениятар сад-садак какахьнавай чӀавуз халкьдин кьетӀенвал гьикӀ хуьда?
Хизан адетар хуьзвай макан тирди чаз ашкара я. Хизан дегь заманайрилай милли медениятдин ирс несилрив агакьарзавай къуват яз амукьнава. Гьакъикъатдани, хизанда хайи чIал чирзава, адетар ва къайдаяр агакьарзава, милли кьатIунун арадал къвезва, виш йисаралди арадал атанвай милли къилихрин бинеяр мягькем жезва.
Жегьилри цIийи хизанар тешкилайла, абуру неинки са тухум давамарзава, гьакIни чи халкьдин медениятдин ивирар хуьзва, квахьзавайбурал чан хкизва. Какахьай хизанра рахунар гзафни-гзаф гьукуматдин чIалал (Россияда – урус чIалал) кьиле физва, дидед чIал лагьайтIа, ихьтин шартIара хъендик кумукьзава. Гьахьтин хизанра чIехи жезвай аялризни четин жезва: гьи халкьдин медениятдин векил я лугьуз, абурун вилик суал акъваззава. Са гафуналди, ихьтин гьалара чIал, адетар, меденият хаталувилик акатзава.
Кьадардал гьалтайла тIимил тир халкьар патал и кIвалахар иллаки хаталу я. Халкьдин гележегдикай фикирзавай чи миллетдин векилри арадал гъанвай «Лезги хизан» тIвар алай проект адетрин ва гилан девирдин арада авай муьгъ яз гьисабайтIа, чун гъалатI жедач.
«Лезги хизан» проектдихъ авай мумкинвилерикай, адан кьетIенвилерикай чун идалай кьулухъ маса макъалада рахада.
Таня Сулейманова
