Готфрид Гьасанован — 120 йис Баркаллу Алкьвадар Гьасан эфендидин вири невеяр бажарагъдин гьуьндуьр дережадин инсанар хьана. Абурукай сад тир Гьасан эфендидин хтул, Али Гьасанован чIехи хва Готфрида (Жабраила) музыкадал рикI алайбур вичин гуьзел эсерралди гьейранарна. Ам Дагъустандин пешекарвилин музыкадин медениятдик бине кутур зурба устад я. Кьве сеферда СССР-дин Госпремийрин лауреат, РСФСР-дин искусствойрин лайихлу деятель, чи...
Лезгийрин тарихда кIел тавунвай чинар гьеле пара ама. Сур чIаварин сирерай кьил акъудунал машгъул жезвай алимри, пешекарри абурун винел кIвалахзава, цIийи делилар, тIварар, чкаяр винел акъудзава. Абурукай гзафбур чи газетдани чапзава. Мисал яз, Замир Закарияеван, Бедирхан Эскендерован, Мансур Куьревидин ва маса авторрин тарихдиз талукь макъалаяр кIелзавайбуру хушдаказ кьабулзава. Мукьвара лезги халкьдин уьмуьрда мад са лишанлу...
Дуьз цIарара: 3. Салан майваяр цик кутадай къаб. 6. Чин, суфат. 7. “Куьредин чIал” кхьей алим. 9. ЧIехи карч алай маларин кIватIал. 10. Къене дуьгуь, недай хъчар, як авай тIунутI. 11. Тарцел жедай къарникъуз. 12. Тенбекдик кутадай чIулав рангунин хъач. 15. ДакIардин хел. 17. Партал. 20. “Ваз чидачтIа, икI я… яз, гуьзел”. (Етим Эмин). 21....
Советрин девирдилай гуьгъуьнин йисара лезги жемиятди ва социальный сетар кардик акатайдалай кьулухъ анра арадал атанвай чи халкьдин тарихдиз, медениятдиз талукь жуьреба-жуьре кIватIалрин, дестейрин векилри ихьтин суал гузва: лезгийри гьихьтин рехъ хкягъун лазим я? Жаваб яз гьар жуьредин рекьер теклифзава, меслятар къалурзава. Садбуру рехъ ихьтинди хьана кIанда лагьана чпин фикирар илитIзава, бязибуру чун рагъакIидай патан жемиятдин...
Культурадин дережа къалурзавай кьилин шартI инсанрин хайи чIал я, лезгийриз — лезги чIал. Гьар са чIал вич яратмишай халкьдихъ галаз сих алакъада ава. Саки вири халкьарин тIварар, абурухъ галаз лезги халкьдин тIварни, чIалан тIварцIиз элкъвенва. Лезги чIал лагьайла, гьич са шакни алачиз, ихтилат лезги халкьдикай, ада виш йисарин тарихда арадал гъана, имтигьанрай акъуднавай алатдикай физвайди...
1. Саврух, къати гар. 2. ТакIанвал. 3. ЦуькIуьн. 4. Юкьван образование гузвай кIелдай чка. 5. …-бине. 6. Картадал чекмедиз ухшар авай гьукумат. 7. Минет. 8. Запас. 9. Нек ацадай цурун къаб. 10. Гуьрчег лувар квай гьашарат. 11. ШуькIуь, яцIу тушир. 12. Жиржирма. 13. Вири кIвалахар ийидай куьмекчи. 14. Гъиле авай михьи пул. 15. Къванер гьалчна...
И мукьвара заз чи халкьдин чIехи шаир Кесиб Абдуллагьан шиирар кIелун кьисмет хьана. Эсеррин дад мефтIеда иливар тахьанмаз, зи рикIел Лезги Няметан “Шаирар фад рекьида” тIвар алай шиир хтана: Шаирар фад рекьида, Дагъ рекьидач. Ваъ! Шаирар фад рекьида, Рагъ рекъидач. Ваъ! Шаирар фад рекьида, Ваъ! Рекьидач шаирар. Чилни, цавни рекъида. Гьич садрани рекьидач, Эл паталди...
Хайи чиливай яргъаз акъатнавай чи ватанэгьлийрин арада духтурар, алимар, художникар, карчияр ва маса пешекарар тIимил авач. Гьа са вахтунда виридалайни баркаллу ва важиблу пешедин сагьибарни рикIелай алудна виже къведач. Ихтилат, гьелбетда, муаллимвиликай физва. ЦIийи несилдиз чирвилерни тербия гузвайбур, абурук инсанвилин, ахлакьлувилин хъсан ерияр кутазвайбурни муаллимар я. Баку шегьердин мектебрикай сана гзаф йисара гьакъисагъвилелди урус чIаланни...
Алибег Фатахован — 110 йис Пара мурдар девирда яшамиш жезва чун. Ихьтин девирар виликдайни хьайиди я. Аквадай гьаларай, Омар Хайяман девирни чи девирдиз ухшарди тир. А зурба шаирди вичикайни вичин девирдикай икI лагьанай: Зун, аквар гьал, чIуру къилих квай инсан я: Писбур вири, душманар хьиз, заз такIан я. Зи девир заз акьван мурдар вахт хьиз...
Шаир Шагьбала Шагьбалаев ХХ лагьай асирдин 80-йисара чи эдебиятдиз атай векилрикай сад я. Къе ам рикIел гъунихъ гуьзел себеб ава — шаирдин 60 йисан юбилей вилик ква. Сифте шиирар Шагьбалади гьеле школада кIелзавай йисара кхьизвай. Абурукай сад 1977-йисуз Ахцегь райондин “ЦIийи дуьнья” газетда чапна. Им цIерид йиса авай автордин печатдиз акъатай сад лагьай эсер тир....
