Гафарин алемдай Гьар патахъ чкIанвай битав тарцин хилер хьиз, са чIалал рахазвайбурун лексикани чара-чара нугъатриз пай хьанва. Лезги чIаланни урус чIалан ва урус чIаланни лезги чIалан гафарганра чал “афни” гаф гьалтзава. Им эдебиятдин чIала вирибуруз малум ва орфографиядин гафаргандани тестикьарнавай уьлчме я. Нугъатрилай тафаватлу яз, чIалан сагьибри вирибуру икI лугьузвач. Месела, адахъ нугъатра “алфунаг”, “арфунаг”,...
Алатай асирдин 90-йисар тир. Халкьар, недай суьрсет, алукIдай партал кьит яз, кIевера гьатнавай. Гьаниз килигна, гьар са хизан яшайишдин шартIар хъсанардай рекьер жагъуриз алахъзавай. Абурун жергедай яз, — са дагълух хуьруьн жемятни. — Къари, агъа магьледа авай чи мирес Мирим, вини магьледа авай Мислим, Пирим, чпин къунши Керим галаз, Бакудиз тухвана, якIар маса гудай меслят...
(Эвел — 7-нумрада) (2021-йисан 19-февралдиз Кьасумхуьрел кьиле фейи лезги чIалан илимдинни тежрибадин IХ лагьай конференциядихъ галаз алакъалу яз) 1938-йисуз тамамвилелди кириллицадал элячIуникди уьлкведин шегьерра лезги чIалал гзаф ктабар акъатна. Урус алфавитдин графикадал элячIуни орфографиядизни цIийикIа килиг хъувуниз мажбурна. ЧIалан къайдаяр тестикьарунин карда алим Мегьамед Гьажиева илимдин рекьелди пешекарвилелди ахтармишунар тухвана. Нетижада лезги литературадин чIалан кхьинрин...
И йикъара Кьурагьрин сад лагьай нумрадин юкьван школада 2-4-классрин са жерге аялрин арада, ДАССР-диз талукьарна, чи шаирри туькIуьрнавай шиирар хуралай кIелунай конкурс кьиле тухвана. Конкурс тешкилайди ва ам кьиле тухвайди школадин дидед чIалан муаллим Семедова Гьамият я. Сифте гаф рахуналди, муаллимди Дагъустан АССР арадал атуникай куьрелди суьгьбет авуна ва и мярекат тешкилунин кьилин метлеб вуч...
Жува старший пионервожатый яз яргъал йисара кIвалах авурвиляй фикирда хъсандиз ама — перестройка башламишдалди, уьлкведин гъвечIи-чIехи талгьана вири мектебра, куьгьне ракьар, чарар, кIарабар, дарманар квай хъчарни кIватIиз, гьукуматдин кьабулдай пунктариз вахкудай. И крар адетдиз элкъвенвай. КIвалахар комсомолдин организациядин гуьзчивилик кваз, пионерри, октябрятри тамамардай. Гьелбетда, ихьтин крар гьукумат дарвиле ава, акъакьзавач лагьана тухузвайди тушир, вири шейэр...
2021-йис Кьурагь райондин газетдин тарихда кьетIенди я. Октябрдин вацра “Дагъдин булах” газетдин сифте нумра акъатайдалай инихъ 90 йис хьунин юбилей къейдда. Гьа и йисара райондин дамахни, виридаз даяхни хьайи газет халкьдин гегьенш къатарихъ галаз къуьн-къуьне аваз виликди фена, адакай халкьдиз гьакъикъи куьмекчи ва ихтибарлу дуст хьана. И вакъиа себеб яз, газетдин кIвалахдик чпин лайихлу пай...
Тербиядин месэлайрай Аялар тербияламишзавайла, диде-бубайри гзафни-гзаф гьихьтин гъалатIриз рехъ гузва ва абуру гьихьтин нетижайрал гъизва? Ахьтин вахтар жеда хьи, диде ва я буба къапарай акъатуникди, абуру чара инсанарни алаз аялдиз гьараярзава, туьнбуьгьзава. И вахтунда абуру патав гвай чара инсанрикай са артух фикирзавач. Амма аялди, гзаф дуьшуьшра кьатIунни тавуна, чара инсанрин фикирар гьисаба кьазва. Виридаз аквадайвал...
18-февралдиз Республикадин этнический культурайрин центрада Дагъустандин милли чIалар хуьнин ва виликди тухунин месэлайриз талукь “элкъвей стол” тешкилнавай. Мярекат РД-дин милли политикадин ва динрин крарин рекьяй министр Энрик Селимович Муслимова ачухна ва кьилени тухвана. Ада республикада милли чIалар, культураяр, адетар хуьнин, ахтармишунин, виликди тухунин крариз вири обществоди кьетIен фикир гузвайди, ятIани хейлин четинвилер, гъиляй акъатзавай ивирар...
Мукьвара “Дагъустан” РГВК-дин кьиле Камила Султанагьмедовна Гьамзатова тайинарна. Виликдай К.Гьамзатовади республикадин Халкьдин Собранидин хабарринни аналитикадин отделда, РД-дин Кьилин ва Гьукуматдин Администарциядин, Махачкъаладин аэропортунин пресс-къуллугъда кIвалахна. 2018-йисалай “Информационный центр “Дербентские новости” МАУ-диз регьбервал гузвай. Камила Гьамзатовадин ери-бине Ахцегь райондай я. Къейд ийин хьи, виликдай “Дагъустан” РГВК-дин кьиле Елена Тагьирова авай. И къуллугъдал ам 2016-йисуз тайинарнай. «Лезги...
Сулейман-Стальский районда дидед чIалан суварин сергьятра аваз медениятдиз, хайи чIалаз талукьарна са жерге конкурсар, мярекатар кьиле фена. КТВ-дин кьилин редактор Эльвира Небиевади райондин образованидин управленидихъ галаз санал тешкилай “Хайи чIалан гьамга булах” конкурс иллаки итижлуди хьана. Адан кьетIенвал адакай ибарат тир хьи, лезги шаирри кхьенвай шиирар кIелунин онлайн-флэшмобда анжах 3-7 йис тамам хьанвай бицIекри иштиракна....
