Дуьньядин винел, Дагъустанда хьиз, са шумуд миллет санал, стха­­вилелди яшамиш жезвай гьукумат мад алач жеди. ЮНЕСКО-дин делилралди, гьар вацра чилин винелай кьве чIал квахьзава. Хайи чIа­лар квахьунин хаталувал авай девирда дидед чIалан, кьилди къа­чуртIа, лезги чIалан къайгъу чIугун гьар са лезгидин эвелимжи буржийрикай  я. Чи мурад халкьдин хазина тир чIал гьар са касди виридалайни багьади...

(Мердали Жалилован яратмишунра фельетон) Сатирадин жанрайрин арада (памфлет, басня, эпиграмма, комедия…) фельетонди кьетIен чка кьазва. Вичин кьадардал гьалтай­ла, гьикая, новелла хьиз, гъвечIиди ятIани, фель­етон чIехи таъсиб, кесер авай гьунарлу эсер я. Ам журналистикада, публи­цистикада­, художественный литературада фадлай маш­гьур хьанва. Бязи литературоведри къейд­за­вайвал, фельетон сифте яз XVIII асирда Дени Дидродин, Вольтеран яратмишунра арадал атана. Терминдин ери-бинедикай...

ЦIийи ктаб “Лезги  газетдин”  редакцияди лезги чIал еримлу авунин, акьалт­завай несилрин арада маш­гьурунин мураддалди кьилиз акъудзавай проектрикай сад “Хайи чIал хуьн” я. Адан сер­гьятра аваз мукьвара Махачкъа­лада кардик квай “Лотос” чапханада “Лезги чIал чирин” тIвар алай нубатдин ктаб акъатна. Авторар “Лезги газетдин” кьилин редактор М.Ибрагьимов ва адан заместитель К.Ферза­лиев я. ЦIийи ктабдиз махсус жуь­реда гьазурнавай...

19-февралдиз “Лезги газетдин” редакцияди Каспийскда, Республикадин образованидин центрада, лезги чIалай вад лагьай сеферда олимпиада кьиле тухвана. Ана Махачкъала ва Каспийск шегьеррин мектебрин 8-классра кIел­за­вай аялри иштиракна. Хайи чIалан Международный югъ къейд авунин сер­гьятра аваз тухвай мярекат машгьур алим-лингвист Гьажибег Гьажибегован 120 йис тамам хьуниз талукьарнавай. Олимпиададин тапшуругърин арада чIалайни литературадай 12 тест, гафарин составрин разбор...

18-февралдиз Кьасумхуьрел “Лезги чIал хуьнин, еримлу ва машгьур авунин карда милли прессади кьунвай чка” лишандик кваз кьиле фейи илимдинни тежрибадин конференцияди къецепатан уьлквейрай, Урусатдин жуьреба-жуьре регионрай, Дагъустандин шегьеррайни районрай алимар, муаллимар, мухбирар, хайи чIалахъ рикI кузвай цIудралди ватанэгьлияр сад авуна. Мярекат ДГУ-дин филологиядин факультетдин Дагъустандин чIаларин кафедрадин иштираквал аваз ва мергьяматлувилин “Умуд” фонду­нин куьмекдалди СтIал...

Лезги поэзияда за сифте Етим Эмин ­кьа­тIанай. Ам авайди зи рикIи гьиссзавай. Адал гьалтдайдини заз чизвай хьиз тир. Зун акъваз­ тавуна къекъвезвай. Девирдин дам кьунвай, адахъ галаз санал кам вегьезвай, вири дуьньядин дерт-гъам вичиндай кьазвай, вири планетадин дердеривди уьмуьр кьиле тухузвай, гьа са чIавуз вичин хайи чилел жезмай кьван ашукь, хайи чIалал инжияр туькIуьрза­вай ихьтин...

ЦIийи ктабар И йикъара  “Мавел” чапханада урус чIа­лал сифте яз РД-дин лайихлу муаллим, хъсан шаир  Гъулангерек  Ибрагьимовадин  “Вилив хуьн”  (“Ожидание”)  ктаб чапдай акъатнава. Шиирар урус чIалаз машгьур таржумачияр тир Евгений Чеканова, Арбен Къардаша, Мурад Саида ва Гуьзеля Гьасановади элкъуьрнава. Шаирдин эсерар, мана-метлебдал гьалтайла, са шумуд терефдинбур я.  Ил­лаки кIанивилиз талукь эсерри еке чка кьазва. Хайи...

Даггосуниверситетдин Илимдин библиотека Кеферпатан Кавказда, санлай Россиядани виридалайни чIехибурукай сад я. 1931-йи­суз Дагъустанда пединститут ачухнай ва адахъ галаз санал и библиотекани арадал гъунив эгечIнай. Сифтегьан куьмекни республикадин агьалийривай агакьнай, абуру чпин ктабар институтдив гуьгьуьллувилелди вахкузвай. 1957-йисуз педагогвилин институт Да­гъустандин государстводин университетдиз элкъуьрна. И  вакъиадиз талукь яз библиотекадиз маса университетрай къиметлу ктабар пишкеш яз ракъуриз хьана…...

Аскер-интернационалист Абдул Саидован тIварунихъ галай Эминхуьруьн юкьван школадин гуьрчегдиз безетмишнавай актовый залда “2022-йисан хайи чIалан лап хъсан муаллим” лишандик кваз тухузвай республикадин конкурсдин муниципальный пай кьиле фена. Ана райондин школайра лезги чIалан ва литературадин тарсар гузвай 6 муаллимди иштиракна. Абурун пешекарвилиз ва устадвилиз 7 касдикай ибарат тир жюриди (председатель — РУО-дин начальникдин заместитель Къачабег Аминов)...

И йикъара Белиждин гимназияда, лезги халкьдин бажарагълу шаир, шииратдин халис устад Алирза Саидов дидедиз хьайидилай инихъ 90 йис тамам хьуниз талукьарна, адан яратмишунриз, уьмуьрдиз, ам рикIел хуьниз бахшнавай шииратдин межлис кьиле фена. Ана шаирдин руш, Мегьарамдхуьруьн райондин Билбилхуьруьн умуми образованидин юкьван школадин кьилин дережадин муаллим, Эмине Алирзаевна Саидовади, шаирдин птулри — Самура, Жамиляди, лезги писател­рин...