(Сифте гуьруьш) Вирисоюздин писателрин сад лагьай съезддилай кьулухъ СтIал Сулейманан тIвар чи уьлкведиз мадни машгьур хьана. 1934-йисан зулуз Москвадай хтанмазди, СтIал Сулейман Кьиблепатан Дагъустанда къекъвена. Ам лезги хуьрера колхозчийрихъ, зарбачийрихъ, муаллимрихъ ва жегьил шаиррихъ галаз гуьруьшмиш хьана. СтIал Сулейман Кьурагьай, кьакьан дагъларай яна, Ахцегьиз фена. Ина ам ахцегьвийри шадвилелди къаршиламишна. X.Тагьирахъ галаз мукьувай таниш хьун...
Ван авуна Зун «Лезги газетдин» 2023-йисан 52-нумрадиз акъатай Дашдемир Шерифалиеван «Ахцегьар шегьердиз элкъуьрда» макъаладихъ галаз таниш хьана. Ахцегь райондин кьил Абдул-Керим Палчаева районэгьлийрихъ галаз тухвай ачух эфирдин нетижада малум хьайивал, регьберди райондин са кьадар мектебар ремонт хъувунин, агьалияр хъвадай целди тамамвилелди таъминарунин, гьа и мукьвара 1500 касдивай ацукьиз жедай чIехи спорткомплекс ачухунин, Ахцегьа 400 аялдиз...
Чи халкьдин чIехи шаир Етим Эмин тийижир кас лезги чилел бажагьат ала. Адан шиирар кIелдайла, зи бедендиз хар акъатда. Гьакьван хуш я заз адан эсерар. Адан саки вири ктабар за жагъурнава. Бязи эсерар, масанрай жагъурнавай ктабрай чарарал ахкъудна, жуван ктабханада хуьзва. Мукьвара за мектебда заз тарсар гайи чи хуьруьнви, гьуьрметлу Гьасамудин муаллимдивай Етим Эминан шикил...
И йикъара Каспийскда, Али Алиеван тIварунихъ галай спортдин ва жегьилрин имаратда, азаддаказ кьуршахар кьунай Олимпиададин чемпион Загалав Абдулбегован призар патал Дагъустандин чемпионат кьиле фена. Заланвилин 10 категориядай ана 230 спортсменди гьасиррал чпин устадвал къалурна. Чи ватанэгьлийрикай ана Рамазан Ферзалиева 65 кг-дин заланвал авайбурун арада гимишдин медаль къазанмишна. Гъалиб хьайи амайбурухъ галаз адани алай вацран эхирра...
И йикъара Румыниядин меркез Бухарест шегьерда азаддаказ кьуршахар кьунай кьиле фейи Европадин чемпионатда Дагъустандин школада вердишвилер къачунвай спортсменри 12 медаль къазанмишна. Амма (чна виликдайни хабар гайивал) бязибур чпин устадвал маса уьлквейрин хкянавай командайрик кваз къалуруниз мажбур жезва. Абурун арадай яз алай вахтунда Грециядин патай экъечIзавай чи ватанэгьли Даурен Куругълиев 86 кг-дин заланвал авайбурун арада къизилдин...
«ЧIал раб яни, вучиз квахьна фирай ам?! ЧIал ветI яни, вучиз чна кьирай ам?! Вахт атанва рахадай, КьатI хьайи сим аквадай. ЧIал инсан я, чIал инсан я. Къуй лезгийри хуьрай ам!» Алатай гьафтеда Мегьарамдхуьруьн райондин Билбил-Къазмайрин М.Абдуллаеван тIварунихъ галай юкьван школада хайи чIаларин международный йикъаз талукьарнавай мярекат Лезги халкьдин бажарагълу шаир Алирза Саидова гьеле тахминан...
Уьмуьрдин гурарин кIарарай са кьадар виниз хкаж хьанвайла, рекье тунвай йисарин гьамгадай килигайла, зун ихьтин фикирдал къвезва: яраб лезги чIал, милли руьгь, милли дамах, меденият, ирс, ивирар, тарих, адетар гьакIни лезгияр, миллет яз, дуьньядал амукьдатIа? Шаклувал гъунихъ себебар авачиз туш. Сад лагьайди, Урусатда гьукуматдихъ гъвечIи халкьарин гьакъиндай къанун авач. Мектебра дидедин чIал чирун патал бес...
Тербиядин месэлайрай Аялар тербияламишун диде-бубайривай гзаф сабурлувал, кIанивал ва дикъет истемишзавай четин ва жавабдар кIвалах я. И сеферда адан важиблувилин ва кьетIенвилерин гъавурда акьаз куьмекдай са шумуд шартIунал къвазда. Диде-буба аялдиз тербия гузвай кьилин ксар я. Хайи гьа сифте йикъарилай абуру аялдин уьмуьрда кьилин роль къугъвазва. Диде-бубади, аялдин сифте муаллимар яз, адан дуьньядиз килигунин тегьер,...
Кваз такьуна виже къвезвач Играми «Лезги газетдин» редакциядин коллектив! Эвела квез виридаз, газетда зегьмет чIугвазвай стхайризни вахариз, алукьнавай 2024-йис мубаракрай! Квехъ цIийи йисуз кьезилди тушир кIвалахда, еке агалкьунар хьун гьар са лезгидин мурад я. Газет хушвилелди кIелзавайбуру ам гьафтеда садра агакьзавай савкьат яз гьисабзава. Гьа ихьтин гьалар идалай кьулухъни амукьун патал аник чнани алакьдай пай...
Кхьейдакай — мад сеферда Ахцегьа «Шарвили» эпосдин суварин майдан дегишаруниз талукь яз гьеле 2000-йисуз кьиле тухвай суварилай инихъ райондин ва республикадин газетрин чинра са шумудра и месэла къарагъарнатIани (эхиримжи сеферда ачух чарчин къайдада 2021-йисан 28-апрелдин 17-нумрада), вучиз ятIани, гьакимри ам кваз кьазвач. Гьа са вахтунда халкьдин культурадин, эдеб-ахлакьдин мана-метлебдин и месэла акьалтIай важиблуди, ам теклифнавайвал...
