Дербентдилай алатайла, Ростов-Баку ракьун рекьин эрчIи пата (Белиждинни Дербентдин арада) гьалтзавай сад лагьай станция Араблинская я. И тIвар адал гьикI акьалтайди я? Вуж я Араблинский? И кардин гьакъиндай къадим шегьердин тарихдин музейра ва ктабханайра са бязи делилар ава. Хейлин малуматар заз вичихъ галаз хьайи суьгьбетда шегьердин тарих чирунал машгъул ксарикай сад тир журналист Гьажи Нажафовани...
Дагъларин хва, лезги шаир, Вун чи чIалан заргар тир, Ачух рикIе михьи хиял Аваз, вун чи жигер тир… Шихмурад Агъакеримов И йикъара Махачкъалада, Р.Гьамзатован тIварунихъ галай милли библиотекада, лезги халкьдин зурба шаир Алирза Саидован экуь къаматдиз бахшнавай гурлу мярекат кьиле фена, ам тешкилайбур Кьиблепатан Дагъустандин жегьилрин Союз (регьбер Равидин Абдурагьимов) ва и библиотекадин къуллугъчияр...
Макъаладин кьил за Мегьарамдхуьруьн 1-нумрадин мектебда лезги чIаланни литературадин муаллим яз кIвалахай Фахрудин Насрединовича, гьар классдиз гьахьайла, саламдихъ галаз “ЧIалахъ рикI куз, чIалаз рикI гуз, икI гьар йисуз, икI гьар юкъуз, хайи чIалай къенин тарс гуз, атанва зун, зи азизбур”, — лугьузвай келимайрай къачунвайди я. Зи суьгьбетни гьадакай я. Кьиле Мегьарамдхуьруьн райондин образованидин управленидин методкабинетдин...
“Дагъустан” химкъуллугъдин отделдин начальник Агьмед Миметмирзоевич Агьмедагъаеваз алатай йисан эхирда республикадин Кьил Р.Абдулатипован Указдалди “Дагъустан Республикадин хуьруьн майишатдин лайихлу работник” лагьай гьуьрметдин тIвар гана. Чна адаз, чи газетдин штатдик квачир мухбиррикайни сад, газет кIелзавайбурун арада машгьурзавай, ам кхьин вичин коллективда ва масанрани тешкилзавай касни хьуниз килигна, ЦIийи йисан нумрада “ЦIийи тIварар — цIийи тебрикар” рубрикадик...
Са кьадар яшар хьанвай, уьмуьрдин уькIуь-цуру дадмишнавай, хуьр-кIвал патал аферин алаз зегьмет чIугур, жегьил-жаванар хсуси чешнедалдини камаллу гафуналди дуьз рекье твазвай агъсакъалар гьар са хуьруьн — кимин абурни я, дамахни. Вахтар къвез алатда, амма инсанди вичин уьмуьрда, вичелай гуьгъуьниз несилриз тур хъсан крар виш йисаралайди рикIелай фидач. Къенин зи суьгьбет гьа ихьтин агъсакъалрикай сад тир,...
Акьалтзавай несилдиз ватанпересвилин тербия гунин карда РФ-дин Президент Владимир Путина 2015-йисан 29-октябрдиз “Россиядин школьникрин гьерекат” тIвар алаз Вирироссиядин аялринни жаванрин общественно-государственный организация тешкилунин гькъиндай Указ акъуднай. Россиядин оборонадин министр Сергей Шойгудин теклифдалди 2016-йисан 1-сентябрдилай кардик кутур “Жегьилрин армияни” (“Юнармия”) винидихъ тIвар кьунвай тешкилатдин са хел я. “Юнармиядин” отделенияр Россиядин вири регионра тешкилнава, штаб-квартира Москвада ава....
Ватандин ЧIехи дяведин 1941-1945 лагьай ва абурулай гуьгъуьнин йисарни я чIехибур, я гъвечIибур патал регьятбур хьаначир. Уьмуьр, Етим Эмина лагьайвал, кIаш илигзавай кIавузардиз элкъвенвай. Я рикIиз, я бедендиз секинвал авачир. Жаванарни, кIвачи чил кьунвай аяларни колхоздин кIвалахрал желбзавай. Итимар фронтда авай, фашистрихъ галаз женг чIугваз, дишегьлияр, аяларни — зегьметдин женгина, колхоздин жуьреба-жуьре кIвалахар кьилиз акъудиз....
Чи тарихда “Хрущевская оттепель” гафар гьатна зур асирдилай гзаф вахт я. Амма гилалдини, зи фикирдалди, ам вучтин сир, аламат тиртIа, адетдин инсанриз ачухарнавачир. “Оттепель” М.Гьажиеван “Урус ва лезги чIаларин гафарганда” “чимивал”, “чими гьава” хьиз къейднава. Тарихда кьиле фейи вакъиайриз ва къе абурукай чи политологар, писателар, критикар рахазвай тегьерриз къимет гайила, аквазва хьи, Хрущеван “оттепель” чимивал...
Эхиримжи йисара федеральный дотацийрал алай регионрин кьилер дотацийрилай ва хсуси доходар хкажиз алахънава. Им, гьелбетда, хъсан кlвалах я, эгер доходар артухардай мягькем база аваз хьайитlа. Ихьтин шартlара жув яшамиш жезвай кlвал, куьче, жуван хуьр аваданламишунин, багърияр эхиримжи рекье твазвай сурарихъ гелкъуьнин фикирар аваз, алатай йисан сифте кьилерай Белиж поселокдин “Хпеж” микрорайондин агьалийри жемятдин собрание тухвана....
РД-дин Кьилин патай тамам ихтиярар ганвай векил Энрик Муслимова Кьиблепатан территориальный округдин пресс-къуллугърин ва СМИ-рин руководителрихъ галаз совещание тухвана. Ана Агъул, Дербент, Сулейман-Стальский, Кьурагь, Докъузпара, Къайтагъ, Мегьарамдхуьруьн, Дахадаев, Рутул районрин, Дербент ва Дагъустандин Огни шегьеррин пресс-къуллугърин ва СМИ-рин векилри иштиракна. Совещание ачухуналди, Э.Муслимова муниципальный пресс-къуллугъри ва СМИ-ри санал кlвалахунин ва информациядин такьатрихъ галаз сих алакъа...
