Халкьдин арада авай ихтилат я: «Ди­де-буба амаз велед рагьметдиз фейи югъ садазни такурай». Амма аквазва. Начагъвал, бедбахт дуьшуьш, дяведин гьерекатар себеб яз. Гитлеран фашистри чи уьлкведал или­­тIай дяведа миллионралди жегьил ча­нар телеф хьанай. Рухваяр, гъуьлер, стхаяр, бубаяр пуч хьайи дидейрин, папарин, вахарин, веледрин тIал къени секин хьанвайди туш. Мусибатдин а дяведилай гуьгъуьниз чи дидейрив 1978-1989-йисара­­...

Алатай гьафтеда чи уьлкведа жемиятди­­ Дидейрин югъ къейдна. Гзаф чкайра­ сувариз талукь мярекатарни тешкилна. Чи го­­су­дарствода дидейрив гьуьрметдивди,­ къай­­­­гъударвилелди эгечIзава. Абуруз уьмуьр­ кьи­ле тухуз, аялар хуьз, яшайишдин маса­ месэлаяр гьялиз куьмекар, кьезилви­лер­ гузва. Гьавиляй уьлкведа неинки хизан­дин къайгъуда авай, веледар ватанпе­рес­вилин, ахлакьдин, марифатдин жигьетдай­ тербия­ламишзавай, гьакI халкьдин майишатдин гзаф хилера бегьерлувилелди, гьа­къи­сагъвилелди, агал­кьун­­ралди зегьмет­ чIуг­­вазвай...

Дидейрин югъ! Чна къейдзавай гзаф кьадар суваррин арада и йикъа кье­­тIен чка кьазва, вучиз лагьайтIа, несилрилай несилралди гьар са касдиз диде – им уьмуьрда виридалай­ни кьилин, багьа, пак инсан я. Диде хьуникди дишегьлиди вичин тIе­бии лап хъсан къилихарни ерияр ачухзава:­ регьимлувал, кIанивал, къай­гъударвал, сабурлувал ва бала­ патал гьатта чанни къурбанд ийиз­ гьазурвал. Вири дуьньяда къейдза­вай...

Махачкъала шегьердин администра­ция­дин кьил Юсуп Умавова меркездин Кировский районда авай цIийиз туькIуьр хъувунвай «Березка» пляж ачухунин мярекатда иштиракна. — Лугьун лазим я хьи, эхиримжи йисара шегьердин гьукумдин органри и пляждиз са артух фикир гузвачир. Алатай йисуз авадан ийидай майданар хкягъуниз талукь яз сесер гун тешкилайла, шегьерэгьлийри «Березка» пляждин тIвар кьунай. Шегьердин талукь идараяр алай йисан...

И гьафтеда Махачкъалада СВО-дин Игит Алексей Сухановаз гуьмбет ачухна. Мярекатда РД-дин Кьил Сергей Меликовани иштиракна. «Акьалтзавай несилдиз Суханов хьтин кьегьалрикай ахъаюн ва абур рикIел хуьн важиблу кар я. Гьавиляй чна адан тIвар ганвай школадин патав сквер, гуьмбет ачухзава. Чи Ватандин ислягьвал, секинвал хуьн патал вичин чанни гьайиф татай Алексей Суханов чна гьамиша рикIера хуьда», —...

Гьар са девирдихъ вичин къагьриманар ава. Алай секинсуз девирда, дуьньяда гьар жуьредин вакъиаярни дегишвилер кьиле физвай четин вахтунда, халкьдихъ рикI кузвай, чпелай алакьдай жуьредин крарик кьил ва къуьн кутазвай кьегьаларни чахъ авачиз туш. Гьа ихьтинбурукай садахъ галаз заз куьнни танишариз кIанзава. Ам чи рес­публикадин меркезда яшамиш жезвай, вичин ери-бине СтIал Сулейманан райондин Пипер хуьряй тир...

И йикъара Махачкъалада, А.С.Пушкинан  тIва­рунихъ галай 5-нумрадин лицей­да, экстремизмдинни терроризмдин­ ва аялар­ ихтияр авачиз тешкилнавай­­ митингриз желб авунин вилик пад кьуниз­ талукьарна, ана кIелзавай аялрин диде-бу­байрихъ галаз собрание кьиле тухвана. Эвер ганвай мугьманрин арада Ислам Мегьамедов – профессор, РД-дин Общественный  палатадин эксперт, Дагъустандин юстициядин министерстводин патав тешкилнавай Общественный советдин председатель; Заур Оружев —  РД-дин милли...

МВД-дин хроникадай Ногъай райондин агьалидал 38 хеб чуьнуьхунай шак фенва. Идакай РД-дин МВД-дин пресс-къуллугъди хабар гузва. 14-ноябрдиз Ногъай рай­он­дин полициядин дежурный частуниз 49 йисан яшда авай чкадин агьали арза ийиз­ ата­на. Ада малум тушир касди чуьлда авай вичин 38 лапаг (абурун умуми къимет – 456 агъзур манат) чуьнуьхнавайдакай хабар гана. Полициядин къуллугъчийри угъривал авунай шак...

Квез чидани? Дуьньяда миргерин жуьреяр акьван ава хьи, телевизордай ва я маса чешмейрай акурла, «авачир жуьре гьайван авач» лугьудай фикир къведа кьилиз. Гьахьтин ажайиб гьайванрикай сад кьилел кукул алай мирг (урус чIалал – хохлатый олень) я. Абур Китайдин рагъакIидай пата, Индиядин кефер пата ва Бирмада, кьакьан дагъларин тамара яшамиш жезва. Абур гуьрчег хамуналди ва гзаф...

Тербиядин месэлайрай Акьалтзавай несилдиз тербия гун алай аямдин жемиятдин важиблу везифа ва чи уьлкведин сиясатдин пай я. Ам менфятлудаказ кьилиз акъудунилай уьлкведин гележег аслу я. Демократвилин бинеяр авай правовой уьлкве туькIуьрун руьгьдин жигьетдай девлетлу, хиве жавабдарвал авай ва сагълам несил тербияламиш тавунмаз фикирдиз гъиз жедач. Аялриз агалкьунралди тербия гуни педагогрин, психологрин, социологрин ва диде-бубайрин са...