Дагъларин уьлкведа гьар гатуз фольклордин ва адетдин медениятдин “Дагъвияр” тIвар алай международный фестиваль кьиле тухуз ингье 8-сефер я.  И фестивалдиз къвердавай гзаф уьлквейрин векилри-коллективри итижзава. Алай гьафтеда кьиле физвай нубатдин фестиваль 17-июндиз Махачкъалада чIехи концертдилай башламиш хьана. Къейд ийин, ЮНЕСКО-дин къаюмвилик кваз “Дагъвияр” фестиваль РФ-дин ва РД-дин культурайрин министерствойри, Россиядин ва Дагъустандин халкьдин яратмишунрин кIва­лери...

Шаир, публицист, таржумачи, чи газетдин литературадин отделдин редактор Мерд Али Жалилова кIелзавай чIехибурни, аяларни гъавурда акьадай верцIи лезги чIалалди кхьенвай “Тамун мах” чи  вилик гъанва. Авторди аллегориядин, яни гьайванрин, къушарин, набататрин образар, хесетар ишлемишуналди, инсанрин арада жедай алакъайрин, са несилди маса несил саламатдиз хуьнин, инсаниятдин ва тIебиатдин вилик чи гьар садан жавабдарвилин, уьмуьр патал игитвал...

ЕТИМ ЭМИНАН — 180 ЙИС ( Макъала “Самур” журналдин 2002-йисан 2-3-нумрайрай къачунва. Эхир. Эвел — 24-нумрада ) Сайтдай и макъаладин сад лагьай пай и ссылкадай кIелиз жеда. Мамрачрин хуьряй тир, вичин девирдин еке чирвилер къачунвай Къазанфара лезгийрин грамматика кхьей П.К.Услараз куьмекар гана. Ада вичи лезгийрин сиф­те букварни кхьена. Ада шиирарни кхьизвай, амма, аквадай гьаларай, абур...

ЛГ”-дин 24-нумрадиз акъатай сканворддин жавабар: Дуьз цIарара: Мусаддас. Рахшанд. Гъаргъалаг. Инхови. Имтигьан. Девечи. Къагьриман. Арзу. Мурадхан. Алихан. Регъв. Зиндан. Игьтияж. Тик цIарара: Дарамат. Серг. Башлух. Дели. Инад. Оркестр. Илим. Къукърум. Рада. Неон. Амри. Удин. Рамзан. Хазран. Авчи. Хали. ТуькIуьрайди — Куругъли Ферзалиев

И йикъара Герейханован хуьруьн Р.Османован тIвару­нихъ галай 1-нумрадин юкьван школада лезги чIаланни литературадин тежрибалу муаллим, РФ-дин Президентдин грантдин сагьиб Сегьерхалум Рашидовна Османовади чIехи алим ва зари Гьаким Къурбанан яратмишунриз талукьарнавай шад мярекат кьиле тухвана. Аниз са жерге мугьманризни эвер ганвай. Сегьерхалум Рашидовнади Къурбан Халикьовичан аял вахтарикай, ам 5 йиса авай аял яз, буба дяведа телеф...

“ЛГ”-дин 23-нумрадиз акъатай сканворддин жавабар: Дуьз цIарара: Бедбахтвал. Къарамал. Шив. Араз. Нева. Гьава. Лайм. Лувр. Торт. Тик цIарара: Ока. Чlав. Тава. Лаал. Пашманвал. Мез. Агъалар. Зегьмет. Арарат. ТуькIуьрайди — Куругъли Ферзалиев

РикI… (турбадиз, мушукIдиз, дабандиз, калушдиз) аватна.­ ВацIув агакь тавунмаз … (перем, майка, чекмеяр, шалвар) хутIунмир. Агъдин са кьил …  (яру, вили, хъипи, чIулав) жедач. … (гъилин, кIвачин, вилин, кьилин) агъузвал авун. Вич вичихъ… (рахазвай, галтугзавай, агъунвай, кIва-лах­­­за­вай) кас. Ажуз ламрал …  ( сад, кьвед, пуд, кьуд) акьахда. Ви ина вуч …  (азар, тIал, квал, мерез)...

Лезги кlелчийриз, иллаки интернетдин лезги кlватlалра иштиракзавайбуруз, шаир, таржумачи, публицист Омар Хайяман “Сукl­ра” ктабдин лезги чIалан таржумайрин автор  Мансур  КУЬРЕВИДИН  тlвар хъсандиз таниш я. Вичихъ лингвистикадин хиляй илимдин дережа авачтlани, ада мукьвал-мукьвал “Фейсбук” соцсетда авай лезги кlватlалда чlалан месэлайриз талукь илимдал бинелу макъалаяр кхьизва, тlал алай месэлаяр къарагъарзава, гьуьжетрин нетижада гьакъи­къат арадал гъидай веревирдерин майданар...

19-июндиз Сулейман-Стальский райондин Зизикрин хуьруьн ктабханада «Лезги халкьдин къагьриманвилин «Шарвили» эпосдин метлеб» тlвар алай эдебиятдин мярекат кьиле фена. Алай йисан 30-июндиз Ахцегьа кьиле фидай «Шарвили» эпосдин суварин сергьятра аваз тешкилай мярекатда ктабханадиз къвезвай агьалийри, Нуьцlуьгърин СОШ-да кlелзавай аялри иштиракна. Ктабханадин заведующий Гуьлше Мегьамедовади кlватl хьанвайбуруз мярекатдин макьсадрикай, «Шарвили» эпосдикай куьрелди ихтилатна. Ада къейд авурвал, «Шарвили»...

Милли музыкадин тарихдай Мацарин хуьр Ахцегь районда куьгьнебурукай сад я. Анай тIвар-ван авай гзаф ксар акъатна. Абурун жергеда Маца Шариф, Мазали Али хьтин шариатдин ва шииратдин зурба векиларни ава. Пачагьдин девирда хейлин мацавияр Азербайжандин Исмаиллы, Кьудкъашен, Варташен, Шеки районриз акъатна. Кар анал ала хьи, дагъда ийидай кар-кеспи тахьайла, хъуь­тIуьн варцара мацавияр, чпиз кепек-шигьи къазанмишиз, гьа...