Кьуьчхуьр Саидан — 255 йис Алатай гьафтеда Махачкъалада, Р.Гьамзатован тIварунихъ галай милли библиотекадин чIехи залда, Дагъустандин эдебиятдин классик, литературадин алемда вичел “бунтчи шаир” тIвар акьалтнавай ашукь ва женгчи Кьуьчхуьр Саид дидедиз хьайидалай инихъ 255 йис тамам хьуниз талукьарнавай мярекат кьиле фена. Ам тешкилайбур и хуьруьн агьалияр-активистар (Ф.Асланов, Г.Камилова, У.Муталибов ва масабур), Махачкъалада ФЛНКА-дин векилар, милли...
Къведай йисан эвел кьилера Махачкъалада ансамбль патал “Кьуьлерин кIвал” кардик акатда 1-ноябрдиз Дагъустандин Кьил Сергей Меликова “Лезгинка” ансамблдин коллективдихъ галаз гуьруьш кьиле тухвана. Къейд ийин хьи, 1958-йисуз арадал гъайи и ансамблди Урусатдин, Кавказдин, Дагъустандин 100-лай виниз халкьарин кьуьлерал “чан гъана”. И йисара ансамблдин коллективди дуьньядин 70 уьлкведа кьиле фейи фестивалра иштиракна, абурукай 48 мярекатда гъалибвилер...
Рагьим Кельбеханован — 85 йис Рагьим Мурадович Кельбеханован гьакъиндай чи тIвар-ван авай филолог, илимрин доктор, вичини гьам СтIал Сулейманакай, гьамни хейлин маса классикрикай кьетIен макъалаяр, ктабар кхьенвай критик Ражидин Идаятович Гьайдарова лагьай келимаяр (им 2005-йисан 9-Майдиз, ЧIехи Гъалибвилин 60 йисан суварин юкъуз Ватандин ЧIехи дяведин ветерандин кIвале хьайи кар я — М.Ж.) зи рикIелай гилани...
Машгьур шаир Азиз Алемакай рикIел хкунар “Алам” журналдин редакцияда арадал гъанвай лезги эдебиятдин “Марвар” кIватIалдин векилар 2015-йисан 24-мартдиз Махачкъаладиз мугьман хьана. И юкъуз Дагъларин уьлкведин меркезда, Расул Гьамзатован тIварцIихъ галай ктабханада, лезги шииратдин мярекат кьиле фенай. Гзаф четинвилеривди агакьнай чун а чIавуз Махачкъаладив. Иниз Кьасумхуьрелай, Дербентдай, Махачкъаладай, Дагъустандин саки вири лезги районрай чи интеллигенциядин векилар...
(Эвел — 42-нумрада) (Урусрин тарихчи Владимир Федорович Минорскийди “лезги” этнонимдин гьакъиндай ганвай баянриз талукь къейдер) В.Ф.Минорскийдин баянра шак алай мад са месэла ава. Шаркь патан Кавказдин саки вири халкьариз талукь кьвед ва адалай гзаф этнонимар жагъуриз жеда. Е.Г.Вейденбаума кхьизвайвал, “гьар са халкьдихъ, вичин хсуси тIварцIелай гъейри, маса чIаларал рахазвай къуншияр гьикьван аватIа, гьакьван алава тIварарни...
Дуьз цIарара: 1. “Гьатна… зини ярдин арада” (Е.Эмин). 5. “Худад гайивал гьам ви …” . (Е.Эмин). 7. Савадсузвал, маарифсузвал. 8. Ватан хуьзвай кьушун. 9. “Инсанрин юкьва …”, — гьадалайни зирек я фяле. (С.Сулейман). 10. Халкьди хкянавай кас. 11. Советрин Союздин Игит (тIвар). 14. Емиш. 16. Дишегьлидин тIвар. 19. ТIуьрди кендирагъ хьиз жакьун хъувун. 20. “Дуьньядин...
ВАНИВАН — эхо (и гаф Чпир хуьруьн нугъатда, и хуьряй тир шаир Гуьлалийрин Эйвазан шиирра гьалтзава. Къейд ийин хьи, шаир Азиз Алема вичин эсерра “эхо” гафуниз “элван” лагьанва. И гаф ада пуд гафунин куьмекдалди (элкъвена хкведай ван) туькIуьрнава. Лагьана кIанда, “элван” Къурбан Акимован “Лезги-урус гафаргандани” гьатнава). ГЪУЬРВЕЦIАР (теквилин кьадарда — гъуьрвецI) — печении (печенье) (и...
Эминан алемдай “Лезги газетдин” 2021-йисан 39-нумрадилай башламишна кардик акатай “Эминан алемдай” рубрика акьалтI хьанвайдакай хабар гузва. И кардин себеб ам я хьи, и мукьвара Дагъустандин ктабрин чапханада Мансур Куьревиди (Низами Абдулгьамидова) туькIуьрнавай “Етим Эмин. ЦIувай куз тахьай цIарар” ктаб (656 чиникай ибарат ктабдин тираж 300 экземпляр я) чапдай акъатнава. Ктабда гьатнавай хейлин шиирар ва абуруз...
Лезгистанда харапIайриз элкъвенвай хуьрер, чи гьисабунралди, виридалайни гзаф Ахцегь районда ава. Фикирдиз Ялцугъар, Филискъар, Филифгуьне, Ухулар, Храхар, КурукIнар, Мацар, Грар, Лгар, Гъуьгъвезар ва масабур къвезва. Са вахтара инра, чи йикъарин хуьрера хьиз, уьмуьр ргазвай: кIвалерин гурмагърай гум акъатзавай, мискIинрай азандин ван къвезвай, рекьерик гьерекат квай, кимерал чан алай. Бес вучиз и хуьрер етим хьана? Вучиз...
“ИчIи мийир зи къавун муг…” Макъаладин кьилиз гъанвай и келима шаир-бунтчи Кьуьчхуьр Саидан “Чубарук” шиирдай къачунва: Хъфимир вун, туна ялгъуз зун хуьре, ИчIи мийир зи къавун муг квай чIере, Сузадик кваз зун накъвар авай вире, Минет я ваз, акъваз чина, чубарук… (“Эй инсанар!”, Махачкъала, “Мавел”, 2012-йис. 81-чин). Заз акI жезва, и гафар шаирди 200 йис...
