Касбуба Азизханов — Чепер Кас­буба. Гьа са кас, са кьисмет я. Амма ви­чел ада кьве тIвар къачуна: диде-бубади гайиди — Касбуба, шаирвилинди —  Чепер. Хайи хуьруьн тIвар тахаллус яз къачун чи лезги шииратда фадлай тестикь хьанвай адет тирди кIел­дай­буруз чир тахьана туш. И карди не­инки авторди вичин хатIунин, чIалан, ус­тадвилин кьетIенвилер тайинарзава,  гьа са вахтунда...

2021-йисуз чна лезгийрин зурба алим ва общественный деятель Гьажибег Гьажибегов дидедиз хьайидалай инихъ 120 йис тамам хьунин юбилей къейдна. Ада 1928-йисуз тешкилай “ЦIийи дуьнья” газетдин цIи 95 йис я. И вакъиайрихъ галаз алакъалу яз чна, вичин вири къуват, бажарагъ эцигна, чанни къурбанд авунал­ди, лезги кхьинар, литература арадал гъайи, чи халкь уяхарна, ам вири дуьньядиз машгьур...

Расул Гьамзатован яратмишунрин биографияда “Зи Дагъустан” ктабди кьетIен чка кьазва. Советрин литературада адаз тешпигь эсер авачирди гзаф критикри ва литературоведри къейднава. Зи кьатIунрай, а эсердин кьетIенвал, тешпигьсузвал а кардихъ галаз алакъалу я хьи, ам чIехи тарихдин шагьид ва иштиракчи хьайи камалэгьлиди авунвай кхьинрикай ибарат я. Абур кIелзавайдан вилик гагь шаирдин дневникар, гагь халкьдин нуфузлу векилривай...

Малум тирвал, алатай асирдин 90-йисарилай  чи тарихдал, эдебиятдал, фольклордал, мифологиядал ва чIалан месэлайрал абурукай дериндай хабар  авачир ксар, гьевескарарни машгъул жез эгечI­на. Абур, чпи лагьайвал, “альтернативный илимар” арадал гъиз,  чи халкьдин медениятдикай илимдин бинеяр  авачир фикирар майдандиз акъудиз, чпин гьерекатралди маса халкьар чал хъуьруьриз гатIунна. Гьайиф хьи, ихьтин чIуру гьалар алай вахтундани давам жезва. Етим...

“Лезги газетдин” активный мухбиррикай сад, Россиядин журналистрин ва лезги писателрин cоюзрин член, “Куьредин хаба­рар” газетдин жавабдар секретарь Хазран­  Кьасумован  65 йисан юбилейдиз ­талукьарнавай материалар “Лезги га­зетдин” алай йисан 12-нумрадиз акъат­най. Мукьвара СтIал Сулейманан райондин Эминхуьруьн администрациядин актовый залда и вакъиадиз талукьарнавай шадвилин гурлу мярекат кьиле фена. Ам чкадин администрациядин куьмекдалди хуьруьн библиотекадин заведующий Алла Буржалиевади...

Гьуьрметлу  дустар! Куь вилик гатфарин сад лагьай вацран эхирда акъатнавай нумра ква. Гатфар вичин вири ихтиярра гьатнава. Йикъар къвердавай яргъи ва чими, йифер куьруь жезва. Гатфари чил-цав, вири алем цIийи ва жанлу хъийизва. Инсанрикни цIийи къуватар, гьевесар акатзава. Аялрин гуьгьуьларни ачух ва цицIи я. Абурун ихтиярда  мектебда герек ктаб-дафтардихъ галаз санал ачух стадионарни майданар, саларни...

Дуьз цIарара: 4. Вилеринни пелен арада авай чIарарин цIар. 6. Фитне. 7. Сан. 10. Азербайжандин шегьер. 11. Себеб. 12. МискIиндай капI авуниз эвер гун. 15. Чугундин афтафа. 16. Асул мана чуьнуьхна,­ ийизвай рахун (ишара). 17. Шикилдай аквазвай Россиядин Игитдин тIвар (чепиви). 18. Истикандин са жуьре. 19. Шариатдин дуванбег. 21. Цип­ицI­рин сорт. 24. Чуква. 25. Гьайвандин...

Къадим тарих авай лезги халкьди жуьреба-жуьре девирра гьар са рекьяй бажарагълу, камаллу гзаф рухваяр ва рушар майдандиз акъуд­на. Абурун машгьур тIвар­а­ри, баркаллу крари вишералди, агъзурралди инсанрин кьисметриз таъсирна, къени таъсирзама. Абур Дагъларин уьлкведин, чи халкьдин дамах я. Тарих, чпин гел тур зурба ксар, меденият, дидед чIал гьар са касдиз чир хьана кIан­да. Баркаллу ксарикай рахадайла,...

9-классра кIелзавай аялрин арада лезги чIалай тухвай конкурсдин нетижаяр кьуна “Лезги газетдин” алай йисан 9-мартдиз акъатай 10-нумрада ЦIийи Къурушрин хуьряй тир пенсияда авай муаллим Агъали Закирован “ЧIал гьикI хуьда?” ма­къа­ла чапнавай. Ана мектебра 9-классра кIелзавай аялри тамамарун патал лезги чIалай ОГЭ-динни ЕГЭ-дин къайдада гьазурнавай тапшуругъар ганвай. Редакциядив тапшуругърин суалрин дуьз жавабар агакьарай сифте пуд аялдиз...

2020-йисуз Москвада акъатай “Етим Эмин (1840-1880)” ктабди чи эдебиятдин алемда лайихлу чка кьада. Адакай гьам лезги, гьам урус чIаларал Дагъустандин ва федеральный дережадин СМИ-ра вижевай рецензияр акъатнава. Заз чидайвал,  эхиримжи йисара и жуьреда “ван авур” кьвед лагьай ктаб чи эдебиятда бажагьат малум я.  Чи гъилиз ихьтин монография атун эдебият патал хъсан вакъиа хьанва. Ктабдин къиметлувал...