ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Мавлуд Мавлудов

Кьуд пад тушни женнетдин багъ!.. Дагъустандин Огни шегьерда яшамиш жезвай Мавлуд Мавлудован яшар 80 йисалай алатнава. Са девирда хуьре муьжуьд лагьай класс куьтягьай ам иниз чIехи стхадин патав атанай. Нянин школада кIелни хъийиз, шуьшеярдай заводда кIвалахал акъвазна. 1961-1994-йисара ада ина зегьмет чIугуна. Сифте шиирарни заводда кIвалахзавай чкадал атанай. Ада рикIел хкизвайвал, садлагьана вилерикай къариб хьанвай...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Али Алиев

Али Султалиевич Алиев 1958-йисан 10-августдиз Мегьарамдхуьруьн райондин ГазардкIам-Къазмайрин хуьре дидедиз хьана. Ада сифтедай Кучун-Къазмайрин, гуьгъуьнлай КьепIир-Къазмайрин мектеб­ра чирвилер къачуна. 1974-1976-йисара Дагъустандин политехникумда кIелна. 1985-йисалай Невинномысск шегьерда яшамиш жезвай ватанэгьлиди слесарвиле, участокдин начальниквиле кIвалахна. Азад вахтунда ам шиирар теснифунал машгъул я. Шииррикай ибарат гъвечIи 4 кIватIални акъуднава: «Зарафатдин шиирар», «Лезги чилел хайид я зун», «Зун шаиррин...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Алкьвадар Абдулкъадир (1885 – 1943)

Дагъустанда Советрин власть гъалиб­ хьайи йисара халкьдиз чирвилер гунин ге­гьенш кIвалахар тухвайбурукай­ сад Алкьвадар Абдулкъадир я. Ада мед­­ре­сада, гуьгъуьнлай Гуржистандин Гори­ ше­гьерда муаллимрин семина­рия­да­ кIел­­на. Советрин девирда ада эве­лим­жи­ лезги букварь ва чIехибуруз кIе­лиз-кхьиз чирдай учебник, Дагъустандин школаяр патал эвелдай туьрк, ахпа­ урус чIа­ла­рин учебникар туькIуьрна. Рес­пуб­лика­дин меркезда (адал гьеле «Махачкъала» тIвар акьалтдалди) Алкьвадар Аб­­дулкъа­дира­кай...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Бренбег Абдуллаев (Мискискарин хуьр)

«Заз уьмуьрди эверзава датIана…» Абдуллаев Бренбег Шевкетович 1961-йисуз Докъузпара райондин Мискискарин хуьре дидедиз хьана. Хуьруьн школадилай кьулухъ ада Махач­къалада культурадин колледжда кIелна­, Совет­рин Армияда къуллугъна. 1985-йисалай ам хайи хуьре культурадин кIвалин директор, «Дагъус­тандин культурадин лайихлу къуллугъчи» тIвар­цIин сагьиб я. Адан поэзиядин эсерар  газетризни журналриз акъатзава. «Зи рикIин рехъ» ва «Дагъларин накъвар» кIватIалрин автор тир адан...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Ашукь Ягья (1875-1818)

Къуба уезддин Агъа Лакарин хуьре­ Ки­­чибеган хизанда дидедиз хьана. Чал агакьнавай шииррай адахъ, шаксуз,­ чIехи бажарагъ авайди аквазва. А. Мир­зе­бегова­ кхьизвайвал, гъвечIи чIа­валай халкьдин ма­­нийрин ва макьамрин гуьрчегвилин таъ­сирдик акатай ада, вахт алу­кьайла, вичини чIалар теснифиз ва абур чуьнгуьрдин гьавадик кваз тамамариз эгечIна. Мехъеррик ва межлисрик рикI алай мугьман тир ам Къуба патан хуьрера машгьур...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Энжем Веледов

Веледов Энжем Азеран хва 1986-йи­сан 24-июлдиз Азербайжан­ Рес­публикадин КцIар райондин Манкъу­лид­ хуьре дидедиз хьана­. Юкьван мектеб­ акьал­­­тIарна, Азербайжандин уни­вер­си­тетдин «Фармацевтика» факультетда кIелна. Алай вахтунда «Зей­тун» аптекада кIвалахзава. Лезги ва азербайжан чIаларал шиирар­ кхьизвай адан эсерар «Самур» газетдиз акъатна. Э. Веледова гьакIни лезги ва азер­байжанви шаиррин шиирар, иер ванцелди кIелиз, интернетдин сайтра эцигзава. КIаниди Гатфар кьиляй...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Хъартас Эрзихан (1845-1890)

Куьре магьалдин вини Хъартасрин хуьряй я. Савадлу инсан яз, яшайишдикай, муьгьуьб­батдикай, диндикай шиирар кхьизвай. Абурукай чаз «Дишегьли», «Айиша», «Аман, Рейгьан», «На хуьх, Халикь» ва маса эсерар чида. Эрзихана Етим Эминан таъсирдик кваз теснифзавай, и кар ада чIехи шаирдиз кхьенвай са чарчяйни аквазва. Хъартас Эрзиханан яратмишунар  Гъ. Садыкъиди кIватI хъувуна, А. Къардаша печатдиз акъудна. «Лезги газетдин»...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Кьасумхуьруьнви Султан (1840-1914)

Ада Агъа СтIалрин медресада кIелна. Округдин шариатдин суддин дуванбегвал авуна, маса къуллугъарни тамамарна. Девирдин гъавурдик квай инсан яз, Султана вичин рухвайриз Европадин культурадин тербия гана. Араб ва туьрк чIаларни чиз­вай Султана шиирар хайи чIа­лал теснифзавай. Дуванбегрин чIуру хесетрикай шиир кхьей Султан къуллугъдилай алуднай. Чал агакьнавай адан шииррик Мамрач Къазанфараз кхьенвай «Ашукь жемир» эсерни ква. «Лезги...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Мазифат Ярагьмедова

Эминан ирс Зун гьамиша алахънавайди я лезги халкьдин чилел виликрай са девирра  лезги дишегьлийри яратмишай чIалар жагъуриз, абурун далдадик кумукьай бицIи, амма руьгьдиз чIехи тIварар арадал хкиз. Чпин вахтунда абур уьрела тавур­, шаир дишегьлидин рикIикай хабар кьаз тахьай делиларни чуьнуьхарна, муьнуьгъди хьиз, а вахтуни. Амма чарчи вири хуьда, хуьда шиирар гьакI инсанрин мецерини… Зи вилик Етим Эминан руш Мислиматан велед Эслидин руш...

ЛЕЗГИ ЭДЕБИЯТ

Ахцегь Нури (1835-1913)

Хци зигьин авай гадади хуьруьн мед­ресада кIелна, илимрин дибар, чIалар чирна. Шаир Малла Нуридин хьиз адан тIвар-ван акъатна. 1877-йисан бунтара иштиракунай Малла Нури сифте Дербентда дустагъна, ахпа Урусатдиз суьргуьнна. Са кьадар йисара Нуриди Ростовдай Бакудиз тухузвай ракьун рекьел, Бакуда нафтIадин мяденра кIвалахна. И йисара ада фялейрин четин уьмуьрдикай, обществода авай гьахъсузвилерикай шиирар кхьена. Адазни, Ахцегь...