Алай девирдин инсанри интернетдин соцсетрикай гегьеншдиз менфят къачузвайвиляй, чеб яшамиш жезвай чкайрилай аслу ту­шиз,­ багърийрин, ватанэгьлийрин арада датIана сих алакъаяр жезва, цIийи танишвилер арадал къвезва… Мукьвара зун Москвада урологиядин хиляй духтур яз кIва­лахзавай жегьил лезгидихъ —  Хизри  Закирович  Хизриевахъ  галаз таниш хьана. Ам 1989-йисан 18-августдиз Кьурагьа дидедиз хьана. Ана мектеб куьтягьай жегьил 2007-йисуз Дагъустандин медицинадин...

Малум тирвал, Ислам динда дишегьлиди ла­йихлу чка кьазва. Бязибуру мурсурманрин жемиятда дишегьли гзаф ихтияррикай магьрумнава лугьуз къейдзаватIани, Къуръандани Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ гьадисра дишегьлидиз еке къимет ганва, адав къадирлувилелди, гьуьрметдивди эгечIуниз эвер гузва. Мусурман дишегьли диндин са даях хьиз я. Ада къалурзавай чешнедилай, гузвай тербиядилай­ гзаф крар аслу жезва. Ма­са гафаралди лагьайтIа, диндар дишегьлийри Ислам вилик...

И йикъара Ахцегь райондин кьил Осман Абдулкеримова Самур вацIуз гзаф яд атайла цик акатдай чкада тухузвай кIвалахар ахтармишна. «Лезги газетдиз» райадминистрациядин пресс-къуллугъди хабар гайивал, вацIун къерех хуьниз, адан хел чапла патахъ ахкъудуниз талукь кIвалахар кьиле физ са шумуд югъ я. Кар кьилиз акъудун патал райондихъ авай къуватарни такьатар желбнава. КIвалах кьиле физвай гьалдиз килигдайла райондин...

Вичин ери-бине Сулейман-Стальский райондин Зугьраба хуьряй тир, алай вахтунда Махачкъала шегьердин 16-нумрадин юкьван школада 37 йисуз урус чIаланни лезги чIалан муаллим яз кIвалахзавай, РФ-дин умуми  образованидин гьуьрметлу работник  Селми  Жалалдиновна  Мирзегьасановадиз: Савадлувал багъишиз чи несилриз, Шумуд йисар — чешне я чи эсилриз! Руьгь хци яз, рикI михьи яз, жегьре хьиз, Вун чи кьилел ала — цава Зуьгьре...

Гьар йисуз гатфар алукьайла, республикадин агьалияр хизанарни дустар галаз чуьлдал фин, анра тIуь­нар гьазурун адетдиз элкъвенва. Гьелбетда, тIебиатдал фейи са дуьшуьшни цIай хъувун тавуна амукь­завач. Ам­ма гзафбуру цIай хъийидай чка хаталуди хьуникай фикирзавач. Хъфидайла, цIай хъувур чкаяр ахтармишун, анрик цIай тун тавун рикIелай ракъурзава. Идалайни гъейри, гатфарин береда хуьруьн майишатдин кIвалахар кьилиз акъудун патални агьалияр...

Алай йисан алатнавай тамам кьве вацра Махачкъалада 18 йисал къведалди яшарин аялрихъ ва жаванрихъ галаз алакъалу 9 авария арадал атана. Нетижада 9 аялдиз хасаратвилер хьана… Аялрихъ галаз алакъалу ава­рийрин кьадар тIимиларунин, аялриз хасаратвилер хьунин вилик пад кьунин макьсаддалди, гьакI ре­кьера гьерекатдин хатасузвал таъминарунин истемишунар кьилиз акъудун патални 24-мартдилай  8-апрелдалди “Дикъет це — аялар!” ли­шандик кваз...

Гьар йисан 24-мартдиз,  Виридуьньядин здравоохраненидин организациядин тереф хуьнин лишан яз, Дагъустанда чахуткадихъ галаз женг чIугвадай югъ къейдзава. Адан сергьятра аваз республикадин здравоохраненидин министерстводи хаталу азардин вилик пад кьунин макьсаддалди хейлин ­се­ренжемар тешкилзава. Абурун жергеда школайра кIелзавай аялрихъ, студентрихъ, боль­­ницайра сагъламвал мягькемарзавай ксарихъ, организацийрин коллективрихъ галаз медицинадин идарайрин работникри семинарар, лекцияр ва суьгьбетар кьиле ту­хун хъсан...

Алатай гьафтеда Махачкъалада “Рос­сия — зи тарих” тарихдин паркуна Дагъустандин маммологрин — радиологрин Ассоциацияди здравоохраненидин минис­терстводихъ ва “Маммологический центр Л7” ООО-дихъ галаз санал кьиле тух­­вай межрегиональный сад лагьай форумдал некIедин железадин (молочная же­леза) ракдин вилик пад кьунин, диагно­с­­тикадин месэлаяр, сагъарунин къайдаяр­ ва рекьер веревирдна. Вини дережа­да аваз кьиле фейи форумдин кIва­лах­да неинки чи республикадин, гьакI...

И йикъара Мегьарамдхуьруьн райондин Къуюстанрин мектебда «Чун сагълам уьмуьрдин терефдарар я! Чун наркотикриз акси я!» лишандик кваз ачух мярекат кьиле фена. Идакай «Лезги газетдиз» райондин администрациядин пресс-къуллугъди хабар гузва. Муаллим-психолог А.Гьуьсейновади тешкилай мярекатдиз духтур-нарколог Р.Шихрагьимова, мектебдин администрацияди ва кIелзавайбуру иштиракна. Мярекатдин вахтунда иштиракчийри наркотикри инсанрин кьисметар гьикI чIурзаватIа, инсандин сагъламвал гьикI пучзаватIа ихтилатна. Идалай вилик...

Инсанри тIебиатдин девлетар хсуси хийир патал ишлемишиз гзаф девирар я. Амма эхиримжи вахтара майишатрин, кьилдин ксарин акьулсуз гьерекатри тIебиатдиз хасаратвал гузва. ТIебиатдин девлетар адан къанунрикай эсиллагь хабар авачир ксари ишлемишуни залан, тIуькIуьриз хъжен тийидай нетижайрал гъизвайди  аквазва.  РикI тIардай хьтин мисалар тIимил авач. ИкI, инсанар тахсирлу яз, Байкал, Ладога вирера, Волга вацIа ва цин маса...