Дагъустандин жегьилрин  крарин министерстводи ва  Кефердин  Кавказдин исламдин ахтармишунрин центрди  экстремизмдин ва терроризмдин  сиясатдиз  акси Комплексный программа  кьилиз акъудун  мурад яз, чна  лезги чIалал жегьилар гъавурдик кутунин кIвалах тухвана, — хабар гузва Руслан Гереева, ЦИИСК-дин директорди. И вакъиадиз баянар гудайла, ада лагьана: — Алай девирдин жегьилар гьар юкъуз эксремизмдихъ ва терроризмдихъ ва маса  чIуру крарихъ...

Ахцегь райондин КьакIаринни Хуьруьгрин хуьруьн сергьятра авай кIама, къуншийрилай­ гъейри, яргъа авай хуьрерин инсанризни фан цин булах авайди малум тир. И цихъ чи дерей­­рин агьалийрин арада еке машгьурвал авай. Виликрай Хъуьлуьдрин хуьруьн агьалийрини, мел-мехъер ийидайла, кварар къуьнуьхъ галай­ са къефле рушари, сусари, 4-5 ки­­ло­метр­диз фе­на яд гваз хкведай. Фан яд я­ргъал­­ди хуьн патал­ адаз кьел...

Алатай асирдин 1930-йисара  уьлкведа ва гьакI Дагъустандани, квачир тахсирар кутуна государстводин, обществодин, культурадин, искусстводин вишералди  деятелар, алимар, муаллимар ва маса ксар суьргуьндиз акъуднай, дустагъра тунай, гзафбуруз кьи­никьин  жаза ганай.  Абурук  Муртузалиев  Саид Агъамирзоевични  ква. Саид Муртузалиев 1910-йисуз Кьасумхуьрел къуллугъчидин (Куьре округдин суддин ве­кил) хизанда дидедиз хьана. Адан диде Рейгьа­нат зурба алим, тарихчи Гьасан эфенди Алкьвадарвидин...

Ахцегь районди уьлкведиз машгьур хейлин инсанар гана. Дагъустандин агьалияр яшайишдин жигьетдай таъминарунин рекьяй  виликан министр рагьметлу  Латифа  Керимовна  Керимова   гьабурун жергедай я. Л.Керимова 1920-йисан 10-ноябрдиз муаллимдин хизанда дидедиз хьана. Школада иллаки математикадал рушан рикI гзаф алай. Бубадихъ хъсан библиотека авайвиляй руша ктабар гзаф кIелдай. Тафаватлудаказ 7-класс куьтягьай Латифа Буйнакскдин финансрин техникумдик экечIна. 1937-йисуз Л.Керимовади Серго­къа­ла...

Ихьтин суал зал и мукьвара хейлин газетрай, телеканалрайни гьалтна. Месела, “Литературная Россия” газетдин 12-сентябрдиз акъатнавай  нумрада “Форменное безобразие” кьил ганвай  макъала (автор — Иван Коротков), “Российская газета” газетда 19-сентябрдиз  акъатнавай 210-нумрада “И думать о красе ногтей” кьил ганвай  макъала (автор — Руслан Мельников) ва масабур кIелайла, ахьтин фикирар кIватI хьана хьи, на лугьуди къенин аямда...

(Эвел — 37-38,41-42-нумрайра) Квелди куьтягь хьанай и вакъиа? Му­сибатралди: фялейрикай 28 кас гуьлле гуникди телеф хьана, суддин къарардалди 7 кас гуьлледиз акъудна, 100 касдилай­ гзафбур яргъал йисаралди дустагъна. (Гзафбурун рикIелай алатнава жеди, 1992-йисуз РФ-дин Кьилин военный прокуратуради Новочеркасскда гуьллеламишунин кардай Хрущевалай, КПСС-дин ЦК-дин секретарь Козловалай, Микояналай ва мад 8 кас чIехи къуллугъчийрилай уголовный дело къарагъарнай....

Гъиле кьур кар кьилиз акъудун патал дуьзгуьн пешекар, устад чарасуз герек тирди виридаз чизва. Амма эхиримжи йисара чи республикада халкьдин майишатдин гзаф хилерин идарайриз, карханайриз, майишатриз чпихъ я чирвал, я алакьун, я бажарагъ авачир ксари, са нин ятIани рухваяр, хтулар, дустар я лугьудайбуру “регьбервал” гана. Нетижада барбатI­ви­лерал, татугайвилерал, корруп­ция­дин дарвазар ачухунал ва халкь­дин яшайишдин дережа...

“Чи республикада чIехи къуллугърал далудихъ касни галачир, жергедин хизанрай акъатнавай бажарагълу жегьилар тайинарда” са вад йис идалай вилик лагьанайтIа, вуж агъадай? Садни. Амма гьа югъ алукьна. Гьамни ­Да­­гъустан Республикадин Кьилин къуллугъдал атай генерал Владимир ­Ва­сильеван кIвалах, алахъунар себеб яз. РикIел алама, Советрин Союз чу­кIурай сифте йисара карханайрин, идарайрин коллективриз чпин регьберар хкядай ихтияр ганай. Инсанри...

25-октябрдиз Махачкъала шегьерда, Расул Гьамзатован тIварунихъ галай Милли библиотекада А.А.Тахо-Годидин тIварунихъ галай Дагъустандин педагоги­кадин илимдинни ахтармишунрин институтдин милли­ литературайрин сектор арадал атайдалай инихъ 40 йис тамам хьуниз талукьарнавай Вирироссиядин илимдинни тежрибадин “Филологическая наука и школа: диалог и сотрудничество” темадай  конференция кьиле тухвана. (Адакай и нумрада хабар ганва)­  И конференцияда иштиракун патал Хасавюрт райондин РУО-дин патай...

“Лезги газетдин” 100 йисан къаршидиз Чи халкь чаз виридаз гзаф истеклу ва масан тир “Лезги газетдин” виш йисан къаршидиз физва. Ри­кIерик шадвал кутадай ва вичихъ лап чIехи метлеб авай вакъиа я им. Уьлкведин уьмуьрда, сиясатдин гьар гьи шартIара хьайитIани халкьдиз, адан яшайишдиз, гьал-агьвалдиз мукьва, жемятдин терефдар яз, баркаллу рехъ фенвай ва гилани и рехъ уьтквемвилелди...