И мукьвара лезги халкьдин лайихлу векилрикай сад, Дагъустандин государстводин университетдин профессор Абутраб Александрович Аливердиева 50 лагьай сеферда хайи югъ къейдна. Ери-бине Ахцегьай тир Аливердиеврин машгьур сихилдин векил 1971-йисан 5-июлдиз Махачкъалада дидедиз хьана. Гададал тIвар ата-бубадилай — вад стхадин — Абдулгьахъан, Агъавердидин, Аливердидин, Алидин ва Агъаларан, гьакIни вах Келиматан буба Абутраб Аливердиевичалай ирс яз атана. ЧIехи...
“Вири пешеяр инсанрин патай я, анжах пуд — Аллагьдин: муаллимвал, къазивал ва духтурвал”, — лагьанай къадим грекрин философ Сократа. И мукьвара Ахцегьа чун вичиз Аллагьдин патай кьетIен пай — бажарагъ ганвай алимдихъ, духтурдихъ галаз гуьруьшмиш хьана. Медицинадин илимрин доктор, профессор, Ростовдин госмедуниверситетда педиатриядин ва неонатологиядин кафедрадин заведующий, 250-далай артух илимдин кIвалахрин автор, мацави Летифов Гьажи...
Дагъустандин шегьерра яшайишдин объектар эцигун патал чилерин патахъай еке кьитвал ава. И кар себеб яз, республикада цIийи мектебар ва аялрин бахчаяр эцигуниз талукь программаяр уьмуьрдиз кечирмишиз жезвач, гьисабзава РД-дин образованидин ва илимдин министерстводи. Дагъустандин образованидин ва илимдин министрдин заместитель Али Мегьамедован гафаралди, федеральный центради образованидин идараяр эцигун патал лазим кьадар такьатар чара ийизва. Амма Махачкъалада...
(Дидедиз хьайидалай инихъ 85 йис тамам хьунихъ галаз алакъалу яз) Чи ихтилат Дагъустан Республикадин лайихлу муаллим, Россиядин Федерациядин пешекарвилин кьилин образованидин гьуьрметлу кIвалахдар Аскералиев Аскерали Агъамирзоевичакай я. Ам 1936-йисан 9-майдиз Кьасумхуьруьн (гилан СтIал Сулейманан) райондин Агъа СтIалдал колхозчи лежбер Агъамирзединни Шекеран хизанда хана. Хуьруьн мектебдилай гуьгъуьниз Дагъустандин Ленинан тIварунихъ галай университетдин тарихдин факультет акьалтIарна. 1978-1985-...
Куьгьне хуьруьз — цIийи нефес ТIимил авани чкIанвай, гадарнавай, касни амачир хуьрер? Дагъустандин жуьреба-жуьре районра абурун кьадар гзаф я, къвердавай мадни артух жезва. Абур арадал хканва ва я хкизва лугьудай керчек хабарар икьван чIавалди чаз малум хьайиди туш. Амма гадарнавай дагълух хуьрерал чан хкана кIанда лугьудай ихтилатар инай-анай, гьатта гегьенш майданрилайни ван жезва. Хуьруьз цIийи...
Вирироссиядин общественный “Россиядин дидеяр” гьерекатдин Махачкъалада авай векилханади РД-дин образованидин ва илимдин министерстводин куьмекдалди мергьяматлувилин “Аялар мектебриз гьазурин” серенжем малумарнава. РД-дин образованидин ва илимдин министерстводи хабар гузвайвал, серенжемдин асул макьсад дуланажагъ хъсанзавачир хизанрин месэлайрал жемиятдин фикир желб авуникай, мектебриз физвай, гьа са вахтунда яшайишдин жигьетдай четин гьалда авай аялриз куьмек гуникай ибарат я. “Дагъустандин 2...
ТIугъвалдихъ галаз женг Коронавирус, ккIлам хьиз ккIана, инсанрилай алатзавач. Ада вичин зегьерлу, хаталу гьуьм чукIурзавай майданар мадни гегьеншарзава. Дуьньяда тIугъвалдик начагъ хьанвайбурун кьадар 190 миллиондилай алатнава. Россияда и рекъем 6 миллиондиз барабар я. Икьван гагьда начагъ хьайибурукай 150705 кас рагьметдиз фенва. Дагъустанда арадал атанвай гьаларни къурху кутадайбур я. Эхиримжи гьар са юкъуз кьве вишев агакьна...
Ихьтин крариз гьеле XIX асирдин эвел кьилера урусрин машгьур писатель, дипломат Александр Сергеевич Грибоедова (1795-1829) вичин “Горе от ума” “Дерт-гъам акьулдивай” (1822-1824) эсерда къимет ганай. Пачагьдин гьукуматдин патай еке наразивални арадал гъанай. Кар анал ала хьи, 1812-йисан Ватандин дяведилай гуьгъуьниз пачагьдин Россияда чапхунчи Наполеонан кьушунар дарбадагъ авуник, Ватандин саламатвал, аслу туширвал хуьник еке пай кутур...
Дагъустан Республикадин Кьилин везифаяр вахтуналди тамамарзавай Сергей Меликован къарардалди РД-дин Общественный палатадин член, РФ-дин Президентдин ва РД-дин Кьилин грантрин гъалибчи, РД-дин лайихлу экономист, вичин ери-бине Хуьруьгрин хуьряй тир Ислам Мурадович Мегьамедовав и йикъара чIехи шабагь — “Дагъустан Республикадин вилик лайихлувилерай” орден вахкана. “Лезги газетдин” редакциядин коллективди Ислам Мурадовичаз зегьметда къазанмишнавай агалкьунриз, гзаф йисарин гьакъисагъ кIвалахдиз...
Мектебдиз фидай яш тамам хьанвай аялриз гьукуматдин патай гьар садаз 10 агъзур манат пул гуда. Госкъуллугърин порталдин куьмекдалди и такьатриз талукь арза гудай мумкинвал ава. ЦIуд агъзур манат 2003-йисан 3-июлдилай 2015-йисан 31-августдалди дидедиз хьайи аялриз (6-18 йисан яшара авайбуруз) талукь я. Гьатта аял цIи мектебдиз фидачтIани, эгер адан 6 йис тамам хьанватIа, и такьатар агакьда....
