Агьмад Зиядов - Лезги Газет

Квез а руш чидани?

Чи хуьряй я а гуьзел руш,

Вич гуьрчег я, рикIиз я хуш,

Зид керчек я, кIусни таб туш,

Квез Назлана руш чидани?

Беден — мублагь, вични — сархуш,

Къекъведайла, — лап туьтуькъуш,

Мани лугьуз викIегь я руш,

Квез а рушан сес чидани?

Яргъа ава завай а руш,

Такваз, зи чан хьанва нахуш.

Заз са нямет хъжезвач нуш,

Квез а рушан чIал чидани?

Хайи югъ я къе а рушан,

Кхьин рикIе авайди жуван,

Белки, а руш зазни акван,

Квез а рушан тIул чидани?

Хайи югъ тебрик хьуй адаз,

КIандай хьи заз ам вич акваз,

РикIе ава чIехи гъараз,

Квез а рушан яш чидани?

Хъел къведатIа, багъишдатIа,

ГанватIа гаф низ а руша,

Къекъвезва зун, яз бейчара,

Квез а рушан кIвал чидани?

Сапият

КIвалахда, ийиз гьерекат,

Гъизва кIвализ берекат,

Гурай ви кIвалахди менфят,

Гуьрчег руш я вун, Сапият.

Хас я ваз дерин муьгьуьббат,

Уьмуьр фирай кеф-кефият,

Чандизни кIандай гьуьрият,

Къадирлу руш я Сапият.

И гафар я гьар сад керчек,

КъведатIа ваз абур герек,

Хьанва вакай кIвалин дестек,

Уьтквем руш я вун, Сапият.

Мектебда

Садвал ава мектебда,

Гьуьрмет ава мектебда,

Чирвилерин макан яз,

Илим ава мектебда.

Рафтар ава мектебда,

Дустар ава мектебда,

Вич маналу бине яз,

Къастар ава мектебда.

Вири ава мектебда —

Бахтар ава мектебда,

Мадни — сифте кIанивал,

Уьмуьр ава мектебда.

Къайда ава мектебда,

Къанун ава мектебда,

Малаикрин макан яз,

За рикI тунва мектебда.

Рубаияр

Кьве цIийидалай куьгьне са дуст хъсан я.

Жув таярихъ галаз хьун рикIиз кIан я.

Гьина йикъар уьмуьрдин фейитIани,

Хайи ватан виридлайни масан я.

* * *

АцIай вахтунда чи уьмуьр бегьердив,

Жезвач агудиз зи гъил ви бедендив.

Ни ийизва чун сад-садаз такIанар?

Пад хьурай а рикI, ацIанвай зегьердив!

* * *

Садазни чизвач женнетда вуч аватIа,

Дуьнья хьайла чIур, женнет вич аматIа.

Женнетдин варар ийида чаз кIеви,

Лугьузвайдахъ гьахьтин къуват аматIа.

* * *

Низ чида цав гьинал куьтягь жезватIа,

Гьинаг кьил яз, гьинал эхир къвезватIа.

Я кIукI алай туш, я квай туш вичик кIан,

Яраб, Аллагь, вучиз на икI тунватIа?

* * *

Чилел туна авай кьван чаз девлетар,

Кьве гъил ичIиз, кьуна хурув туьгьметар,

Кесиб, варлу талгьуз, турла лакьанда,

Гьа вахтунда сад жеда чи кьисметар.

* * *

Кьве вил экъисда гишин хьайи балади,

«А-був» лугьуз, къугъунарда дидеди.

Гьеле гъавурда авач жеди бала,

Тек шехьайла, нек гудайди дидеди.

* * *

Пехил къуншиди, рикI тIариз, хуькуьрда,

Ийир ихтилат кьуд патахъ къекъуьрда.

Жуван хайи хуьр ийида такIанар,

ГъвечIи карни къияматдиз элкъуьрда.

* * *

Гьар жуьредин крар фенва зи гъилелай,

Къуллугъарни, тапшурмишай кьилелай.

Алатай вахт хушдиз рикIел хкиз кIан я,

ФизвачтIани тавур крар зи рикIелай.

* * *

Акъваздач зун, дуьньядикай аваз хъел,

Алахъда, тавуна зеррени энгел,

Акъудиз инсанрин нукьсанар винел,

Хкудда ришветбазрикай авай кьван хъел.

* * *

Я Худа! Заз гунагьар ая гьалал,

Ваз акси хьун гьич тушир зи пак хиял.

Къе динэгьлини ришветбаз хьанва сад.

Бес гьикI хьурай, гьикI акъвазин, хьана лал?

«Лезги газетдин» 2024-йисан 11-нумрадай

_____________________________________

«Вичин намус хуьзвай лезгидин тегьер…»

Агьмад Зиянединович Зиядов 1955-йисуз Докъузпара райондин Макьарин хуьре дидедиз хьана. Хайи хуьре ада 5-класс куьтягьайла, 1966-йисан залзаладикди, абурун хизан, амай хуьруьнвийрихъ галаз санал, Мегьарамдхуьруьн райондин Къуйсунрин хуьруьз куьч хьана. Школа акьалтIарай жегьилди ДГУ-дин физикадин факультетда кIелна. Саки 30 йисуз ада хуьрерин школайра кIвалахна, ам Дагъустандин лайихлу муаллим я. Пешедиз вафалу кас хьанатIани, уьмуьрда ам анжах муаллим яз амукьнач. Саки цIуд йисуз ада Мегьарамдхуьруьн райОНО-да кIвалахна: инспекторвилелай эгечIна, гуьгъуьнлай заведующий хьана.

1998-йисуз Агьмад Зиянединович Мегьарамдхуьруьн райондин собранидин председателдин заместителвиле тайинарна, гуьгъуьнлай, 2001-2007-йисара, ада райондин собранидин председателдин везифаяр тамамарна. И къуллугъдални кIвалах гъавурда аваз ва гьакъисагъвилелди кьиле тухунай ам а вахтунда РД-дин Кьилин шабагьдиз – Гьуьрметдин грамотадиз лайихлу хьана. Вичин алакьунри, халкьди вичиз ийизвай ихтибарди къуллугъдин гурарай къвердавай виниз хкажзавай ада, кIвалахди артухан чирвилер истемишзавайвиляй, мад кьве кьилин образование къачуна – экономистдин ва юристдин. Исятда ам пенсияда ава. Жегьил йисарилай эгечIна шиирар кхьизвай Агьмад Зиянединовича виликрай абур печатдиз акъудиз тади авуначир. Халисандиз адан эсеррихъ галаз чи кIелзавайбур анжах гила таниш жеда.

____________________________

ХвенатIа?

Акъатна и баркаван рамазанд варз.

Мусурман я лугьуз кьазвайда кьинер,

Чи лезги адет тирвал, яз вичин ферз,

ГанатIа садакьа, хвенатIа сивер?

Мусурман я лугьуз кьазвайда сивер,

Тахьана вичин патахъ ялдай мишер,

Вичин намус хуьзвай лезгидин тегьер,

Михьидаказ тунатIа вичин гъилер?

Мусурман я лугьуз кьазвайда кьинер,

«Гьай» лагьанатIа авур касдиз эвер?

АвуначтIа фитне, пашманвилел хъвер,

ХвенатIа вичин сив, сивел алаз хъвер?

Мусурман я вич лугьуз кьазвайда кьин,

ВегьеначтIа чарадан девлетдал гъил?

АкьалначтIа угъри акурла кьве вил,

Писвална, ханачтIа чарадан гуьгьуьл?

ГьакI кьин кьуналди мусурман жедайд туш,

Вад капI авуналд ферз куьтягь жедайд туш,

РикIе таб аватIа, кьабул жедайд туш,

Сив хуьх, ниятарни хуьзватIа михьиз.

Дагълар

Дагъдилай гуьрчег жеда тек маса дагълар…

Дугъриданни, гьуьрметлу я дагъви халкьар.

Девирар алатзава, къвез физва вахтар.

Дагъларал вич ашукьдаз гуда бул бахтар.

Дагъларин къадир жеда дагъда хайидаз,

Дагълара вичин жегьил уьмуьр фейидаз,

Дагълара булахрин дадлу яд хъвайидаз,

Дагъларин михьи гьава дава хьайидаз.

Дагъдал ашукь жеда муьгьуьббат чидайди,

Дурум гана вичин муьгьуьббат хвейиди,

Дагълар вичиз чандилайни кIаниди,

Дагъ паталди ширин чандал цIай кайиди.

Дагълар кIан жеда инсандин рикI авайдаз,

Дагълара яшайишдин къастар хьайидаз,

Дагълара вичин кIани гуьзел акурдаз,

Дагълара сифтегьан муьгьуьббат гакьурдаз.

Дагълариз хтурай чпиз даим вафалуди,

Дагъларин булахриз икрам ийиз гьазурди,

Дагъларин авазрин гъавурда акьурди,

Дагъви халкьдин акьул-камалди къачурди.

Дагълариз хтурай вич цуькверал ашукьди,

Дагъдин синериз килигиз тух тежерди,

Дагъларин жигъиррай шегьре рехъ акварди —

Анжах гьахьтинди хьуй дагълариз хкверди.

2014-йис

Кьисмет жедатIа?

Касдиз, чIугур уьмуьрда зегьмет,

Къачун тавур яшинда туьгьмет,

Авурдаз кесиб халкьдиз куьмек,

Яраб гьуьрмет кьисмет жедатIа?

Гьамиша хвейидаз вичин гъил

Ва тахайдаз чарадан гуьгьуьл,

Касдиз, хвейи баладикай кьил,

Яраб рагьмет кьисмет жедатIа?

Тахьайдаз вич фитнедин юкьва,

Авурдаз халкьдин кардиз чара,

Хвейидаз намус михьиз пара,

Яраб женнет кьисмет жедатIа?

Ацукьна зегьметчийрин кьамал,

Тарашиз халкьдин девлетни мал,

Авачирдаз намус, я камал,

Яраб жегьнем кьисмет жедатIа?

Тавурдаз са кар вичин гъилел,

Вичин гел таз тахьайдаз чилел,

Къурайдаз хар багърийрин кьилел,

Яраб лянет кьисмет жедатIа?

Тавурдаз яшлувилиз гьуьрмет,

Чуьнуьхайдаз, гьалтайла хелвет,

Касдиз, акьулдиз тагай къимет,

Яраб туьгьмет кьисмет жедатIа?

Агьмад, жемир вун икьван туькьуьл.

КIан хьуналди, хъваз жедач хьи гьуьл.

И дуьньядай акъатдач хьи кьил,

Яраб ваз вуч кьисмет жедатIа?

Февраль, 2015-йис

КIандай хьи

Ярдин сиве жен ширин мез,

Гьелбетда, жен сивни хъуьрез,

Шадвал пайиз зи патав къвез,