И мукьвара СтIал Сулейманан райондин Вини СтIалрин юкьван школада, «Илимдиз кам» лишандик кваз, математикадай олимпиададин 2-пай кьиле фена. Меценат, технический илимрин доктор, Расул Гьамзатован тIварунихъ галай Даггоспедуниверситетдин ИКТ-дин кафедрадин профессор, Москвадин М.В. Ломоносован тIварунихъ галай госуниверситетдин механико-математикадин факультет акьалтIарнавай, чна вичиз екез гьуьрметзавай муаллим Абдул Гьажибалаевич Баламирзоеван къаюмвилик кваз 19-сеферда тешкилнавай олимпиада, виликан йисара хьиз, хъсан тешкиллувал аваз кьиле фена. Олимпиададин спонсорар мергьяматлувилин «Умуд» фонд ва «Надежда» ЦОД тир. А. Баламирзоевахъ галаз къени и кардик, важиблу серенжемдик чпин пай кутазвай, хайи халкьдин гележег патал къайгъуда авай виридаз аферин ва баркалла! Сифте са шумуд йисуз Абдул муаллимди и серенжем кьилди са вичин хсуси такьатрихъ кьиле тухузвай.
Къейд авун лазим я хьи, олимпиада тешкилунин ва кьиле тухунин кIвалахда куьмекар гайибурун арада Москвадин М.В. Ломоносован тIварунихъ галай госуниверситет акьалтIарнавай Гьабибула Гьабибулаев, ДГПУ-дин информатикадин ва ИКТ-дин кафедрадин доцент Селимхан Агъаханов, ДГУ-дин профессор Ветлугин Бейбалаев ва МАДИ-дин Махачкъаладин филиалдин доцент Даниял Селимханов авай. СтIал Сулейманан райондин администрацияди, РУО-ди ва Вини СтIалрин юкьван мектебдин коллективди (директор – Наргиля Жамиева) еке куьмекар гана.
РикIел хкин: сифтедай олимпиада анжах Вини СтIалрин юкьван школада кIелзавай аялрин чирвилерин ери ахтармишунин, хъсандиз кIелзавай аялар руьгьламишунин ва абурун гележег математикадихъ галаз алакъалу авунин мураддалди кьиле тухузвай. Ахпа ана СтIал Сулейманан райондин вири школайра кIелзавай аялриз чпин чирвилер къалурдай мумкинвал хьана. Къенин юкъуз и олимпиада саки вири республикадин дережада аваз тешкилзавай гзаф важиблу серенжемдиз элкъвенва.
Олимпиадада СтIал Сулейманан, Мегьарамдхуьруьн, Кьурагь, Табасаран ва Хив районрин, гьакIни Дербент, Дагогни, Каспийск ва Махачкъала шегьеррин школайрин 5-11-классра кIелзавай 300-дав агакьна аялри чпин чирвилер ахтармишна. Абурукай 60-дав агакьна аялри кIвенкIвечи чкаяр кьуна. Кьилди къачуртIа, СтIал Сулейманан райондай тир 8 аял гъалиб хьана, тешкиллувилин комитетдин патай мадни 10 аялдиз пишкешар гана.
Вичин макьсад школайра кIелзавай аялрин чирвилерин ери ахтармишун, математикадин илимдиз аялрин патай итиж артухарун, математикадал рикI алай аялар майдандиз акъудун, абур руьгьламишун, бажарагълубур жагъурун тир и серенжемди гьам шегьеррин, гьамни хуьрерин школайра кIелзавай аялриз чпин алакьунар къалурдай мумкинвал гузва.
Олимпиада ачухуниз талукьарнавай мярекатда СтIал Сулейманан райондин кьилин везифаяр вахтуналди тамамарзавай Заур Къагьриманова, РУО-дин начальникдин заместитель Расул Къагьриманова ва масабуру иштиракна.
Заур Къагьриманова олимпиададин иштиракчийрихъ агалкьунар хьун алхишна. Абдул Баламирзоеваз районда просвещенидин кIвалах кьиле тухунай, бажарагъ авай аялрин руьгь хкажунай, математикадин илим вилик тухуник ва машгьуруник лайихлу пай кутунай сагърай лагьана. Олимпиададик кьил кутуналди, ам яргъал йисара тешкилуналди, неинки Кьиблепатан Дагъустандин районрин ва шегьеррин, гьакI вири республикадин муаллимрин ва аялрин патайни Абдул Гьажибалаевич еке гьуьрметдиз лайихлу хьанвайди къейдна.
– СтIал Сулейманан районди алимралди, искусстводин ва илимдин деятелралди машгьурвал къазанмишнава. Куь карни чешне къачуниз, дамах авуниз лайихлуди я. Чна квез сагърай лугьузва. Гележегдани чалай алакьдай вири жуьредин куьмекар гуда ва проект вилик тухуда, — хиве кьуна ада.
ЦIи олимпиадада Дербент ва Махачкъала шегьеррай, Кьурагь, Мегьарамдхуьруьн, СтIал Сулейманан, Табасаран ва Хив районрай тир аялар гъалиб хьана. Олимпиададин нетижада I дережадин дипломриз ва 4 000 манатдин кьадарда аваз пулдин пишкешдиз 9 аял лайихлу хьана. 16 аялди – 2 ва 33 аялдини 3-чкаяр кьуна. Абуруз 3000 ва 2000 манат пул ва талукь дережадин дипломар гана. Мадни 49 аял грамотаяр ва 1000 манатдин кьадарда аваз пулдин пишкеш гуналди къейдна. Дербентдин 19-нумрадин СОШ-дин 11-классда кIелзавай Мегьамедова Зайнаба виридалайни гзаф – мумкин тир 42 балл къазанмишна. Адаз 5 агъзур манатдин кьадарда аваз алава пишкешни гана. Алатай йисуз, 10-классда кIелзавайлани, руша ихьтин агалкьун къазанмишайди рикIел хкиз кIанзава.
Абдул Баламирзоевахъ ва Даниял Селимхановахъ галаз кьиле фейи суьгьбетдай малум хьайивал, цIи олимпиадада, гьайиф хьи, Ахцегь, Докъузпара, Рутул ва Агъул районрай аялри вучиз ятIани иштиракнач.
– Олимпиададиз итижзавай аялрин кьадарди чаз умудлувал гузва. Гзаф аялар, сифтегьан йисуз гъалибвал къазанмишиз тахьайла, чпин чирвилер артухариз чалишмиш хьуни, гуьгъуьнин йисуз кIвенкIвечи чка кьурбурун арада абурни гьатуни чакни гьевес кутазва. ГьикI лагьайтIа, ина хала-хатурвал авач, чпин кIвалахдиз дуьм-дуьз къимет гузва. Математикадиз къвердавай гзаф фикир гун – им, санлай вири уьлкведа хьиз, чи республикадани дуьм-дуьз илимрихъ авай игьтияж артух хьунихъ галаз алакъалу я. Алай девир илимдинни чирвилеринди, математика лагьайтIа, илимрин шагь тирди гьам чIехибуру, гьамни аялри къвердавай аннамишзава. Чирвилерикай рахайтIа, шегьердин школайра кIелзавай аялрихъ галаз сад хьиз, хуьрерин школайра кIелзавай аялрин чирвилерни тариф авуниз лайихлу я, – суьгьбетна Абдул муаллимди.
Рагнеда Рамалданова
